9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 107-111 Cevapları

Terazi adaleti temsil eder; çünkü tarafların haklarının eşit biçimde tartılmasını simgeler. Kılıç caydırıcılığı temsil eder; suç işleyenin cezalandırılacağını ve hukukun yaptırım gücünü gösterir. Gözlerdeki bağ tarafsızlığı temsil eder; yargılanan kişinin kim olduğuna, zengin ya da güçlü olmasına bakılmadan karar verilmesi gerektiğini anlatır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kanunlar Doğuyor (İlk Çağda Hukuk)

Adalet, herkese hakkını vermek ve hukuka uygun davranmaktır. Caydırıcılık, cezaların insanları suç işlemekten vazgeçirecek güçte olmasıdır. Tarafsızlık ise bir anlaşmazlıkta taraflardan birini kayırmadan, yalnızca hukuka ve delillere göre karar vermektir.

Benzer yönleri: Hepsi toplumsal düzeni, can ve mal güvenliğini korumayı amaçlar. Çoğunda hukukun kaynağı din ya da tanrı inancıdır. Hırsızlık, cinayet, aile ve miras gibi konular düzenlenmiştir. Farklı yönleri: Urkagina, Hammurabi, Hitit ve 12 Levha kanunları yazılıdır; Türk töresi ise yazısızdır ve kurultayda belirlenir. Hammurabi’de kısasa kısas ağır basarken Hititlerde daha çok para cezası ve tazminat vardır. Roma’da cezalar toplumsal statüye göre değişirken Türk töresinde kimse kanun karşısında ayrıcalıklı değildir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kanunlar Doğuyor (İlk Çağda Hukuk)

1. Özgürlük 2. Adalet 3. Hukuk 4. Kısas 5. Töre 6. Kurultay 7. Senato 8. Yazıt 9. Mahkeme 10. Köle. Bulmacadaki kutu sayısı tutmazsa eş anlamlılarını (hürriyet, kitabe, esir) deneyebilirsiniz.

Örnek cevap: Kanunların yazılı hâle getirilmesi herkesin kuralları bilmesini ve keyfî uygulamaların azalmasını sağlamıştır; bugün de kanunlar yazılıdır. Roma’daki 12 Levha Kanunları ve sonraki Roma hukuku, Avrupa’daki pek çok hukuk sisteminin ve bizim Medeni Kanunumuzun dayandığı geleneğin temelidir. Mülkiyet, miras, aile ve sözleşme gibi konuların düzenlenmesi, tazminat ve para cezası gibi uygulamalar da Eski Çağ’dan gelir. Türk töresindeki kanun önünde eşitlik ilkesi de günümüz hukukunun temel değerlerindendir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kanunlar Doğuyor (İlk Çağda Hukuk)

Benzerlikler: Çoğunda hukukun kaynağı dindir; mülkiyet, aile, miras ve can güvenliği korunur. Farklılıklar: Mezopotamya’da kısasa kısas, Anadolu’da daha çok para cezası, Mısır’da hapis, idam ve bedensel cezalar, Roma’da sınıflar arası eşitlik ve mülkiyet vurgusu, Türkistan’da yazısız töre ve eşit suça eşit ceza ilkesi öne çıkar. Benzer çözümler bulmalarının nedeni hırsızlık, cinayet, toprak ve aile anlaşmazlıkları gibi ortak sorunlarla karşılaşmalarıdır. Ayrıca komşu medeniyetler birbirinden etkilenmiştir; Anadolu hukuku Mezopotamya’dan, Yunanlar Doğu medeniyetlerinden esinlenmiştir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kanunlar Doğuyor (İlk Çağda Hukuk)

Zanlı, hâkimlerin huzurunda nehre atlamalı ya da atılmalıydı. Su yüzüne çıkarsa suçsuz, batarsa suçlu sayılırdı; nehir bir çeşit yüksek hâkim gibi görülüyordu. Kaynak B’ye göre bu sınava bazen zanlının yerine bir yakını ya da temsilcisi girebiliyor ve belli bir mesafe su altında yüzmesi gerekiyordu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mezopotamya Uygarlıkları: Sümerler, Akadlar, Babiller, Asurlular

Örnek cevap: Bence adalet sağlanmamıştır. Suçluluk ya da suçsuzluk delil ve tanıkla değil, kişinin yüzme gücüne ve şansına göre belirlenmiştir. Sınava davanın tarafı olmayan kadınlar sokulmuş ve biri boğularak hayatını kaybetmiştir. Sonunda taraflardan biri daha fazla can kaybı olmasın diye iddiasından vazgeçmiştir. Ancak o dönemin insanları bu yöntemi tanrıların kararı saydığı için kendi gözlerinde adil buluyordu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kanunlar Doğuyor (İlk Çağda Hukuk)