11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 21-25 Cevapları

Örnek cevap: Devletlü Padişahım, Viyana önlerindeki bozgundan bu yana on altı yıldır Avusturya, Lehistan, Venedik ve Rusya ile birçok cephede savaşıyoruz. Zenta yenilgisiyle ordumuz Tuna kıyılarına çekildi; Venedik Mora’yı ve Dalmaçya’daki kaleleri, Ruslar Azak’ı aldı. Tecrübeli askerlerimizin çoğunu yitirdik. Hazine tükendi; halk ağır vergiler altında eziliyor, köyler boşalıyor, Anadolu’da asayiş bozuldu, Rumeli’de ve Bağdat-Basra taraflarında karışıklıklar çıktı. Bu şartlarda kaybedilen yerleri silahla geri almak mümkün görünmüyor. İngiltere ve Hollanda elçileri aracılık teklif ediyor. Devletimize nefes aldırmak, orduyu ve hazineyi yeniden düzenlemek için barışı kabul etmemizi arz ederim.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Karlofça Antlaşması (1699): Maddeleri ve Önemi

Örnek cevap: Birincisi Karadeniz’in kuzeyi ve Kırım’dır; Azak Ruslara geçince Rusya Karadeniz’e inme yolunda ilk adımı attı. İkincisi Tuna boyu ve Balkanlardır; Macaristan ve Erdel Avusturya’ya geçtiği için Belgrad, Temeşvar ve Bosna doğrudan sınır bölgesi oldu. Üçüncüsü Ege ve Girit çevresidir; Mora’yı alan Venedik, Osmanlı kıyılarına çok yaklaştı. Dördüncüsü Podolya’nın Lehistan’a geçmesiyle Boğdan’ın kuzeyidir. Kısacası Osmanlı artık saldıran değil, sınırlarını korumaya çalışan bir devlet konumuna geldi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Karlofça Antlaşması (1699): Maddeleri ve Önemi

Olayın adı: Karlofça Antlaşması (Rusya ile ayrıca 1700 İstanbul Antlaşması). Tarihi: 26 Ocak 1699. Padişah: II. Mustafa; sadrazam: Amcazade Hüseyin Paşa. Nedenleri: II. Viyana bozgunundan sonra Kutsal İttifak’a karşı on altı yıl süren savaşlar, 1697 Zenta yenilgisi, Azak’ın kaybı, hazinenin tükenmesi ve iç karışıklıklar. Sonuçları: Macaristan’ın büyük kısmı ve Erdel Avusturya’ya, Mora ve Dalmaçya’nın büyük bölümü Venedik’e, Podolya Lehistan’a bırakıldı; 1700’de Azak Ruslara verildi, İstanbul’da sürekli Rus elçisi bulunması ve çarın imparatorluk unvanı kabul edildi. Osmanlı ilk kez büyük ve kalıcı toprak kaybına uğradı, Avrupa karşısında savunmaya geçti. Dikkat çeken gelişme (örnek): Barışın İngiltere ve Hollanda’nın arabuluculuğuyla yapılması.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Karlofça Antlaşması (1699): Maddeleri ve Önemi

Örnek cevap: Çar I. Petro, kendisinden kat kat güçlü bir ordu tarafından kuşatıldığı için büyük bir çaresizlik, korku ve onur kırıklığı yaşamış olmalı. Mektubunda esir düşme ya da ölme ihtimalini düşünerek yerine yeni bir hükümdar seçilmesini istemesi, kurtuluş umudunu neredeyse kaybettiğini gösterir. Askerler ise açlık, susuzluk ve sürekli ateş altında moralini yitirmiş, ölüm ya da esaret korkusu yaşamış olabilir. Ordugâhı tasvir eden tablo da bu gergin ve umutsuz havayı yansıtır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Prut Antlaşması (1711): Maddeleri ve Önemi

Olayın adı: Prut Antlaşması. Tarihi: 21 Temmuz 1711. Padişah: III. Ahmed; sadrazam: Baltacı Mehmed Paşa. Nedenleri: Poltava’da yenilen İsveç Kralı XII. Karl’ın (Demirbaş Şarl) Osmanlı’ya sığınması; Rusların Azak’ı alıp Karadeniz’e inme politikası; Lehistan üzerindeki İsveç-Rus rekabeti. Osmanlı 1710’da savaş ilan etti ve Rus ordusu Prut kıyısında kuşatıldı. Sonuçları: Azak Kalesi Osmanlı’ya geri verildi; Rusya Lehistan’ın iç işlerine karışmayacak, İstanbul’da sürekli elçi bulundurmayacak ve İsveç kralının ülkesine dönüşüne engel olmayacaktı. Askerî açıdan Rusların ağır yenilgisi sayılsa da Rus ordusunu yok etme fırsatı kaçırıldı. Dikkat çeken gelişme (örnek): Kuşatılan çarın ve ordusunun serbestçe geri dönmesine izin verilmesi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Prut Antlaşması (1711): Maddeleri ve Önemi