12. Sınıf Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Kitabı Sayfa 34-37 Cevapları

Örnek cevap: Bence getiremez. Güç tek bir devletin elinde toplanınca o devleti denetleyecek kimse kalmaz ve kararlar onun çıkarına göre alınır. Diğer milletlerin bağımsızlığı, kültürü ve kaynakları baskı altına girer; bu da öfke ve direniş doğurur. Kalıcı barış, Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesinde olduğu gibi bağımsız ve eşit devletlerin iş birliğiyle sağlanabilir.

Örnek cevap: Türkiye Asya ile Avrupa arasında köprüdür; Boğazlarla Karadeniz’i Akdeniz’e bağlar ve Balkanlar, Kafkasya ve Orta Doğu’nun kesiştiği yerdedir. Bu konum ona enerji ve ticaret yollarında önemli bir rol, diplomaside de arabuluculuk imkânı verir. Spykman’ın teorisinde Kenar Kuşak’ta yer aldığı için büyük güçlerin ilgisini çeker; NATO üyeliği de bunun bir sonucudur. Öte yandan çevredeki savaşlar, göç dalgaları ve büyük güçlerin baskıları Türkiye’yi dikkatli bir denge politikası izlemeye zorlar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936): Maddeleri ve Önemi

Örnek cevap: Mackinder’e göre Doğu Avrupa’yı denetleyen Merkez Bölge’yi, Merkez Bölge’yi denetleyen de dünyayı yönetir. NATO’nun eski Varşova Paktı ülkelerini üye yapması, Rusya’nın Doğu Avrupa üzerinden etkisini genişletmesini engellemeye yöneliktir. Mahan’ın deniz teorisine göre ise Baltık ve Karadeniz kıyısındaki ülkelerin NATO’ya girmesi, Rusya’nın açık denizlere çıkış yollarını kontrol altına almayı sağlar. Bu genişleme, ABD’nin SSCB’ye karşı uyguladığı çevreleme politikasının devamıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Soğuk Savaş Döneminde Dünya

Örnek cevap: Ukrayna, Rusya ile NATO ülkeleri arasında bir tampon bölgedir; NATO’ya katılması Rusya’nın Kenar Kuşak’tan tamamen çevrelenmesi anlamına gelecekti. Deniz teorisi açısından Kırım ve Sivastopol üssü, Rusya’nın Karadeniz’deki donanma gücünün ve Akdeniz’e açılan yolunun anahtarıdır. Azak Denizi ve Ukrayna’nın Karadeniz kıyıları da bu yolun parçasıdır. Rusya, kendi açısından bu gelişmeleri bir güvenlik tehdidi olarak gördü ve işgale girişti.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ukrayna-Rusya Savaşı 1.Bölüm

Örnek cevap: Putin, eski Sovyet topraklarını Rusya’nın doğal nüfuz alanı sayıyor. Varşova Paktı’nın eski üyelerinin NATO’ya girmesiyle ittifakın askerî varlığı Rusya sınırına kadar geldi. 2008’de Ukrayna ve Gürcistan’ın da ileride üye olabileceğinin açıklanması, Rusya’da kuşatılma kaygısını artırdı. Bu nedenle Putin genişlemeyi, ABD’nin kendi çıkarı için yarattığı yapay bir sorun olarak niteliyor.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ukrayna-Rusya Savaşı 1.Bölüm