Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

SSCB’nin Dağılması (1991)

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi’nin son ünitesi olan Küreselleşen Dünya ünitesinin ilk konusunda SSCB’nin Dağılması ve bunun etkilerine değineceğiz. Fakat SSCB’nin dağılması öncesinde Küreselleşen Dünya kavramını açıklayalım.

Dünya’da küreselleşme özellikle 1980’lerden sonra iletişim araçlarında yaşanan hızlı gelişmeyle başlamıştır ve her geçen gün dünyanın farklı alanlarını etkisi altına almış, dünyanın mevcut yapısını sürekli değiştirmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasında ise uluslararası ticaret hacmi, sermaye akımları ve küresel üretimdeki artışların etkisi büyüktür.

SSCB’nin Dağılması (1991) :

1970’li yıllardan SSCB birçok siyasi, ekonomik ve sosyal olaylar nedeniyle eski gücünü kaybetmeye başlamıştır. Merkezi otorite ise giderek zayıflamış ve sosyalist anlayış da sona ermiştir.

1985 yılında Mihail Gorbaçov devlet başkanlığına getirilmiştir. Gorbaçov 1987 yılında ise “Glasnost” ve “Perestroyka” politikalarını açıklamıştır.

1989 yılına gelindiğinde Doğu Avrupa’da yaşanan devrim hem sosyalist dış ticaret sisteminin hem de COMECON’un çöküşüne yol açmıştır. Rus olmayan milletler, başta Baltık devletleri (Estonya, Letonya, Litvanya, İsveç, Norveç gibi) olmak üzere bağımsızlıklarını kazanma çabasına girişmişlerdir.

Bu gelişmelerin ardından Mihail Gorbaçov Letonya, Estonya ve Litvanya’da baş gösteren bağımsızlık hareketlerine çözüm bulabilmek için Aralık 1990’da “Egemen Devletler Birliği Antlaşması” nı ortaya atmıştır. Bu fikrin ardından , SSCB’ye bağlı cumhuriyetlerde bağımsızlık ilanlarına karşı Gorbaçov’un gerekli tedbirleri almadığını düşünen ve bu antlaşmaya karşı olan ordu içindeki bazı komutanlar, bakanlar ve KGB liderinin aralarında bulunduğu bir grup, 18 Ağustos 1991 günü Gorbaçov’a karşı darbe yaptı.

Bu gelişmelerin sonrasında SSCB’ye bağlı cumhuriyetlerin tamamına yakını bağımsızlıklarını ilan etti ve SSCB yıkıldı. 25 Aralık 1991’de ise Gorbaçov istifa etti ve yerine Boris Yeltsin geçti.

1991’de SSCB’nin dağılması ile Soğuk Savaş Dönemi de sona ermiş oldu.

SSCB’nin Dağılmasının Etkileri:

SSCB’nin dağılması Avrupa ve dünyadaki güçler dengesi üzerinde oldukça etkili oldu. Çekoslovakya hiçbir çatışma olmadan “Kadife Devrim” adı verilen bir olayla Çek Cumhuriyeti (Çekya) ve Slovakya olarak ikiye ayrıldı. ABD ve SSCB arasındaki “Dehşet Dengesi” sona erdi.

Kadife Devrim
Kadife Devrim

1996 yılında Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan “Şanghay Beşlisi” ni kurdular. Bu örgüt 2001 yılında Özbekistan’ın da katılmasıyla “Şanghay İş Birliği Örgütü” adını aldı.


Bu bilgiler MEB ve Akademik kaynaklar referans kullanılarak hazırlanmıştır.


Görsel Kaynakları:
https://www.theatlantic.com/international/archive/2013/10/20-years-ago-russia-had-its-biggest-political-crisis-since-the-bolshevik-revolution/280237/
https://tr.wikipedia.org/wiki/Kadife_Devrim

Cevap Yok

Tartışmaya Katılın

Abonelerimiz Arasına Katıl

Sitemize abone olarak en son ders ve yazılardan haberdar olabilirsiniz.

Abone Olduğunuz İçin Teşekkürler...

Bir şeyler ters gitti :(