12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 89-93 Cevapları

Tekâlif-i Millîye Emirleri ordu ile milletin tam anlamıyla bütünleştiğini gösterir. Her ev askere çamaşır, çorap ve çarık verdi; halk elindeki kumaş ve gıdanın yüzde kırkını, araç ve hayvanlarının yüzde yirmisini orduya ayırdı, ücretsiz taşıma yaptı. Yoksulların payını zenginlerin karşılaması dayanışmanın güzel bir örneğiydi. Ustalar ordu için çalıştı. Böylece ordunun eksikleri büyük ölçüde milletin fedakârlığıyla giderildi ve bu dayanışma Sakarya Zaferi’nin kazanılmasında belirleyici oldu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos–13 Eylül 1921)

Kısa vadede Eskişehir, Kütahya ve Afyon gibi önemli şehirler kaybedildi; halkta ve Mecliste panik yaşandı, Mustafa Kemal’e muhalefet arttı ve Meclisin Kayseri’ye taşınması tartışıldı. Ancak bu stratejik çekiliş sayesinde ordu toparlanıp güçlenmek için zaman kazandı; Yunan ordusu ise ikmal üslerinden uzaklaştı. Mustafa Kemal Başkomutanlık Kanunu ile ordunun başına geçti ve Tekâlif-i Millîye Emirleri’ni yayımladı. Bu gelişmeler Sakarya Zaferi’ne zemin hazırladı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Eskişehir-Kütahya Muharebeleri (10-24 Temmuz 1921)

Kongrenin Yunan ordusunun Kütahya-Eskişehir üzerinden ilerlediği en zor günlerde toplanması, Mustafa Kemal’in eğitimi en az savaş kadar önemli gördüğünü ve zafere inandığını gösterir. Konuşmasına göre millî ve çağdaş bir eğitim sistemi kurulmasını, milletin doğal yeteneklerini ortaya çıkaracak yöntemler kullanılmasını bekliyordu. Zorluklar karşısında yılmayan, sabırla çalışan nesiller yetiştirilmesini istiyor; öğretmenlere bu kutsal görevde büyük sorumluluk yüklüyor ve ailelerden fedakârlık bekliyordu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan İnkılaplar

Türk milleti ve ordusu savaşı bir amaç olarak değil, bağımsızlığı korumak için zorunlu bir yol olarak görür. Mustafa Kemal, Türk milletinin barış istediğini ve barış yapmaya hazır olduğunu açıkça söyler. Ancak bu barışın şartı, milletin varlığının ve bağımsızlığının tanınmasıdır; Türk milleti uşak muamelesine asla katlanmaz. Yani Türk milleti barışsever ama onurlu ve haklı davasından taviz vermeyen bir millettir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası (1923-1938)

II. İnönü Muharebesi: Türk-Yunan (23 Mart-1 Nisan 1921); savunma; İsmet Paşa komutasında Yunanların ikinci kez yenilmesi, Mustafa Kemal’in “milletin makûs talihini de yendiniz” telgrafı, İtalya’nın çekilme kararı. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri: Türk-Yunan (10-24 Temmuz 1921); savunma; Türk ordusunun yenilip Sakarya’nın doğusuna çekilmesi, Başkomutanlık Kanunu ve Tekâlif-i Millîye. Sakarya Meydan Muharebesi: Türk-Yunan (23 Ağustos-13 Eylül 1921); savunma (sonunda karşı taarruz); 22 gün süren “Subaylar Savaşı”, 1683’ten beri süren geri çekilişin sona ermesi, Mustafa Kemal’e Gazi unvanı ve mareşallik. Büyük Taarruz: Türk-Yunan (26 Ağustos-9 Eylül 1922); taarruz; Kocatepe’den yönetilen saldırı, 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi ve İzmir’in kurtuluşu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Büyük Taarruz (26-30 Ağustos 1922)