Çğadaş Türk ve Dünya Tarihi Kapak

⚠️ KPSS‘de bu üniteden de soru gelir: 2026 KPSS Ön Lisans‘taki 27 tarih sorusunun 3’ü bu üniteden çıktı (sorular ve konu dağılımı).

📄 Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Özet PDF İndir (9 sayfa, ücretsiz)

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Kısaca

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi, XX. yüzyılın başından günümüze kadar dünyada ve Türkiye’de yaşanan siyasi, ekonomik ve kültürel gelişmeleri inceler. Ünite XX. yüzyıl başlarında dünya ve I. Dünya Savaşı’nın sonuçlarıyla başlar; iki savaş arası dönem, II. Dünya Savaşı, Soğuk Savaş, Yumuşama ve Küreselleşen Dünya ile günümüze kadar gelir. İnkılap Tarihi Türkiye’nin 1938’e kadarki dönemini anlatırken Çağdaş Tarih, olaylara dünya ölçeğinde bakar ve Türkiye’yi bu bağlamda ele alır.

1. İki savaş arası (1918–1939): Paris Barış Konferansı ile yeni bir düzen kuruldu, SSCB kuruldu (1922) ve Orta Doğu’da manda yönetimleri oluştu. 1929 Büyük Buhranı totaliter rejimleri güçlendirdi; İtalya’da faşizm, Almanya’da Nazizm iktidara geldi, Japonya Uzak Doğu’da yayıldı.

2. II. Dünya Savaşı (1939–1945): Almanya’nın Polonya’yı işgaliyle başlayan savaş, Mihver ile Müttefikler arasında altı yıl sürdü ve Japonya’nın teslimiyle bitti. Türkiye savaş boyunca tarafsız kaldı; Birleşmiş Milletler’e kurucu üye olabilmek için 1945’te Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etti.

3. Soğuk Savaş (1947–1962): ABD ve SSCB önderliğinde iki blok oluştu; NATO ve Varşova Paktı karşı karşıya geldi. Kore Savaşı‘na asker gönderen Türkiye 1952’de NATO’ya girdi; içeride çok partili hayata geçildi (Soğuk Savaş döneminde Türkiye).

Soğuk Savaş haritası: Berlin, Kore Savaşı, Vietnam Savaşı, Küba Füze Krizi, Süveyş Krizi, Arap-İsrail savaşları, Afganistan ve NATO üyesi Türkiye
Soğuk Savaş’ın sıcak noktaları (1947–1991) · Tarih Vakti

4. Yumuşama (1962–1990): Küba Füze Krizi’nden sonra bloklar arası gerilim azaldı. Arap-İsrail savaşları, İran-Irak Savaşı ve Bağlantısızlar Hareketi öne çıktı. Türkiye için Kıbrıs sorunu ve Johnson Mektubu belirleyici oldu (Yumuşama dönemi dış politika).

5. Küreselleşen dünya (1990 sonrası): Berlin Duvarı yıkıldı, SSCB dağıldı ve Türk cumhuriyetleri bağımsızlığını kazandı. Balkanlar ve Orta Doğu yeni çatışmalara sahne oldu; Türkiye–AB ilişkileri Gümrük Birliği ve adaylıkla yeni bir aşamaya geçti.

1991'de bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetleri haritası: Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve başkentleri
1991’de bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetleri · Tarih Vakti

Ünitenin Konuları

NOT: İstediğiniz başlığın üzerine tıklayarak ilgili konuya gidebilirsiniz.

Bu ünitede neler öğreneceğiz?

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Kronolojisi

TarihOlay
1917Bolşevik İhtilali
1919–1920Paris Barış Konferansı, Milletler Cemiyeti
1922SSCB’nin kuruluşu; İtalya’da faşizm
24 Ekim 1929Kara Perşembe, Büyük Buhran
1 Eylül 1939II. Dünya Savaşı başladı
7 Aralık 1941Pearl Harbor; ABD savaşa girdi
23 Şubat 1945Türkiye Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etti
1945Savaşın sonu; Birleşmiş Milletler
1947Truman Doktrini
1949NATO
14 Mayıs 1950Demokrat Parti iktidara geldi
1950–1953Kore Savaşı
18 Şubat 1952Türkiye NATO’ya girdi
1955Varşova Paktı, Bağdat Paktı
1962Küba Füze Krizi
1963Ankara Anlaşması (AET)
1964Johnson Mektubu
20 Temmuz 1974Kıbrıs Barış Harekâtı
15 Kasım 1983KKTC’nin kuruluşu
9 Kasım 1989Berlin Duvarı yıkıldı
1991SSCB dağıldı; Türk cumhuriyetleri bağımsız
1 Ocak 1996Türkiye–AB Gümrük Birliği
1999Türkiye AB’ye aday ülke
11 Eylül 2001ABD’ye terör saldırıları

Sınavda En Çok Çıkan 10 Bilgi

  1. 1929 Büyük Buhran totaliter rejimleri güçlendirdi; Türkiye’de devletçiliğe geçişi hızlandırdı.
  2. Türkiye II. Dünya Savaşı’nda tarafsız kaldı; BM’ye kurucu üye olmak için 1945’te savaş ilan etti.
  3. Truman Doktrini ve Marshall Planı Türkiye’yi Batı bloğuna yaklaştırdı.
  4. Kore Savaşı‘na asker gönderilmesi Türkiye’nin NATO’ya girişini (1952) kolaylaştırdı.
  5. Çok partili hayat: Demokrat Parti 1946’da kuruldu, 1950’de iktidara geldi.
  6. Küba Füze Krizi sonrası Türkiye’deki Jüpiter füzeleri söküldü; yumuşama dönemi başladı.
  7. Johnson Mektubu (1964) Türkiye’yi çok yönlü dış politikaya yöneltti.
  8. Kıbrıs Barış Harekâtı 1974’te yapıldı; KKTC 1983’te kuruldu.
  9. SSCB’nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetlerini ilk tanıyan ülke Türkiye‘dir.
  10. Türkiye–AB: Ankara Anlaşması 1963, Gümrük Birliği 1996, adaylık 1999.

Çıkmış Sorular

Bu üniteden çıkmış soruları ve açıklamalı cevaplarını görmek için: 2026 KPSS Lisans Tarih Soruları · 2026 KPSS Ön Lisans Tarih Soruları · 2024 KPSS Ön Lisans Tarih Soruları. Puanınızı hesaplamak için: KPSS Puan Hesaplama.

Sıkça Sorulan Sorular

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi nereden başlar?

Ünite XX. yüzyıl başlarında dünya ve I. Dünya Savaşı’nın sonuçlarıyla başlar; ardından iki savaş arası dönem (1918–1939) gelir. İnkılap Tarihi ile bazı konular (I. Dünya Savaşı, Atatürk dönemi dış politikası) ortaktır.

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi hangi konuları kapsar?

Beş ana bölümden oluşur: iki savaş arası dönem, II. Dünya Savaşı, Soğuk Savaş (1947–1962), Yumuşama Dönemi (1962–1990) ve Küreselleşen Dünya (1990 sonrası). Her bölümde hem dünyadaki gelişmeler hem Türkiye ele alınır.

KPSS’de Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi’nden kaç soru çıkar?

Soru sayısı yıla göre değişir. 2026 KPSS Ön Lisans’ta 27 tarih sorusunun 3’ü bu üniteden geldi.

Çağdaş Tarih ile İnkılap Tarihi arasındaki fark nedir?

İnkılap Tarihi 1911–1939 arasında Osmanlı’nın son dönemini, Millî Mücadele’yi ve Atatürk dönemini anlatır. Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi ise 1918’den günümüze dünya siyasetini ve Türkiye’nin bu süreçteki yerini inceler.

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi özet PDF var mı?

Evet. Ünitenin 9 sayfalık özetini (haritalar, örgütler ve paktlar tablosu, kronoloji ve en çok çıkan 10 bilgi) bu sayfadan ücretsiz indirebilirsiniz.

Kaynakça

MEB Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi ders kitapları; Türk Tarih Kurumu yayınları; TDV İslâm Ansiklopedisi (ilgili maddeler); T.C. Dışişleri Bakanlığı kronolojileri; ÖSYM KPSS çıkmış soruları.

📄 Ünitenin Özetini PDF Olarak İndir

Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Son güncelleme: Ekim 2026

Tweet Pin it