Tarih Dersleri

Osmanlı Padişahları: I. Mehmet (Çelebi)

Osmanlı İmparatorluğu padişahlarından I. Mehmet, Çelebi Mehmet olarak da tanınmaktadır. Osmanlı’nın beşinci padişahı olarak geçmesinin yanı sıra tarihi kaynaklarda yer alan ismi Muhammed şeklindedir. Babası I. Bayezid ve annesi Devlet Hatun’dur. Doğum tarihi için birden fazla bilgi ve fazlaca kaynak olduğundan, tarihçiler doğumu için kesin bir kaynak sunmamışlardır. I. Mehmet’in Arap ve Bizans tarihindeki lakabı da Kirişçi olarak geçmektedir. Bunun esas nedeni de kendisinin yay yapma sanatını öğrenmiş olmasından gelmektedir. Gençliğinde güreşçilik yapmış, ayrıca öldürülmekten korkup bir kirişçinin yanında çıraklık yapmıştır. Hatta bazı kaynaklar, bunun asıl nedeninin gençliğinde yay kirişi ile boğulmak istenmesine yorulduğunu da eklemektedir.

Hükmü 5 Temmuz 1413 ile 26 Mayıs 1421 arasında süren I. Mehmet’in soyu, annesi tarafından Mevlana’ya dayanmaktadır. Bu yüzden tıpkı diğer kardeşleri gibi kendisine de “Çelebi” ünvanı verilmiştir. Eğitimini yani tahsilini Bursa ve Edirne Sarayı’nda tamamlamıştır. Osmanlı’nın önemli hükümdarlarından olan I. Mehmet’in hocalarıysa Amasyalı Sofi Bayezid ile Tokatlı Bicaroğlu Hamza’dır.

Babası Yıldırım Beyazid’in Canik Seferi’ne çıktığı sırada oğullarını da yanında götürdüğü bilinmektedir. Elbette oğulları arasında I. Mehmet de yer almaktadır. Bu sefer sürecinde de Sivas Sultanı Kadı Burhaneddin saldırılara karşı koyamamıştır. Bu yüzden de Amasya Osmanlıların olmuştur. Amasya kentini teslim alma göreviyse Mehmet Çelebi komutasındaki bir orduya verilmiştir. Mehmet Çelebi, şehzadelik döneminde de yeteneklerini ve olgunluğu göstermiş, kent yönetimini sağlam bir şekilde ele almıştır. Asayişi sağlayışı ve bu mutlak başarısından ötürü de Yıldırım Beyazid, oğlu I. Mehmet’i Amasya’ya sancak beyi olarak atamıştır.

Çelebi Mehmet’in Saltanatı

Sancak Beyi görevinde 1391 ve 1402 yılları arasında kalan, devlet işlerini de bu sırada öğrenen I. Mehmet, kendini kanıtlamayı başarmıştır. Anadolu Seferleri sırasında artı güçlerin komutanı olarak görev almıştır. Ayrıca Ankara Savaşı’ndan bu nedenle en az kayıpla ve ilk kurtulanlar arasında yer almıştır. 1402 yılında Ankara Savaşı sonrasında babasının Timur’a yenik düşmesinin ardından Osmanlı Devleti Fetret Devri’ne girmiştir. Fetret Dönemi toplamda 11 yıl sürmüştür. Elbette bu süreçte şehzadeler kendi aralarında taht kavgalarına girişmiş, Çelebi Mehmet, Timur egemenliği altındayken Amasya Tokat ve Sivas Bölgesi’nin Emirliğini yapmıştır. Vize ve Çamurlu Derbent Savaşı sonucunda da I. Mehmet Musa Çelebi’yi yendi. Böylelikle I. Mehmet tek başına Osmanlı’nın idaresini elini aldı; Fetret Devri kapandı.

Osmanlı İmparatorluğu Padişahı I. Mehmet için Osmanlı’nın ikinci kurucusu da denilmektedir. Kendisi Bizans’tan alınan bölgeleri tekrardan Bizans’a verdi. Sonrasında da Anadolu Seferi’ne çıktı. Bu süreçte İzmir Kalesi’ni Osmanlı’ya kattı. Ek olarak Hamitoğulları Beyliği bölgelerini de Osmanlı Devleti’ne aldı. Savaşın sonucunda galip olan I. Mehmet, Konya’yı da kuşatmıştır. Daha birçok başarıya imza atması nedeniyle öne çıkan padişah, toplamda yirmi dört savaşa katılmıştır. Bu savaşlar içerisinde kırk küsur yara aldığı bilinmektedir. Ayrıca aldığı yaraların erkenden vefat etmesine neden olduğu söylenmektedir. Kendisi 1421 yılında Edirne sınırlarında sürek avı sırasında atının sırtında felç olmuştur. Felç olmasıyla düşmüş ve yaralanmıştır. Ölüm döşeğindeyken de Oğlu Murad’ın gelmesini istemiş, ayrıca o gelene kadar da ölümünün gizlenmesini buyurmuştur. Cenazesiyse Edirne’den Bursa’ya götürülmüş, Yeşil Türbe’ye Defnedilmiştir.

Osmanlı İmparatoru I. Mehmet’in Karakteri

Osmanlı’nın sevilen padişahlarından biri olan Çelebi Mehmet betimlenirken kuvvetli vücudu öne çıkarılmıştır. Kendisi için orta boylu, beyaz tenli ve yuvarlak yüzlü gibi betimlemeler yapılmıştır. Hatta kaynaklar içerisinde kara gözlerinin olduğu ve çatık kaşlı olduğu bilinmektedir. Kendisi cesur olduğu kadar da hareketli bir padişah olarak tanınmıştır. Yumuşak, tatlı dilli ve sabırlı olarak anlatılmaktadır. Ek olarak iyilikseverliği de dilden dile dolanmış bir padişah olarak bilinmektedir. Dahası Osmanlı İmparatoru I. Mehmet’in, Müslümanlara göstermiş olduğu adaleti Hristiyan topluluklarına da göstermesi önemli bir durumdur. Bu sayede iyi bir idareci, politikacı olarak Bizans İmparatorluğu ile iyi ilişkiler kurmayı da başarmıştır.

Osmanlı İmparatoru I. Mehmet’in Eserleri

Çelebi Mehmet, Oğlu Kasım Çelebi’nin Amasya’da ölmesinin üzerine, oğlu için Amasya’da bulunan Şehzade Türbesi’ni yaptırmıştır. Bursa’ya Yeşil Camii, Sultaniye Medresesi’nden oluşan külliyeyi ve Yeşil Türbe eserlerini yaptırdığı bilinmektedir. Ek olarak Kardeşi Emir Süleyman’ın temelini attığı geçen Eski Cami’yi tamamlama çalışmalarını üstlenmiştir.

Tartışmaya Katılın

Abonelerimiz Arasına Katıl

Sitemize abone olarak en son ders ve yazılardan haberdar olabilirsiniz.

Abone Olduğunuz İçin Teşekkürler...

Bir şeyler ters gitti :(