Blog

Ukrayna-Rusya Savaşı 1.Bölüm

image

Dünya gündemine her şeyiyle Rusya oturdu. Ukrayna’ya göz dikti ve nihayetinde ordularını tarihler 24 Şubat 2022 tarihinde, Moskova saatiyle 06.00 civarında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin “Ukrayna’nın askerden ve Nazizm’den arındırılması” amacıyla ordularını Ukrayna’ya soktu. Bana göre aslında sömürgecilik odaklı bazı devletler, başkalarının topraklarına girerek yayılmacı bir politika gütmekteler. Bunu ilk İngiltere ve Fransa daha yumuşak hali ile başlattı. Ardından Amerika daha sert bir şekilde yaptı, şimdilerde de Putin hakkı olmayacak bir şekilde bağımsız bir ülkenin mahremine el sürer oldu. Aslında oralara geleceğiz yazı dizimde ancak bugün sizlere Ukrayna’nın kurulusundan bahsetmek istiyorum. Kim bilir belki de ilerleyen günlerde Rusya tahinden başlayıp Osmanlı tarihine değen işin içinde Ukrayna’nın da bulunduğu bambaşka bir pencere açarım size belki. Ne dersiniz?

Kimdir bu Ukrayna? Ne zaman nerede kuruldu ,başkenti nere? Ekonomik gücü askeri yapısı, eğitim(ki bir öğretmen olarak beni asıl cezbeden noktalardan biri de diğer ülkelerin eğitim seviyesi laf aramızda.) durumu, sosyopolitik durumu, dini inançları, yasam standartları, meşhur yemeklerine kadar her şeyi bugün öğreneceksiniz. Ardından Rusya ile  çekişme noktaları ve Rus gerçekte Ukrayna halkından ne istiyor bunları aktaracağım sizlere. İnanılmaz olaylar zincirini okudukça “Yok artık!” diyeceksiniz Rusya’nın gerçek sebeplerini öğrenince çok kızacaksınız. Haydi elinize çayınızı alın, derin bir nefes alın artık başlıyoruz.

Günümüz Ukrayna topraklarında ilk devlet kuranın Sakalar(İskitler)olduğunu biliyoruz. M.ö yıllara dayanan İskitler’in bu topraklarda varlığını sürdürdüğü resmi kayıtlarda da mevcuttur. İskitler kendileri gibi atlı göçebe kavimler olan Gotlar ve Sarmatlar’ın saldırıları ile yıkıldıktan sonra  Gotlar burada hüküm sürmeye başlayacaktı. Ancak Gotlar’ın hakimiyeti de aslında çok uzun soluklu olmayacaktı. Tarihte Kavimler Göçü olarak da adlandırılan Orta Asya’dan göç olaylarında Avrupa’nın ortalarına kadar gelen Avrupa Hunları Gotları bozguna uğratacak ve bölgenin tek hakimi olacak, hatta Avrupa’nın etnik yapısını da değiştirecek, bu bölgeye bir çok Slav kavmi yerleşecekti.

image 2

İşte Kiev’de, 882-1132 yılları arasında hüküm süren, Beyaz Rusya, Rusya ve Ukrayna’nın atası sayılan Kiev Knezliği’nin (Kievskaya Rus) başkenti idi. Prens Vladimir bu topraklarda ilk kez Hıristiyanlığı kabul edecek ve resmi din yapacaktı.(Hristiyanlığı Ruslar inanılmaz geç kabul etmiştir.)

13.yüzyıl gibi artık Kiev Knezliği dağılacak ve içinden irili ufaklı bir çok prenslik çıkacak Ukrayna toprakları ise Belarus ve Moskova hakimiyetine girecekti. Ardından bu topraklar Galiçya-Volınya Prensliği diye egemen bir devlete ev sahipliği yapacak,Litvanya ve Polonya gibi bağımsızlık mücadelesi verecek, ardından da Bogdan Hmelnitski’nin önderliğinde Kazakların Lehistan’a karşı başlattığı büyük ayaklanmanın sonucunda, 16’ıncı ve 18’inci yüzyıllar arasında Avrupa haritasında, askeri ve idari yönetimler topluluğu olan Zaporojye Seçi olarak yeniden yerini alacaktı.

1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşları sonucunda, Ukrayna’nın güneybatı ve orta batısını kapsayan tarihi Podolya bölgesinde Osmanlı Devleti egemenliğinde Podolya Eyaleti kuracaktı.

image 3

1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı ‎sonunda Osmanlı İmparatorluğu ile Kırım Hanlığı ve Rusya Çarlığı arasında Kırım’da Bahçesaray Anlaşması imzalanacaktı. 20 yıllığına geçerli olması kabul edilen anlaşmaya göre, Ukrayna’dan geçen Dnyepr Nehri, Rus Çarlığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasında sınır olarak belirlenerek Zaporojye Osmanlı egemenliğine girecek bölgede Osmanlı egemenliği 1699 Karlofça Anlaşması’na kadar sürecektir.

Uzun yıllar Rusya, Polonya, ardından da Avustuya-Macaristan’ın himayesi altında olan Ukrayna toprakları, I. Dünya Savaşı sırasında Rusya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun çarpışmalarına sahne olacaktı.

I. Dünya Savası sırasında 1917 Sosyalist Ekim Devrimi’nin ardından, Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) içinde yerini alacaktı.

II. Dünya Savaşı sırasında Ukrayna topraklarının neredeyse tamamı Naziler (Hitler)tarafından işgal edilecek. Nazi katliamları Ukrayna’da en şiddetli şekilde kendini gösterecekti. Savaş boyunca ülkede partizan savaşları boy gösterecekti. Ukrayna 1944 yılında Nazi işgalinden kurtarıldı. (Kadınlara hatta çocuk kızlara, erkeklere cinsel istismarda bulunuldu. Almanlar’ın kendilerinden olmayan zihniyetteki halka çektirmediği eziyet kalmadı. Hitler sonrası arkasına dönüp bakan halk, facianın faturasının ne kadar yüksek olduğunu sonradan fark etti. Ülkede 700 şehir ve 28 bin köy harap olmuş,5 milyon Ukraynalı hayatını kaybetmişti.)

Ukrayna Sosyalist Cumhuriyeti’ne 1945 yılında Zakarpatya, 1954’de Kırım dahil oldu.

Sovyetler Birliği’nde 1990’lara gelinirken “yeniden yapılanma” adı altında yaşanan çözülme sonrasında, tüm diğer eski Sovyet ülkelerinde ve Avrupa topraklarında olduğu gibi Ukrayna’da da milliyetçi dalga hızla yükselişe geçti.

Ukrayna, Artık 24 Ağustos 1991 tarihinde Sovyetler Birliği’nden ayrıldığını resmen duyurdu ve bağımsızlığını ilan etti. Leonid Kravçuk, isimli milliyetçi lider ülkenin ilk devlet başkanı oldu. 1996 yılında Leonid Kravçuk başkanlık koltuğuna oturdu.

Bir sonraki makalemde Ukrayna’nın kurulusundan sonraki çalkantılarla dolu, Rusların sürekli karmasa çıkardığı siyasi hayatına değineceğiz.

Saygılarımla…

  1. Resim Viladimir Putin : https://www.bolgegundem.com/dunya-bu-karari-konusuyor-putin-savas-talimati-verdi-905911h.htm
  2. Kiev Knezliği:  https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-16603/kiev-knezligi/
  3. Osmanlı Rus Harbi(93 Harbi) Nene Hatun: https://www.tumgir.com/tag/osmanl%C4%B1-rus%20sava%C5%9F%C4%B1
  4. Kapak Resmi: https://www.cnbc.com/2022/02/23/russia-why-is-there-conflict-in-east-ukraine-and-what-is-putin-endgame.html

Tek Yanıt

  1. Hasan 15 Mart 2022

Tartışmaya Katılın

Abonelerimiz Arasına Katıl

Sitemize abone olarak en son ders ve yazılardan haberdar olabilirsiniz.

Abone Olduğunuz İçin Teşekkürler...

Bir şeyler ters gitti :(