İlk Türk-İslam Devletleri

İlk Türk-İslam Devletleri |Önemli Hatırlatmalar

İslamiyet sonrası Türk Devletlerini tek tek inceledik ve artık İlk Türk-İslam Devletleri ünitesinin sonuna gelmiş bulunuyoruz.

Bu yazıda sizlerle beraber ünitenin özeti sayılabilecek ve sınavlarda karşımıza çıkabilecek önemli bilgileri tekrar hatırlıyor olacağız.

Ünite ile ilgili sorulara instagram.com/kpsstarihvakti sayfamızı takip ederek ulaşabilirsiniz.

İlk Türk-İslam Devletleri Ünitesi İle İlgili Önemli Hatırlatmalar

İslamiyeti toplu halde kabul eden ilk Türk boyu Karluklar‘dır. (751)

İlk kez İslamiyeti kabul eden ve devletin resmi dini ilan eden devlet Karahanlılar‘dır. (840-1212)

Orta Asya’da da ilk kez İslamiyeti kabul eden devlet yine Karahanlılar’dır.

Müslüman Türkler’in kurduğu ilk Türk devletiTolunoğulları”dır. (868 – 905)

Yöneten ve yönetilenleri Türk olan ilk Türk – İslam devleti Karahanlılar’dır. Bu nedenle Karahanlılarda, Gazneli ve Selçuklulardaki gibi Arap – İran etkisi yoktur.

Türk – İslam Edebiyatı’nın ilk örneği olan, Yusuf Has Hacib’in yazdığı Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi) eseri ile Kaşgarlı Mahmut’un yazdığı Divan-ı Lügat-it Türk adlı eser Karahanlılar zamanında yazılmış ve Karahanlı hükümdarına sunulmuştur.

Tarihte ilk defa “askeri hastane” ve “askeri posta teşkilatını” kuranlar tarihte birçok şeyin öncüsü olan Karahanlılardır.

İkta sistemini ilk uygulayan devlet Karahanlılardır (Askeri ikta sistemini ilk uygulayan ise Büyük Selçuklulardır.).

✴ Türk – İslam mimarisinin de öncüsü olan Karahanlılar ilk defa kervansaraylar inşa etmişlerdir.

Türk – İslam mimarisinin temelleri Karahanlılar Dönemi’nde atılmıştır.

✴ Yusuf Has Hacib tarafından yazılan Kutadgu Bilig ilk Türkçe Siyasetname’dir.

✴ Karahanlılar dönemi; İslamiyet öncesi Türk kültüründen Türk – İslam kültürüne geçişin birinci halkasıdır.

Mısırda kurulan ilk Türk – İslam Devleti Tolunoğulları’dır.

✴ Mısır’da kurulan ikinci Türk – İslam devleti ise İhşitler (Akşitler)’dir.

Hicaz Bölgesi’ne hâkim olan ilk Türk devleti İhşitler (Akşitler)’dir.

Afganistan’da kurulmuş ilk Türk devleti Gazneliler’dir.

İmparatorluk özelliği taşıyan ilk Türk – İslam Devleti Gazneliler’dir.

Abbasi Halifesini Şii Büveyhoğullarına karşı koruyan ilk Türk – İslam Devleti de Gazneliler’dir (ikinci Türk devleti ise Büyük Selçuklulardır.).

Gaznelilerin en ünlü hükümdarı Gazneli Mahmut’tur (998 – 1030).

Tarihimizde Sultan ve Padişah ünvanını kullanan ilk Türk hükümdarı Gazneli Sultan Mahmut’tur.

Büyük Selçuklularda parayı ilk kez Tuğrul Bey bastırmıştır (Altın para – Dinar, Gümüş para – Dirhem).

Yerleşmek amaçlı olarak Anadolu’ya ilk Türk akınları Büyük Selçukluları tarafından yapılmıştır (ilk sefer Çağrı Bey tarafından 1015 – 1021 yıllları arasında yapılmıştır.).

✴ Büyük Selçuklular zamanında ilk defa İslam Dünyası’nın siyasi liderliği ve koruyuculuğu Türklerin eline geçmiştir.

Büyük Selçukluların Bizans’a karşı kazandığı ilk büyük zafer 1048 Pasinler Savaşı ‘dır.

✴ Pasinler Savaşı ile Bizans’ın direnci kırılmış ve Türklerin Anadolu’ya olan seferleri yoğunluk kazanmıştır.

Büyük Selçuklu Devleti’nin ilk başkenti Nişabur’dur.

Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans arasında yapılan 1071 Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu’nun kapıları Türklere açılmış, Anadolu’da “Türkiye Tarihi” başlamış ve ilk Türk Beylikleri kurulmuştur (Alparslan Dönemi).

1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da kurulan ilk Türk Beylikleri şunlardır;

  • Dilmaçoğulları
  • Danişmentliler
  • Saltuklar
  • Mengücekler
  • Artuklar
  • Çaka Devleti

İlk İslam minyatür okulu Bağdat’ta Büyük Selçuklular döneminde açılmıştır.

Büyük Selçuklu Devleti, Melikşah Dönemi’nde en parlak dönemini yaşamış ve en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

Babür krallarından Şah Cihan , eşi Mümtaz Mahal için Hindistan’ın Agra şehrinde “Tac Mahal” adlı anıt mezarı yaptırmıştır.

Moğolları durdurabilen ve dört savaşta da yenebilen tek devlet Memlükler’dir (1260 Ayn Calut, 1277 Elbistan, 1282 Humus ve 1303 Merc-i Suffar savaşları).

Saltanatla yönetilmeyen tek devlet Memlükler’dir (Memlük sultanları komutanlar arasından seçimle belirlenirdi.).


Önemli bilgileri derleyen Ergün YILDIRIM hocamıza teşekkürler.


Görsel Kaynakları:
https://pixabay.com/tr/photos/çalışma-masası-kitap-mum-saat-1148994/

Cevap Yok

Tartışmaya Katılın

Abonelerimiz Arasına Katıl

Sitemize abone olarak en son ders ve yazılardan haberdar olabilirsiniz.

Abone Olduğunuz İçin Teşekkürler...

Bir şeyler ters gitti :(