LGS İnkılap Tarihi Deneme Sınavı 5

1. Harp Akademisini 1905’te kurmay yüzbaşı olarak bitiren Mustafa Kemal, ilk görev yeri Şam’da arkadaşlarıyla Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurdu. 1909’da İstanbul’da meşrutiyet karşıtı 31 Mart Olayı çıkınca, ayaklanmayı bastırmak için Selanik’te hazırlanan ordunun kurmay başkanlığını üstlendi. Komutanlığını Mahmut Şevket Paşa’nın yaptığı bu orduya “Hareket Ordusu” adını veren, ordunun İstanbul’daki planlarını ve bildirisini hazırlayan da Mustafa Kemal’di.
   Bu bilgilere göre Mustafa Kemal ile ilgili,
   I. Genç yaşta önemli askerî sorumluluklar üstlenmiştir.
   II. Ülkenin sorunlarına çözüm bulmak için örgütlenme yoluna gitmiştir.
   III. Hareket Ordusu’nun komutanı olarak ayaklanmayı bastırmıştır.
   yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

   1. Yalnız I
   2. I ve II
   3. I ve III
   4. II ve III

2. 4-11 Eylül 1919’da toplanan Sivas Kongresi’nde alınan bazı kararlar şunlardır:
   • Yurdun dört bir yanındaki millî cemiyetler tek çatı altında toplanarak Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ni oluşturdu.
   • Manda ve himaye kesin olarak reddedildi.
   • Batı Anadolu’daki Kuvâ-yı Millîye birlikleri tek bir komutanlık altında toplandı, komutanlığa Ali Fuat Paşa atandı.
   • Halkı doğru bilgilendirmek için İrade-i Millîye adlı bir gazete çıkarılması kararlaştırıldı.
   Bu kararlardan hangisi, Temsil Heyeti’nin bir hükûmet gibi davranarak yürütme yetkisi kullandığını gösterir?

   1. Kuvâ-yı Millîye birliklerinin tek komutanlık altında toplanıp komutan atanması
   2. Millî cemiyetlerin tek bir çatı altında birleştirilmesi
   3. Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi
   4. İrade-i Millîye gazetesinin çıkarılmasının kararlaştırılması

3. Amasya Görüşmeleri’nden sonra yapılan seçimleri Müdafaa-i Hukuk adayları kazandı. Erzurum mebusu seçilen Mustafa Kemal, Ankara’da görüştüğü milletvekillerinden kendisini meclis başkanı seçmelerini ve mecliste Müdafaa-i Hukuk grubu kurmalarını istedi. Meclisin İstanbul’da toplanmasını ise güvenli bulmuyordu. Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920’de İstanbul’da açıldı. Başkanlığa Reşat Hikmet Bey seçildi, kurulan grubun adı Felâh-ı Vatan oldu. İki ay sonra İtilaf devletleri İstanbul’u resmen işgal ederek meclisi bastı.
   Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   1. Mustafa Kemal, Mebusan Meclisinin başkanlığına seçilmiştir.
   2. Seçimlerde Müdafaa-i Hukuk adayları başarısız olmuştur.
   3. Mebusan Meclisi, İtilaf devletlerinin güvencesi altında çalışmalarını sürdürmüştür.
   4. Mustafa Kemal'in meclisin toplanacağı yerle ilgili kaygıları yaşanan olaylarla haklı çıkmıştır.

4. Mustafa Kemal, 10 Ağustos 1920’de imzalanan Sevr Antlaşması’nın “siyasi, adli, iktisadi ve mali bağımsızlığımızı” yok etmeye yönelik olduğunu söylemiş ve antlaşmayı tanımamıştır. Sevr’in bazı maddeleri şunlardır:
   • Osmanlı ordusu, jandarma dâhil 50.700 kişiyle sınırlı olacak.
   • Boğazlar, içinde Türk üye bulunmayan uluslararası bir komisyonca yönetilecek.
   • Kurulacak bir mali komisyon Osmanlı bütçesini denetleyecek.
   • Doğu Anadolu’da iki yeni devlet kurulacak.
   Bu maddelerden hangisi Mustafa Kemal’in sözündeki “mali bağımsızlık” vurgusuyla doğrudan ilişkilidir?

   1. Ordunun 50.700 kişiyle sınırlandırılması
   2. Boğazların uluslararası bir komisyona bırakılması
   3. Bütçenin bir mali komisyon tarafından denetlenmesi
   4. Doğu Anadolu'da yeni devletler kurulması

5. Mondros’tan sonra İngilizlerin işgal ettiği Antep, Maraş ve Urfa, 1919’da yapılan bir antlaşmayla Fransızlara bırakıldı. Fransızlar bölgedeki Ermenilerle iş birliği yaparak Türk halkına baskı uyguladı. Düzenli ordunun bulunmadığı Maraş’ta kaleden Türk bayrağının indirilmesi halkı ayağa kaldırdı; kadın, erkek, yaşlı, çocuk herkes Kuvâ-yı Millîye ile birlikte direnişe katıldı. 22 gün süren mücadelenin sonunda Fransızlar 11 Şubat 1920’de şehri terk etti. TBMM de 1925’te Maraş’a İstiklal Madalyası verdi.
   Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

   1. İtilaf devletlerinin işgal ettikleri bölgeleri kendi aralarında el değiştirdiğine
   2. Maraş'ın düzenli ordu birliklerinin taarruzuyla kurtarıldığına
   3. Millî değerlere yapılan saygısızlığın direnişi alevlendirdiğine
   4. Maraş halkının fedakârlığının devlet tarafından ödüllendirildiğine

6. Türkiye İktisat Kongresi, Lozan görüşmelerinin kesintiye uğradığı bir dönemde, 17 Şubat 1923’te İzmir’de toplandı. Çiftçi, tüccar, sanayici ve işçilerden oluşan 1135 delegenin katıldığı kongrede şu kararlar alındı:
   I. Çiftçiden alınan aşar vergisi kaldırılmalıdır.
   II. Türk limanları arasında yük ve yolcu taşıma hakkı yalnızca Türk bayraklı gemilere verilmelidir.
   III. Yabancı sermaye denetim altında tutulmalı, tekel oluşturmasına izin verilmemelidir.
   IV. Ormanlar korunmalı ve çoğaltılmalıdır.
   Bu kararlardan hangileri doğrudan ekonomik bağımsızlığı korumaya yöneliktir?

   1. I ve II
   2. I ve IV
   3. II ve III
   4. III ve IV

7. İnkılapçılık ilkesine göre çağdaşlaşma yolunda yapılan yeniliklerde millî kültürden taviz verilmemesi esastır. Yani toplum çağdaş milletlere uyum sağlarken kendi millî kimliğini de korumalıdır.
   Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi bu anlayışa en uygun örnektir?

   1. Herkesin soyadı almasının zorunlu tutulması ve yeni soyadlarının Türkçe olması şartının getirilmesi
   2. Hafta tatilinin cuma yerine cumartesi öğleden sonra ve pazar gününe alınması
   3. Arşın ve okka yerine metre ve kilogram gibi ölçülerin kullanılmaya başlanması
   4. Alaturka saat yerine uluslararası saat sistemine geçilmesi

8. Mustafa Kemal, Millî Mücadele’nin başından itibaren milletin geleceğine yine milletin karar vereceği bir yönetim kurmayı hedefledi. 23 Nisan 1920’de açılan BMM’de, dönemin olağanüstü şartları nedeniyle siyasi partilere yer verilmedi. 20 Ocak 1921’de kabul edilen yeni Türk devletinin ilk anayasası Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun ilk maddesinde “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” hükmü yer aldı. Saltanatın kaldırılmasıyla da bu anlayış güçlendi.
   Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

   1. Yeni Türk devletinin yönetim anlayışı millî egemenliğe dayanmaktadır.
   2. Savaş şartları, siyasi hayatın düzenlenmesinde etkili olmuştur.
   3. Egemenlik bir kişiye ya da zümreye değil, millete verilmiştir.
   4. İlk mecliste farklı siyasi partiler arasında yoğun bir rekabet yaşanmıştır.

9. Lozan Konferansı’nda Osmanlı’dan kalan borçlar en çok tartışılan konulardan biriydi. Konferansta Düyun-u Umumiye İdaresi kaldırıldı, borçların nasıl ödeneceği ise ilgili devletlerin anlaşmasına bırakıldı. 1928’de Paris’te imzalanan antlaşmayla borçlar, Osmanlı’dan ayrılan devletler arasında paylaştırıldı; en büyük pay Türkiye’ye düştü. 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ödemeleri zorlaştırınca Türkiye yeni görüşmeler istedi ve 1933’te borcun bir kısmı indirildi. Son taksit 1954’te ödendi.
   Bu bilgilere göre,
   I. Borçlar sorunu görüşmeler yoluyla çözüme kavuşturulmuştur.
   II. Dünyadaki ekonomik gelişmeler Türkiye’nin borç ödemelerini etkilemiştir.
   III. Osmanlı borçlarının tamamını Türkiye ödemiştir.
   yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

   1. Yalnız I
   2. Yalnız III
   3. I ve II
   4. II ve III

10. II. Dünya Savaşı’ndan sonra Türkiye’de çok partili hayata geçişi etkileyen bazı gelişmeler şunlardır:
    I. Sovyetler Birliği’nin Kars ve Ardahan’ı istemesi, Boğazlar’ın statüsünün kendi lehine değiştirilmesini talep etmesi
    II. Savaş yıllarında artan hayat pahalılığı ve karaborsa nedeniyle halkın tek parti iktidarına tepki duyması
    III. Türkiye’nin Batılı devletlerin siyasi ve ekonomik desteğine ihtiyaç duyması
    IV. Dörtlü Takrir’in CHP içinde kabul görmemesi üzerine bazı milletvekillerinin partiden ayrılması
    Bu gelişmelerden hangileri çok partili hayata geçişte etkili olan dış faktörlerdendir?

    1. I ve III
    2. I ve IV
    3. II ve III
    4. II ve IV

Cevap anahtarı: 1-B · 2-A · 3-D · 4-C · 5-B · 6-C · 7-A · 8-D · 9-C · 10-A