Bu sayfalarda Türklerde eğitim ve bilim konusuna bir bulmaca ve “Rasathanelerden Uzaya” bilgi görseliyle giriş yapılıyor, ardından ünitenin performans görevi tanıtılıyor. Sorular, Türklerin astronomi çalışmalarını ve eğitim anlayışının zaman içindeki değişimini düşünmeni istiyor.
Sayfaya git:Sayfa 198Sayfa 199Sayfa 201
11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 198 Cevapları
Konuya Başlarken (Bulmaca)Başlarkens. 198
Türklerde eğitim ve bilimle ilgili on bir ipucundan yola çıkarak kavram bulmacasını çöz.
Cevabı göster
Bulmacanın cevapları şöyle: 1. Uygurlar, 2. Darüşşifa, 3. Piri Reis, 4. Harezmi, 5. Ali Kuşçu, 6. Cezeri, 7. Orhun Yazıtları, 8. Rasathane, 9. Nizamiye Medreseleri, 10. Medrese, 11. Kaşgarlı Mahmud. Kutulara yazarken boşluk bırakılmaz; örneğin 7 numara ORHUNYAZITLARI, 9 numara NİZAMİYEMEDRESELERİ, 11 numara KAŞGARLIMAHMUD şeklinde yazılır.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: İlk ve Orta Çağ’da Yetişen Bilim İnsanları
11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 199 Cevapları
Bilgi Görseli 3.1 – Soru 1Kaynak sorusus. 199
Geçmişten bugüne Türklerin astronomi ve uzay alanındaki çalışmalarına ikişer örnek ver.
Cevabı göster
Örnek cevap: Geçmişten iki örnek verelim. İbni Sina Hemedan’da bir gözlemevi kurmuş ve açı ölçmeye yarayan azimut kadranını geliştirmiştir. Ayrıca İslam dünyasındaki sekiz gözlemevinin dördü Türkler tarafından kurulmuştur; Uluğ Bey’in Semerkand Rasathanesi bunların en ünlüsüdür. Günümüzden iki örnek de şöyle: TÜBİTAK Uzay yerli ve millî uydular ile uçuş bilgisayarları geliştirmektedir; Ankara Üniversitesi öncülüğündeki gözlemlerle de çift yıldız çevresinde iki ötegezegen keşfedilmiştir. Prof. Dr. Feryal Özel’in ilk kara delik görüntüsünü elde eden ekipte yer alması da güzel bir örnektir.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: 1990 Sonrası Türkiye’de Yaşanan Bilimsel Gelişmeler
Bilgi Görseli 3.1 – Soru 2Kaynak sorusus. 199
Tarih boyunca Türklerin eğitim ve bilim anlayışında ne gibi değişimler yaşanmış olabilir?
Cevabı göster
Örnek cevap: İslamiyet öncesinde eğitim daha çok aile içinde, destanlar ve töre yoluyla verilirdi. Bozkır hayatına uygun olarak binicilik, okçuluk gibi beceriler öne çıkardı. İslamiyet’in kabulüyle medrese, darüşşifa ve rasathane gibi kurumlar açıldı ve eğitim kurumsal bir yapıya kavuştu. Osmanlı bu kurumları geliştirdi; daha sonra Batı’nın gerisinde kalmamak için modern okullar açtı. Cumhuriyet’le birlikte eğitim tek çatı altında toplandı, bilimsel ve çağdaş bir yapı kazandı. Bugün bu birikim uzay ve teknoloji alanındaki araştırmalarla sürüyor.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi Bilim İnsanları
11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 201 Cevapları
Performans GöreviEtkinliks. 201
Grupça, Türklerde eğitim ve bilim alanındaki değişimin gerekçelerini anlatan basılı ya da dijital bir broşür hazırla ve sınıfta sun.
Cevabı göster
Örnek cevap: Önce grubunla dört dönemden birini seç: İslamiyet öncesi, Türk-İslam devletleri, Osmanlı ya da Cumhuriyet. Konuyu 5N1K sorularıyla sorgula. Ardından kitabın 202-249. sayfalarındaki metinlerden ve güvenilir kaynaklardan bilgi topla. Broşürü üç bölüm hâlinde planlayabilirsin: o dönemin eğitim kurumları (medrese, enderun, millet mektepleri gibi), öne çıkan bilim insanları ve eserleri, değişimin gerekçeleri (yaşam tarzı, din, devletin ihtiyaçları, Batı’daki gelişmeler gibi). Her bölümü bir görselle destekle, yazım kurallarına dikkat et ve kaynakçayı en sona ekle.
Sıkça Sorulan Sorular
Türklerde örgün eğitim hangi devletle başladı?
Kitaba göre Türklerde planlı ve programlı örgün eğitimin Uygurlarla başladığı düşünülmektedir.
Türk-İslam dünyasında cebirin kurucusu kimdir?
Cebirin kurucusu Harezmi kabul edilir. Bugün kullandığımız algoritma kelimesi de onun adından gelir.
Yazılıya mı hazırlanıyorsun? 11. sınıf tarih yazılı soruları sayfamızda örnek yazılılar ve cevap anahtarı var.
Bu sayfadaki cevaplar öğrencilere yol göstermek için Tarih Vakti tarafından yazılmıştır. Soruların ve kaynak metinlerin tam hâli MEB ders kitabındadır; açık uçlu sorularda kendi cümlelerinle cevap vermen beklenir.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Cevaplar Tarih Vakti tarafından yazılmıştır; soruların tam metni için MEB ders kitabına bakınız. · Son güncelleme: Kasım 2026