Bu bölüm Demokrat Parti’nin on yıllık iktidarını; siyasi gelişmeleri, tarımdaki makineleşmeyi, kara yollarını ve köyden kente göçü anlatıyor. Sorular 1950 seçimlerinin anlamını, göç edenlerin sorunlarını ve dönemin ekonomi politikasını soruyor.
Sayfaya git:Sayfa 210Sayfa 213Sayfa 214
12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 210 Cevapları
Başlangıç SorusuBaşlarkens. 210
Mustafa Kemal Atatürk’ün demokrasiyle ilgili idealleriyle 1950 seçimleri arasında nasıl bir ilişki kurulabilir?
Cevabı göster
Örnek cevap: Atatürk, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesini cumhuriyetin temeline koydu. Kendi döneminde 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkası ile çok partili hayat denendi, ancak şartlar uygun olmadığından bu denemeler sürmedi. 1950 seçimlerinde iktidar ilk kez halkın oyuyla ve barış içinde el değiştirdi. Bu, Atatürk’ün millet egemenliğine dayalı demokratik cumhuriyet idealinin önemli bir aşamada hayata geçmesi demektir.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Çok Partili Hayata Geçiş (1945-1950): Dörtlü Takrir’den 1950 Seçimlerine
12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 213 Cevapları
OkuyorumKaynak sorusus. 213
Orhan Kemal’in Gurbet Kuşları’ndan alınan parçaya göre köyden İstanbul’a gelen “gurbet kuşları” hangi sosyo-kültürel sorunlarla karşılaşmış olabilir? Yorumla.
Cevabı göster
Örnek cevap: Parçadaki köylüler trenin en arka vagonlarından, çoğu bavulsuz ve karşılayanı olmadan iniyor; bu, yoksulluklarını ve kentte yalnız olduklarını gösteriyor. Kentte barınacak yer bulmakta zorlanıp gecekondularda yaşamak zorunda kaldılar. Çoğu inşaat gibi ağır ve güvencesiz işlerde çalıştı. Köyden getirdikleri gelenek ve alışkanlıklarla kent yaşamı arasında kalıp uyum sorunu, yabancılık ve dışlanma yaşadılar. Ailelerinden ayrı kalmak da onlar için ayrı bir yaraydı.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Demokrat Parti Dönemi (1950-1960): İç Politika, Ekonomi ve 27 Mayıs
12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 214 Cevapları
Kanıt Sorgulama 2 – 1Kaynak sorusus. 214
1. kanıttaki 1950-1960 tarım aleti, buğday ve taşıt tablosuna göre tarımsal üretim ile teknoloji arasında nasıl bir ilişki vardır?
Cevabı göster
Teknoloji arttıkça üretim de arttı. 1950’den 1957’ye traktör sayısı yaklaşık 31 binden 44 bine, biçerdöver sayısı 3 binden 6,5 bine çıktı. Aynı dönemde buğday ekilen alan yaklaşık 4,5 milyon hektardan 7,2 milyon hektara, üretim 3,9 milyon tondan 8,3 milyon tona, verim de 864’ten 1159 kg/ha’ya yükseldi. Ancak 1954’te verimin düşmesi, üretimin sadece makineye değil hava koşullarına da bağlı olduğunu gösteriyor.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Demokrat Parti Dönemi (1950-1960): İç Politika, Ekonomi ve 27 Mayıs
Kanıt Sorgulama 2 – 2Kaynak sorusus. 214
2. kanıta göre ekonomi ile sosyal hayat arasındaki ilişkiyi yorumla.
Cevabı göster
Kara yolları köyü kasaba ve kente bağlayınca köylü ürününü pazarda satıp parayla tanıştı; mal değişiminin yerini para aldı. Para kazanan köylü giyim, tohum, gübre hatta traktör almaya, kenti tanımaya başladı. 1950’de 1 milyar lira olan para arzının 1960’ta 5 milyara çıkması bu değişimin büyüklüğünü gösteriyor. Yani ekonomideki değişim köylünün tüketim alışkanlıklarını, yaşam tarzını ve kente bakışını da değiştirdi.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Demokrat Parti Dönemi (1950-1960): İç Politika, Ekonomi ve 27 Mayıs
Kanıt Sorgulama 2 – 3Kaynak sorusus. 214
3. kanıta göre ekonomiyi etkileyen unsurlar nelerdir? Yorumla.
Cevabı göster
Metne göre ekonomiyi üç unsur olumsuz etkiledi: 1954-1958 arasındaki büyük kuraklık (iklim koşulları), Kore Savaşı’nın bitmesiyle ihraç ürünlerinin fiyatlarının yarı yarıya düşmesi (dış piyasa ve ticaret hadleri) ve Soğuk Savaş yüzünden bütçenin yaklaşık %30’unun savunmaya ayrılması (uluslararası siyaset). Tarıma dayalı bir ekonominin doğaya ve dış koşullara ne kadar bağımlı olduğu burada açıkça görülüyor.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Demokrat Parti Dönemi (1950-1960): İç Politika, Ekonomi ve 27 Mayıs
Kanıt Sorgulama 2 – 4Kaynak sorusus. 214
Üç kanıttan hareketle DP’nin ekonomideki genel politikası hakkında neler söylenebilir?
Cevabı göster
Örnek cevap: DP tarıma öncelik veren, makineleşmeyi ve kara yolu yapımını destekleyen, özel girişime ve dış yardıma açık liberal bir politika izledi. İlk yıllarda Marshall yardımı, iyi hasat ve Kore Savaşı’nın getirdiği talep sayesinde ekonomi hızla büyüdü. Ancak bu büyüme hava koşullarına ve dış piyasalara bağlıydı; kuraklık ve fiyat düşüşüyle birlikte kriz başladı. Kitapta da belirtildiği gibi DP bunalım yıllarında liberalizmden uzaklaşıp giderek devletçi uygulamalara yöneldi.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Demokrat Parti Dönemi (1950-1960): İç Politika, Ekonomi ve 27 Mayıs
Sıkça Sorulan Sorular
1950 seçimlerine neden Beyaz İhtilal denir?
Çünkü Türkiye’de iktidar ilk kez seçimle, kan dökülmeden ve barış içinde muhalefet partisi DP’ye geçti.
Demokrat Parti döneminde köyden kente göçün nedenleri nelerdir?
Tarımda makineleşmenin yarattığı işsizlik, topraksızlık, yeni kara yollarıyla kolaylaşan ulaşım ve kentte iş ile daha iyi yaşam beklentisi göçü hızlandırdı.
Yazılıya mı hazırlanıyorsun? 12. sınıf tarih yazılı soruları sayfamızda örnek yazılılar ve cevap anahtarı var.
Bu sayfadaki cevaplar öğrencilere yol göstermek için Tarih Vakti tarafından yazılmıştır. Soruların ve kaynak metinlerin tam hâli MEB ders kitabındadır; açık uçlu sorularda kendi cümlelerinle cevap vermen beklenir.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Cevaplar Tarih Vakti tarafından yazılmıştır; soruların tam metni için MEB ders kitabına bakınız. · Son güncelleme: Kasım 2026
