Araştırma raporu ve sunum aşamasından sonra iki uygulama geliyor. Birinde tımar sistemini Avrupa feodalizmiyle karşılaştırıyor, ötekinde Düyûn-ı Umûmiyye’nin Osmanlı’ya olumlu ve olumsuz etkilerini tabloya yazıyorsun.
Sayfaya git:Sayfa 182Sayfa 183Sayfa 184
11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 182 Cevapları
Rapor ve sunumEtkinliks. 182
Sunumunda, kendine ve ülke ekonomisine katkı sağlamak için yeterliklerini geliştirmenin önemini açıkla.
Cevabı göster
Örnek cevap: Bir ülkenin ekonomik gücü, insanlarının bilgi ve becerisine dayanır. Mesleğinde iyi yetişmiş, tasarruf etmeyi bilen, girişimci ve dürüst bireyler hem kendi geçimini sağlar hem de üretimi, istihdamı ve ihracatı artırır. Ahilikte çıraklıktan ustalığa uzanan eğitim düzeni bu anlayışın tarihimizdeki güzel bir örneğidir. Dışa bağımlılıktan kurtulmak ve Cumhuriyet’in hedeflediği millî ekonomiyi güçlendirmek için de nitelikli insan gücü şarttır. Bu yüzden yeni beceriler kazanmak hem kişisel hem millî bir sorumluluktur.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ahilik: Ahi Evran, Teşkilatı ve Görevleri
11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 183 Cevapları
Uygulama 1 (Merkezî otorite)Etkinliks. 183
6. Kaynak’a göre feodal sistem ile tımar sistemini merkezî otorite ölçütüne göre karşılaştır.
Cevabı göster
Feodal sistem: Siyasi otorite parçalanmıştır; kral zayıftır, asıl güç kendi topraklarına hükmeden senyörlerdedir. Tımar sistemi: Osmanlı güçlü bir merkezî devlettir; merkeze rakip olabilecek güçlere izin verilmez. Tımarlı sipahi, merkezin atadığı ve denetlediği bir devlet görevlisidir, taşrada merkezî otoriteyi temsil eder.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Feodalite Nedir? Özellikleri, Sınıfları ve Yıkılış Nedenleri
Uygulama 1 (Mülkiyet hakkı)Etkinliks. 183
Feodal sistem ile tımar sistemini mülkiyet hakkı açısından karşılaştır.
Cevabı göster
Feodal sistem: Toprak senyörün malıdır; senyör onu miras bırakabilir, üzerinde geniş tasarruf hakkına sahiptir. Tımar sistemi: Toprağın mülkiyeti devlete aittir (mirî arazi). Sipahinin yalnızca vergi toplama hakkı, köylünün de kullanım hakkı vardır. Tımar toprağı satılamaz, miras bırakılamaz, vakfedilemez.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tımar Sistemi: Nedir, Nasıl İşlerdi, Neden Bozuldu?
Uygulama 1 (Yöneticilerin yetkileri)Etkinliks. 183
Feodal sistem ile tımar sistemini yöneticilerin yetkileri açısından karşılaştır.
Cevabı göster
Feodal sistem: Senyör kendi topraklarında yasama, yürütme ve yargı yetkisine sahiptir; kural koyar, uygular, mahkeme kurup cezalandırır. Tımar sistemi: Sipahinin yasama ve yargı yetkisi yoktur. Yargı kadıya aittir ve sipahi de reaya ile aynı hukuka tabidir. Görevi kanunlara göre vergi toplamak, düzeni korumak ve sefere asker götürmektir.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti Toprak Yönetimi
Uygulama 1 (Sosyal yapı)Etkinliks. 183
Feodal sistem ile tımar sistemini sosyal yapı açısından karşılaştır.
Cevabı göster
Feodal sistem: Toplum katı sınıflara ayrılmıştır. Serfler toprağa bağlıdır, senyörün malı sayılır ve toprakla birlikte el değiştirir. Tımar sistemi: Reaya kimsenin malı değildir, toprakla alınıp satılamaz. Hak ve yükümlülükleri kanunlarla belirlenmiştir ve doğrudan devletin korumasındadır; reayaya zulmeden sipahi ağır biçimde cezalandırılır.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tımar Sistemi: Nedir, Nasıl İşlerdi, Neden Bozuldu?
11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 184 Cevapları
Uygulama 2 (Olumlu etkiler)Etkinliks. 184
7. ve 8. Kaynak’a göre Düyûn-ı Umûmiyye’nin Osmanlı’ya olumlu etkilerini tabloya yaz.
Cevabı göster
Muharrem Kararnamesi ile borçlarda yüzde 54’e varan bir indirim sağlandı. Faiz oranları yüzde 9’lardan yüzde 1’e kadar düştü. Borç ödemeleri bir plana bağlandı ve alacaklıların güvencesi sağlandı. En önemlisi, Avrupa devletlerinin borç bahanesiyle Osmanlı’ya doğrudan müdahale etmesinin önüne geçildi.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Düyun-u Umumiye İdaresi (1881): Kuruluşu, Gelirleri ve Sonuçları
Uygulama 2 (Olumsuz etkiler)Etkinliks. 184
Kaynaklara göre Düyûn-ı Umûmiyye’nin Osmanlı’ya olumsuz etkilerini tabloya yaz.
Cevabı göster
Devlet maliyesinin içine yabancı ve özel bir yönetim girdi; sömürgelere benzeyen bir yapı ortaya çıktı. Osmanlı kendi gelirlerini kullanma ve dağıtma yetkisini kısmen kaybetti. Yönetim kurulu üyelerinin demiryolu gibi yabancı şirketlerde görev alması çıkar çatışmasına yol açtı. Demiryolu, liman, posta ve telefon gibi yerlerdeki görevlileriyle ülkeyi izleyen bir istihbarat ağı oluştu. İdarenin haciz yetkisinin bulunması da bağımsızlığın kısmen kaybedildiğini gösteriyordu.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Düyun-u Umumiye İdaresi (1881): Kuruluşu, Gelirleri ve Sonuçları
Sıkça Sorulan Sorular
Tımar sistemi feodalizmden nasıl ayrılır?
Tımarda toprak devletindir, sipahi merkeze bağlı bir görevlidir ve yargı yetkisi yoktur; reaya da serf gibi toprağa ve beye bağlı değildir.
Düyûn-ı Umûmiyye’nin olumlu bir etkisi var mıdır?
Evet. Borçlarda büyük bir indirim sağlanmış, faizler düşmüş ve Avrupa devletlerinin doğrudan müdahalesi önlenmiştir; ancak mali bağımsızlık zarar görmüştür.
Yazılıya mı hazırlanıyorsun? 11. sınıf tarih yazılı soruları sayfamızda örnek yazılılar ve cevap anahtarı var.
Bu sayfadaki cevaplar öğrencilere yol göstermek için Tarih Vakti tarafından yazılmıştır. Soruların ve kaynak metinlerin tam hâli MEB ders kitabındadır; açık uçlu sorularda kendi cümlelerinle cevap vermen beklenir.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Cevaplar Tarih Vakti tarafından yazılmıştır; soruların tam metni için MEB ders kitabına bakınız. · Son güncelleme: Kasım 2026
