11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 313-318 Cevapları

Tablo şöyle doldurulabilir. Neden 1: Milliyetçiliğin etnik temizliği istenir hâle getirmesi, Kaynak A; kanıt olarak Müslümanların kısa sürede topraklarını terke zorlandığını anlatan bölüm. Neden 2: Göç edenlerin mallarına el konması ve zor kullanılması, Kaynak A ve B; kanıt olarak para ve değerli eşyalara el konduğunu, toprakların alındığını anlatan cümleler. Neden 3: Yöneticilerin homojen bir nüfus oluşturmak istemesi, Kaynak B. Neden 4: Dinin millî bilincin temeli sayılması yüzünden Türk olsun olmasın bütün Müslümanların göçe ve katliama zorlanması, Kaynak B. Neden 5: Bir toprakta hâkimiyet kurmak için nüfus çoğunluğunun önemli görülmesi, Kaynak B. Kanıt sütununa kaynaktaki cümleler kısaltılarak kendi ifadenizle yazılabilir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Balkan Savaşı (1912-1913)

Sütun grafik en uygunudur. Kaynaklara göre değerler şöyledir: (1) Balkan Savaşları’ndan önce bu topraklardaki Müslüman nüfus yaklaşık 2.315.000; (2) savaşlar sırasında ve sonrasında Anadolu’ya göç eden yaklaşık 414.000; (3) savaşlarda ve göç yollarında ölen yaklaşık 632.000; (4) Balkanlarda kalan yaklaşık 870.000 kişi. Yatay eksene bu dört grup, dikey eksene nüfus yazılır ve her sütunun üstüne değeri eklenir. Not: Kitaptaki (1) ifadesi “savaştan önce göç eden” diye de okunabilir; bu konuda veri verilmediği için savaş öncesi toplam nüfusu göstermek en mantıklı yoldur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Balkan Savaşı (1912-1913)

Örnek cevap: Demografik sonuçlar: Balkanlardaki Müslümanların yaklaşık yüzde 62’si ya öldü ya da yurdunu terk etti; Müslümanlar çoğunluk oldukları topraklarda azınlığa düştü. Anadolu’nun nüfusu ve Türk-Müslüman oranı arttı, yeni göçmen köyleri kuruldu. Tarihsel sonuçlar: Balkanlarda yüzyıllık Türk varlığı büyük ölçüde sona erdi ve birçok Osmanlı eseri yok oldu. Göçmenlerin iskânı devlete büyük bir mali yük getirdi. Yaşanan acılar Osmanlıcılığın çöküşünü hızlandırdı, Türkçülüğü güçlendirdi ve Anadolu’nun yeni Türk yurdu olarak görülmesine katkı sağladı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Balkan Savaşı (1912-1913)

Örnek cevap: Göç yollarında ve toplanma yerlerinde temiz su ile gıdaya ulaşmak zorlaştı, kalabalık ortamlarda hijyen sağlanamadı. Karantina gibi koruyucu önlemler zamanında alınamadı. Ordudaki sağlık personeli ve malzemesi yetersizdi; hasta ve yaralı binlerce askerin trenlerle İstanbul’a taşınması hastalığı büyük şehirlere de yaydı. Yolda ölenlerin uygun koşullarda gömülememesi de kolera ve tifüsün yayılmasını kolaylaştırdı.

Örnek cevap: Göçler binlerce aileyi bir gecede evsiz ve yoksul bıraktı; Kaynak D’deki ailenin her şeyini geride bırakıp küçük bir odaya sığınması bunun örneğidir. Şehirlerin nüfusu hızla arttı, gıda ve un stokları tükendi, hastaneler doldu. Salgınlar hem askerlerin hem sivillerin ölümüne yol açtı ve büyük şehirlere yayıldı. Devlet barınma, iaşe ve iskân için yeni düzenlemeler yapmak zorunda kaldı; bu durum zor durumdaki hazineye ağır bir yük getirdi.

Tablo şöyle doldurulabilir. Dönemin koşulları: Balkan ordularının hızlı ilerleyişi, komitacı baskısı ve katliamlar, ulaşımın zorluğu. Savaşların yol açtığı değişimler: İnsanlar bir gecede evini, toprağını ve mesleğini kaybetti, aileler dağıldı. Yeni yaşam koşulları: Göçmenler camilerde, hanlarda, barakalarda ya da akrabalarının dar evlerinde yaşamaya başladı, sonra Anadolu’nun farklı şehirlerine iskân edildi. Ekonomik zorluklar: Yanlarına neredeyse hiçbir şey alamadıkları için işsizlik, açlık ve barınma sorunu yaşadılar. Göçün Osmanlı’ya maliyeti: Barınma, gıda, sağlık, ev ve arazi yardımları ile vergi muafiyetleri hazineye ağır yük getirdi.