LGS İnkılap Tarihi Deneme Sınavı 4

1. Ekim 1912’de Sırbistan, Karadağ, Bulgaristan ve Yunanistan aralarında ittifak yaparak Osmanlı Devleti’ne saldırdı. Rusya’nın Panslavizm politikası bu ittifakı destekliyordu. Osmanlı’nın Trablusgarp’ta İtalya karşısında zayıf görünmesi de Balkan devletlerini cesaretlendirmişti. Ordu içindeki siyasi çekişmeler ve savaşa hazırlıksız girilmesi yüzünden yenilen Osmanlı, Londra Antlaşması ile Midye-Enez çizgisinin batısındaki toprakları kaybetti. İlerleyen Bulgar ordusu ancak Çatalca önlerinde durdurulabildi.
   Bu bilgilere göre I. Balkan Savaşı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

   1. Osmanlı Devleti, büyük devletlerin desteğini alarak Balkan devletlerine karşı savaşmıştır.
   2. Bir bölgede yaşanan gelişmeler, başka bir bölgedeki saldırıları cesaretlendirmiştir.
   3. İç sorunlar, Osmanlı ordusunun başarısını olumsuz etkilemiştir.
   4. Savaş, Osmanlı başkentini tehdit edecek boyuta ulaşmıştır.

2. Mustafa Kemal’in I. Dünya Savaşı’ndaki bazı görevleri şunlardır:
   • Çanakkale’de 19. Tümen Komutanıyken üst makamlardan emir gelmesini beklemeden, kendi kararıyla 57. Alay’ı cepheye sürdü.
   • Düşmanın nereye yöneleceğini önceden kestirerek Conkbayırı ve Anafartalar’da karşı taarruzlar düzenledi.
   • 16. Kolordu Komutanı olarak gönderildiği Kafkas Cephesi’nde Rusları yendi, 1916’da Muş ve Bitlis’i geri aldı.
   Bu bilgilere göre Mustafa Kemal ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

   1. Kritik anlarda sorumluluk alarak kendi başına karar verebilmiştir.
   2. Farklı cephelerde düşmana karşı başarı kazanmıştır.
   3. Bütün hamlelerini üst makamların onayını bekleyerek yapmıştır.
   4. Düşmanın hareketlerini önceden sezebilmiştir.

3. Mustafa Kemal, Samsun’dan Havza’ya geçtikten sonra 28 Mayıs 1919’da yayımladığı genelgede şunları istedi:
   • İzmir’in ve diğer yerlerin işgali mitinglerle protesto edilmeli.
   • Mitinglerde azınlıklara karşı hiçbir saldırı ve düşmanca davranışta bulunulmamalı.
   • İstanbul Hükûmeti’ne ve büyük devletlerin temsilcilerine protesto telgrafları çekilmeli.
   • Askerî ve millî teşkilatlar kapatılmamalı, silah ve cephane elden çıkarılmamalı.
   Bu genelgeyle ilgili,
   I. Halkın işgallere karşı bilinçlenmesi amaçlanmıştır.
   II. Haklı davanın dünyaya duyurulması hedeflenmiştir.
   III. Düzenli ordunun kurulması kararlaştırılmıştır.
   IV. İşgalcilere bahane oluşturacak olaylardan kaçınılmak istenmiştir.
   yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

   1. I ve III
   2. II ve IV
   3. I, II ve IV
   4. II, III ve IV

4. Sivas Kongresi’nden sonra İstanbul’da kurulan Ali Rıza Paşa Hükûmeti, Bahriye Nazırı Salih Paşa’yı Temsil Heyeti ile görüşmesi için Amasya’ya gönderdi. 20-22 Ekim 1919’daki görüşmelerde Mebusan Meclisinin İstanbul dışında güvenli bir yerde toplanması, seçimlerin serbestçe yapılması ve Sivas Kongresi kararlarının tanınması gibi konularda uzlaşıldı, protokoller imzalandı. Ancak İstanbul Hükûmeti, meclisin toplanması dışındaki kararları uygulamadı.
   Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   1. İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyeti'ni resmî bir muhatap olarak kabul etmiştir.
   2. Mebusan Meclisinin Ankara'da toplanması kararlaştırılmıştır.
   3. Görüşmelerde alınan kararların tamamı uygulanmıştır.
   4. Görüşmeler İtilaf devletlerinin aracılığıyla yapılmıştır.

5. İtilaf devletleri 16 Mart 1920’de İstanbul’u resmen işgal etti, Mebusan Meclisini basarak bazı milletvekillerini Malta’ya sürdü. Haberi telgrafçı Manastırlı Hamdi Efendi’den öğrenen Mustafa Kemal, Anadolu’da şu tedbirleri aldırdı:
   • İstanbul Hükûmeti ile resmî yazışma yasaklandı.
   • Erzurum’daki Yarbay Rawlinson başta olmak üzere Anadolu’daki İtilaf subayları tutuklandı.
   • Geyve ve Ulukışla yakınlarındaki demir yolları tahrip edildi.
   • Anadolu’daki kurumların para ve değerli eşyalarının İstanbul’a gönderilmesi yasaklandı.
   Bu tedbirlerle aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenemez?

   1. İşgal kuvvetlerinin Anadolu içlerine asker göndermesini zorlaştırmak
   2. Anadolu'nun maddi kaynaklarının işgal altındaki şehre aktarılmasını önlemek
   3. İstanbul'daki tutuklamalara karşılık vermek
   4. İtilaf devletleriyle barış görüşmelerini başlatmak

6. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nden sonra Türk ordusu Sakarya Irmağı’nın doğusuna çekildi. Mecliste bu durumdan Mustafa Kemal’i sorumlu tutan sert konuşmalar yapıldı. 5 Ağustos 1921’de kabul edilen Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal, meclisin yasama ve yürütme yetkilerini meclis adına kullanacaktı. Kendisi bu yetkinin üç ay gibi kısa bir süreyle sınırlandırılmasını istedi.
   Bu bilgilere göre,
   I. Başkomutanlık yetkisi Millî Mücadele’nin bunalımlı bir döneminde verilmiştir.
   II. Mustafa Kemal, olağanüstü yetkileri süreyle sınırlandırarak meclis iradesine saygı göstermiştir.
   III. Kanunla TBMM kapatılmış, bütün yetkiler süresiz olarak tek kişiye bırakılmıştır.
   yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

   1. Yalnız I
   2. I ve II
   3. I ve III
   4. II ve III

7. Düzenleme ve öncesindeki durum
   • Şapka Kanunu (1925): İnsanlar dinlerine, mesleklerine ve yaşadıkları yere göre birbirinden çok farklı giyiniyordu.
   • Uluslararası saat ve miladi takvim (1925): Aynı ülkede birden fazla takvim ve alaturka saat kullanılıyordu.
   • Yeni ölçü birimleri (1931): Arşın, okka, dirhem gibi ölçüler ticarette karışıklık çıkarıyordu.
   • Soyadı Kanunu (1934): Kişiler lakap ya da unvanla anılıyor, nüfus ve miras işlerinde karışıklık yaşanıyordu.
   Bu bilgilere göre,
   I. Düzenlemeler toplumsal hayattaki karmaşayı gidermeye yöneliktir.
   II. Düzenlemelerin hepsi aynı yıl yapılmıştır.
   III. Farklı uygulamaların yerine ülke genelinde ortak kurallar getirilmiştir.
   yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

   1. Yalnız I
   2. Yalnız II
   3. I ve III
   4. II ve III

8. Cumhuriyetin ilk yıllarında sanayileşmenin özel girişimciler eliyle yapılması istendi. 1924’te İş Bankası, 1925’te Sanayi ve Maadin Bankası kuruldu; 1927’de çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu ile girişimcilere kredi ve vergi kolaylıkları sağlandı. Ancak sermayesi yetersiz olan özel sektör beklenen yatırımları yapamadı. 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı da tarım ürünlerinin fiyatlarını düşürerek ekonomiyi zorladı. Bunun üzerine devlet büyük sanayi yatırımlarını bizzat üstlendi ve planlı ekonomiye geçildi.
   Bu metne göre devletçilik ilkesine ağırlık verilmesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

   1. Özel sektörün yeterli sermayeye sahip olmaması
   2. Teşviklere rağmen sanayileşmede istenen ilerlemenin sağlanamaması
   3. Dünya genelinde yaşanan ekonomik bunalımın ülkeyi etkilemesi
   4. Yabancı sermayenin ülkeye girişinin tamamen yasaklanması

9. 23 Nisan 1920’de açılan mecliste siyasi partiler yoktu; milletvekilleri gruplar hâlinde yer alıyordu. Mustafa Kemal’in liderliğindeki Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu’na Birinci Grup, diğerlerine İkinci Grup deniyordu. Yapmayı düşündüğü yenilikler için güçlü bir dayanak arayan Mustafa Kemal, 1923 seçimlerinden sonra Müdafaa-i Hukuk Grubu’nu Halk Fırkası’na dönüştürdü. 9 Eylül 1923’te kurulan parti, cumhuriyetin ilanından sonra Cumhuriyet Halk Fırkası adını aldı.
   Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

   1. Halk Fırkası, yeni Türk devletinin ilk siyasi partisidir.
   2. Halk Fırkası, Millî Mücadele yıllarında muhalefet partisi olarak kurulmuştur.
   3. Mustafa Kemal, inkılapları gerçekleştirmek için siyasi bir örgüte ihtiyaç duymuştur.
   4. Parti, Millî Mücadele dönemindeki bir meclis grubunun devamı niteliğindedir.

10. Kuruluşunun ilk yıllarında büyük devletlerin, özellikle de İngiltere’nin etkisinde kalan Milletler Cemiyeti, Musul meselesinde yanlı davrandı. Bu yüzden Türkiye örgüte uzun süre mesafeli durdu. 1928’den itibaren silahsızlanma komisyonlarında görev alan Türkiye, dünya barışına katkılarıyla dikkat çekti. Atatürk, Türkiye’nin cemiyete kendi başvurusuyla değil, davet edilerek girmesini istedi. İspanya’nın girişimi ve Yunanistan’ın desteğiyle yapılan davet üzerine Türkiye, 18 Temmuz 1932’de üyeliğe kabul edildi.
    Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    1. Türkiye, uluslararası kuruluşlara bakışında geçmişte yaşadığı deneyimleri dikkate almıştır.
    2. Türkiye, Milletler Cemiyetine üye olmak için uzun süre ısrarla başvuruda bulunmuştur.
    3. Türkiye'nin barışçı tutumu, uluslararası alanda saygınlığını artırmıştır.
    4. Atatürk, üyelik sürecinde devletin onurunu ve eşitlik anlayışını gözetmiştir.

Cevap anahtarı: 1-A · 2-C · 3-C · 4-A · 5-D · 6-B · 7-C · 8-D · 9-B · 10-B