Bu sayfalarda tarih öncesi çağlar, Neolitik Çağ’ın tarım aletleri ve Tarım Devrimi’nin gerçekleştiği Mezopotamya, Güneydoğu Asya ve Orta Amerika işleniyor. Sorular, coğrafyanın tarımı nasıl etkilediğini ve bölgeler arasındaki farkları soruyor.
Sayfaya git:Sayfa 71Sayfa 72Sayfa 73Sayfa 76Sayfa 77
9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 71 Cevapları
EtkinlikKaynak sorusus. 71
Siz olsaydınız tarih öncesi çağları hangi ölçütlere göre sınıflandırırdınız? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Cevabı göster
Örnek cevap: Kitaptaki sınıflandırma, kullanılan aletin malzemesine (taş, bakır, tunç, demir) dayanır. Ben buna ek olarak geçim biçimini ölçüt alırdım: avcı-toplayıcı dönem ile tarım ve hayvancılık dönemi gibi. Barınma biçimi (mağara, köy, kent) ya da toplumsal örgütlenme (küçük grup, köy topluluğu, devlet) de ölçüt olabilir. Çünkü insan hayatını en çok değiştiren şey, besini nasıl elde ettiği ve nasıl bir arada yaşadığıdır. Bu çağların her bölgede farklı zamanlarda yaşandığını da unutmamak gerekir.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Öncesi Çağlar (Devirler)
9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 72 Cevapları
EtkinlikKaynak sorusus. 72
Kaynak E ve F’ye göre araç gereçlerin gelişimi Tarım Devrimi’nin tek nedeni sayılabilir mi? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Cevabı göster
Örnek cevap: Hayır, tek başına yeterli bir neden sayılamaz. Aletlerin gelişmesi tarımı kolaylaştırmıştır ama Kaynak F, Son Buzul Çağı’nın sona ermesiyle iklimin değiştiğini de gösterir. Isınan iklim, sulak ve verimli topraklar, evcilleştirilebilecek bitki ve hayvanların varlığı da belirleyici olmuştur. Yani Tarım Devrimi; alet birikimi, iklim, coğrafya ve insan ihtiyaçlarının birlikte ortaya çıkardığı bir sonuçtur.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarım Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Eski Çağ Medeniyetlerine Etkisi
9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 73 Cevapları
Soru 1Kaynak sorusus. 73
Kaynaklardan hareketle Neolitik Çağ’da hangi alanlarda gelişmeler yaşandığı söylenebilir?
Cevabı göster
Örnek cevap: Taş balta, orak, çapa, saban, el değirmeni taşı ve çömlekler tarım tekniklerinde büyük ilerleme olduğunu gösterir. Toprağı işlemek, ürünü biçmek, öğütmek ve saklamak için ayrı araçlar yapılmıştır. Çömlekçilik ve el sanatları gelişmiş, öküz gibi hayvanlar iş gücü olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu gelişmeler yerleşik hayatı ve artı ürünü mümkün kılmıştır.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarım Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Eski Çağ Medeniyetlerine Etkisi
Soru 2Kaynak sorusus. 73
Günümüzdeki tarım faaliyetlerinde hangi alet, araç ve teknik donanımlar kullanılmaktadır?
Cevabı göster
Örnek cevap: Traktör, pulluk, tırmık, ekim makinesi, biçerdöver, balya makinesi, ilaçlama makineleri, damla ve yağmurlama sulama sistemleri ile seralar kullanılmaktadır. Son yıllarda dronlar, uydu destekli konum sistemleri ve toprak nemini ölçen sensörler gibi akıllı tarım teknolojileri de yaygınlaşmıştır.
Soru 3Etkinliks. 73
Tablodaki Neolitik Çağ tarım aracı özelliklerini, örnekteki gibi doğru araç adıyla eşleştiriniz.
Cevabı göster
Eşleştirme şöyle olmalıdır: Kuru ağaç ve çalıları kesmek: ç (balta, örnekte verilmiştir). Tahılı biçip toplamak: b (orak). Tahılı döverek ufalamak: a (el değirmeni taşı). Fazla tahılı koruyup depolamak: d (çömlek). Toprağı kazıp tohumu gömmek: e (çapa). Toprağı havalandırıp ekime hazırlamak: c (saban).
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarım Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Eski Çağ Medeniyetlerine Etkisi
9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 76 Cevapları
Soru 1Kaynak sorusus. 76
Üç bölgenin iklim ve coğrafyası, Tarım Devrimi’nin Mezopotamya, Güneydoğu Asya ve Orta Amerika’da ortaya çıkmasında nasıl rol oynamış olabilir?
Cevabı göster
Örnek cevap: Üç bölge de dünyanın orta kuşağındadır ve buzulların erimesinden sonra yaşamaya elverişli hâle gelmiştir. Fırat-Dicle ya da Sarı Irmak-Gök Irmak gibi nehirler ve göller tarım için gerekli suyu sağlamıştır. Düz ve verimli araziler ekip biçmeyi kolaylaştırmıştır. Güneydoğu Asya’daki muson yağışları sulu tarıma, Mezopotamya’daki kurak yazlar ise sulama düzenlemelerine yol açmıştır. Bu uygun koşullar insanların yerleşip tarıma geçmesini hızlandırmıştır.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarım Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Eski Çağ Medeniyetlerine Etkisi
Soru 2Etkinliks. 76
Üç bölgenin coğrafi özellikler bakımından benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırma tablosuna yazınız.
Cevabı göster
Benzerlikler: Üç bölge de orta kuşaktadır, su kaynakları boldur, arazileri genellikle düz ve verimlidir. Farklılıklar: Mezopotamya’da yazlar kurak geçer; buğday, arpa, mercimek ve bezelye yetişir. Güneydoğu Asya muson yağışları alır; sulak arazide pirinç (çeltik), darı, soya ve muz yetişir. Orta Amerika göl ve nehirlerle dolu düzlüklerden oluşur; başlıca ürün mısırdır, ayrıca fasulye, avokado ve bal kabağı yetiştirilir.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarım Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Eski Çağ Medeniyetlerine Etkisi
9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 77 Cevapları
Kaynak KKaynak sorusus. 77
Kaynak K’de anılan Eski Mısırlılar tarımı, Tarım Devrimi’nin yaşandığı üç bölgeden hangisinden öğrenmiş olabilir?
Cevabı göster
Örnek cevap: En akla yakın ihtimal Mezopotamya’dır. Mısır, Mezopotamya’ya komşudur; kitap da Mezopotamya tarım bölgesinin Zagros ve Toros eteklerinden Mısır’a kadar uzandığını belirtir. Ayrıca Mezopotamya’da evcilleştirilen buğday ve arpa Mısır’da da temel ürün olmuştur. Güneydoğu Asya ve Orta Amerika ise Mısır’a çok uzaktır.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mısır Medeniyeti
Soru 1Kaynak sorusus. 77
Kaynak L’ye göre bazı yerleşim yerlerinin adlandırılmasında hangi unsurlar etkili olmuştur? Örneklerle açıklayınız.
Cevabı göster
Örnek cevap: Kaynak L’ye göre Rize adı ya şehrin dağ eteğinde kurulmasından ya da bölgede eskiden pirinç yetiştirilmesinden gelmektedir. Yani yer adlarında coğrafi konum ve yetiştirilen ürünler etkili olmuştur. Benzer şekilde Mezopotamya adı iki nehir arasındaki konumundan gelir. Türkiye’deki Fındıklı, Kirazlı ve Bademli gibi yer adları da ürünlerden türemiştir.
Soru 2Kaynak sorusus. 77
Tarım Devrimi’nin ilk olarak Mezopotamya’da başlaması bu bölgenin hangi özellikleriyle açıklanabilir?
Cevabı göster
Örnek cevap: Mezopotamya, Fırat ve Dicle nehirlerinin suladığı geniş ve verimli ovalara sahiptir. Buzul Çağı bitince iklimi yumuşamış, tepe yamaçlarında yabani buğday ve arpa kendiliğinden yetişmiştir. Koyun ve keçi gibi evcilleştirilebilecek hayvanlar da bölgede bulunuyordu. Ayrıca yolların kavşağında olması bilgi ve ürün alışverişini kolaylaştırmıştır.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mezopotamya Uygarlıkları: Sümerler, Akadlar, Babiller, Asurlular
Soru 3Kaynak sorusus. 77
Tarım Devrimi’nin yaşandığı coğrafyalar arasında etkileşim olup olmadığını tartışınız.
Cevabı göster
Örnek cevap: Kitaba göre Tarım Devrimi bu üç bölgede farklı zamanlarda ve birbirinden bağımsız olarak gerçekleşmiştir. Özellikle Orta Amerika okyanuslarla ayrıldığı için o dönemde diğer bölgelerle bağlantı kuramazdı. Bu yüzden her bölge kendi koşullarına uygun bitkiyi evcilleştirmiştir. Ancak her bölge kendi çevresini etkilemiştir; örneğin Mezopotamya’daki tarım bilgisi Anadolu’ya ve Mısır’a yayılmıştır.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarım Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Eski Çağ Medeniyetlerine Etkisi
Sıkça Sorulan Sorular
Sayfa 73’teki tarım aletleri eşleştirmesinin cevabı nedir?
Balta kuru ağaç kesmek, orak tahıl biçmek, el değirmeni taşı tahılı ufalamak, çömlek depolamak, çapa toprağı kazıp tohum gömmek, saban toprağı ekime hazırlamak için kullanılır.
Tarım Devrimi hangi bölgelerde gerçekleşti?
Mezopotamya’da (MÖ 10.000 civarı, buğday), Güneydoğu Asya’da (MÖ 8000 civarı, pirinç) ve Orta Amerika’da (MÖ 7000 civarı, mısır) birbirinden bağımsız olarak gerçekleşti.
Yazılıya mı hazırlanıyorsun? 9. sınıf tarih yazılı soruları sayfamızda örnek yazılılar ve cevap anahtarı var.
Bu sayfadaki cevaplar öğrencilere yol göstermek için Tarih Vakti tarafından yazılmıştır. Soruların ve kaynak metinlerin tam hâli MEB ders kitabındadır; açık uçlu sorularda kendi cümlelerinle cevap vermen beklenir.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Cevaplar Tarih Vakti tarafından yazılmıştır; soruların tam metni için MEB ders kitabına bakınız. · Son güncelleme: Kasım 2026