11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 98-102 Cevapları

Örnek cevap: Dış ticaretin genişlemesi, özellikle pamuklu kumaşa olan talebi büyük ölçüde artırdı. Tüccarlar bu talebi el emeğiyle karşılayamayınca üretimi hızlandıracak makinelere yöneldi; uçan mekik, iplik eğirme makineleri ve buhar makinesi bu ihtiyacın ürünüdür. Ticaretten elde edilen sermaye, icatların fabrikalarda uygulanmasını ve yaygınlaşmasını finanse etti. Ticaret kentleri de büyüttü ve yeni teknolojilerin hızla yayılmasını sağladı. Yani ticaret talep ve sermaye yarattı, icatlar üretimi artırdı; ikisinin birleşimi Sanayi Devrimi’ni doğurdu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sanayi Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Örnek cevap: Geleneksel dokumacılık evlerde ya da küçük atölyelerde, çoğu zaman aile üyeleriyle birlikte el tezgâhında yapılırdı; usta çalışma saatini kendisi belirler, beceri ve tecrübesiyle ürünün kalitesini sağlardı. Fabrikada ise çok sayıda işçi büyük binalarda, makinelerin başında, belirli saatlerde ve sıkı bir disiplin altında çalıştı. Fabrika işçisinin ustalığa ihtiyacı yoktu; makineye pamuk ya da iplik yerleştirmesi yeterliydi. Bu yüzden düşük ücretle kadınlar ve çocuklar çalıştırıldı. İşçi üretim araçlarının sahibi değildi, yalnızca emeğini satıyordu. Gürültü, toz ve iş kazası riski de evdeki üretime göre çok daha fazlaydı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sanayi Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Tabloya göre 1725-1750’de Avrupa’daki dövme demir üretiminde Fransa ve İsveç öndeydi, İngiltere’nin payı yalnız %8,1’di. 1860-1861’de ise Avrupa ham demirinin %59,5’ini tek başına İngiltere üretiyordu; Avrupa’nın toplam üretimi de yaklaşık 200 bin tondan 6,5 milyon tona çıkmıştı. Bu gelişme şu değişimlere yol açtı: Makineler, raylar, lokomotifler, gemiler ve köprüler demirden yapılabildi; Iron Bridge ve Kristal Saray gibi yeni tür yapılar ortaya çıktı. Demir ve kömür sanayileri birlikte büyüdü, madencilik genişledi. Mutfak eşyasından binalara kadar günlük hayatta demir kullanımı yaygınlaştı. İngiltere sanayide ve askerî güçte rakiplerinin önüne geçti.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sanayi Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Kaynak Ğ’ye göre demir yolları sanayileşmenin çok daha ileri bir aşamasını temsil ediyordu ve yalnız sanayi bölgelerini değil, kırsaldan büyük kentlere kadar sıradan insanın hayatını da etkiliyordu. İnsanların hareket ve yaşam hızını kat kat artırdı; tren tarifeleriyle ülke çapında birbirine bağlı, kesin bir zaman düzeni ortaya çıkardı. Teknik açıdan diğer sanayi dallarından daha gelişmişti ve her yerde mevcuttu; elektrikli telgraf gibi bilime dayalı teknolojileri de kullanıyordu. Örgütlenme ve yönetim yöntemleri başka hiçbir sektörde görülmeyen düzeydeydi. Bu yüzden demir yolu, dönemin en modern şeyinin simgesi hâline geldi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sanayi Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri