11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 133-139 Cevapları

Örnek cevap: Aydınlanmanın en büyük etkisi, insanların geleneklere ve dogmalara körü körüne bağlı kalmak yerine aklı ve bilimi rehber edinmeye başlamasıdır. Bu sayede kralın ve Kilisenin sınırsız otoritesi sorgulandı. Güçler ayrılığı, doğal haklar, halk egemenliği ve adil yargılanma gibi fikirler yayıldı. Bu fikirler Amerikan ve Fransız devrimlerine ilham vererek modern demokrasinin temellerini attı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Aydınlanma Çağı: Düşünürleri, Fikirleri, Sonuçları ve Osmanlı

Örnek cevap: “Kralın Değil Aklın Çağı” başlığını seçerdim. Çünkü bu dönemde yönetim, din, ekonomi ve eğitim gibi temel konular akıl ve birey merkezli olarak yeniden ele alındı. Mutlak monarşi ve Kilisenin baskısı eleştirildi, yönetimin meşruiyetinin halktan geldiği savunuldu. “Sorgulayan İnsanın Doğuşu” ya da “Karanlıktan Aydınlığa” gibi başlıklar da dönemin ruhunu yansıtır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Aydınlanma Çağı: Düşünürleri, Fikirleri, Sonuçları ve Osmanlı

Örnek cevap: İlk yerleşimler, ticari şirketlere verilen imtiyazlarla ekonomik kazanç amacıyla kuruldu. Kısa süre sonra İngiltere Kilisesinden memnun olmayan ayrılıkçılar ve Püritenler, dinî özgürlük arayışıyla Mayflower gemisiyle kıtaya geldi; on üç koloniden beşi bu amaçla kuruldu. Zamanla verimli topraklar, plantasyon tarımı ve ticaretin sağladığı refah göçü hızlandırdı. Plantasyonlarda iş gücü ihtiyacı artınca Afrika’dan insanlar zorla getirilip köle olarak çalıştırıldı. Yani göçün nedeni önce ekonomik ve dinî iken sonra ekonomik çıkar öne çıktı ve zorunlu göç de başladı.

Örnek cevap: “Faydalı ihmal” denilen bu politikayla koloniler kendi meclislerini kurmuş, kendi yasalarını çıkarmış ve ticaretlerini büyük ölçüde kendileri yönetmişti. Kendi kendini yönetmeye alışan kolonicilerde siyasi deneyim ve özgüven gelişti, ekonomileri de güçlendi. İngiltere sonradan vergileri artırıp denetimi sıkılaştırınca koloniciler bunu kazanılmış haklarına saldırı olarak gördü. Böylece esnek yönetim, bağımsızlık için gereken örgütlenmeyi ve bilinci farkında olmadan hazırlamış oldu.

Örnek cevap: İngiltere savaşın masraflarını kolonilere ödetmek için 1764 Şeker Yasası, 1765 Damga Yasası ve Çay Yasası gibi yeni vergiler koydu. Koloniler İngiliz askerlerinin masraflarını da karşılamak zorunda kaldı, evlerde baskın ve usulsüz aramalar yapıldı. Parlamentoda temsil hakkı olmayan koloniciler “temsil yoksa vergi de yok” düşüncesiyle bu vergilere karşı çıktı. Boston Katliamı ve Boston Çay Partisi gibi olaylarla gerginlik tırmandı ve süreç 1776’da bağımsızlık ilanına kadar vardı.

Örnek cevap: Koloniciler başta İngiliz kraliyetine bağlı kalıp yalnızca İngiliz vatandaşı olarak öz yönetim haklarının korunmasını istiyordu; II. Kıta Kongresi bile krala sadakatini bildiren bir mektup yazdı. Ancak temsil hakkı verilmeden konan vergiler, askerî baskı ve isyancıların cezalandırılması bu umudu zayıflattı. Kralın taleplere olumsuz cevap vermesi ve silahlı çatışmaların başlamasıyla bağımsızlıktan başka yol kalmadığı düşüncesi güçlendi. Thomas Paine’in Sağduyu broşürü ve Locke’un fikirleri de bu değişimi hızlandırdı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Aydınlanma Çağı: Düşünürleri, Fikirleri, Sonuçları ve Osmanlı

Örnek cevap: Yedi Yıl Savaşları İngiliz hazinesini zayıflatmıştı ve yeni kazanılan toprakları korumak için paraya ihtiyaç vardı. Zenginleşen kolonilerin bu yükü paylaşması gerektiği düşünüldü. Kolonilerin giderek güçlenmesi ve bağımsız hareket etmesi, İngiltere’de kontrolün elden çıkacağı endişesini doğurdu. Protestolar ve isyanlar arttıkça İngiliz yönetimi otoritesini korumak için cezalandırma yoluna gitti.