9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 130-135 Cevapları

Olgular: Ölülerin mumyalanıp mumya kaplarında saklanması; firavunların başlangıçta kerpiç odalara gömülmesi; tapınaklarda ayinleri kral ya da başrahibin yönetmesi; Edwin Smith Papirüsü’nde kalbin dolaşımın merkezi olarak tanımlanması; Eski Krallık’ta tıpta uzmanlık dallarının oluşması. Görüşler: Halkın firavuna hiçbir zaman despot gözüyle bakmadığı yargısı; Mısır’ın olağanüstü nitelikte sanat eserleri verdiği değerlendirmesi; Mısır sanatının saray, tapınak ve mezarlar dışında pek önemli eser vermediği yorumu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mısır Medeniyeti

İnanç: Çok tanrılı inanç, firavunun tanrı kral sayılması, ölümden sonra hayat inancı, mumyalama, ölülerin değerli eşyalarıyla gömülmesi, tapınak ayinleri. Bilim: Hiyeroglif ve papirüs, güneş takvimi (yılın 12 aya, ayın 30 güne bölünmesi, üç mevsim), piramitlerde ve arazi ölçümünde geometri ve matematik, tıp ve anatomi bilgisi (Edwin Smith Papirüsü). Sanat: Piramitler, tapınaklar, dikili taşlar, heykeller, kuyumculuk, duvar resimleri (fresk), süslü mumya kapları.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mısır Medeniyeti

Örnek cevap: Seçilen eser Narmer Paleti olabilir. Bir yüzünde Kral Narmer’in düşmanını topuzla cezalandırdığı, diğer yüzünde zafer alayı ve boyunları iç içe geçmiş hayvanlar işlenmiştir. Taş kabartma olduğu için renk yoktur ama kompozisyon dengelidir; kralın diğer figürlerden büyük çizilmesi gibi semboller belirgindir. Sanatçı, Aşağı ve Yukarı Mısır’ın tek kral altında birleşmesini ve kralın gücünü anlatmış olabilir. Bu eserden Mısır’da kralın tanrısal ve güçlü bir lider olarak görüldüğü sonucu çıkar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mısır Medeniyeti

Olgular: Hititlerin çivi yazısını kil tabletlerde, hiyeroglifi ise anıtlarda kullanması; Çorum Müzesi’ndeki toprak bağış belgeleri; metinlerde bin tanrı deyiminin geçmesi; panteona pek çok yabancı kökenli tanrının alınması; günümüze kalan eserlerin çoğunun taş alçak kabartma olması. Görüşler: Bin tanrılı panteon deyiminin abartılı olduğu yargısı; tanrı figürlerinin ağır ve durağan olduğu, geleneğe bağlı kalınmayan sahnelerin ise canlılık kazandığı değerlendirmesi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Hititler (MÖ 1700-MÖ 700)

İnanç: Çok tanrılı din, insan özellikleri taşıyan tanrılar, tanrılar için törenler ve tapınaklar, kralların ölünce tanrı olup ruhlarının göğe yükseldiği inancı, Yazılıkaya’daki on iki tanrı kabartması. Bilim: Çivi yazısı ve hiyeroglif, astronomi gözlemleri, hastalıkların teşhis ve tedavisi, hayvan anatomisi bilgisi, arşivlenen belgeler. Sanat: Kaya kabartmaları, mühürler, çömlek ve heykeller, fildişi eserler, hayvan biçimli maden kaplar; Anadolu, Mezopotamya ve Mısır sanatlarının sentezi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Hititler (MÖ 1700-MÖ 700)

Örnek cevap: Seçilen eser Hattuşaş’taki Aslanlı Kapı olabilir. Surlara açılan kapının iki yanında büyük taş bloklardan oyulmuş aslan başları görülür. Taşın doğal rengindedir; sade ama heybetlidir ve aslanlar güç ve koruma sembolü olarak belirgindir. Sanatçı şehri düşmanlardan ve kötülüklerden koruma düşüncesini anlatmış olabilir. Bu eserden Hititlerin güçlü bir savunma anlayışına ve taş işçiliğinde ustalığa sahip olduğu sonucu çıkar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Hititler (MÖ 1700-MÖ 700)

Olgular: Meherkapı yazıtında Urartu tanrılarının ve onlara sunulacak kurbanların sıralanması; Haldi’nin savaş tanrısı olması ve tapınaklarında silah adaklarının bulunması; Van Kalesi’ndeki kayaya oyulmuş kral mezarları; Erebuni Kalesi’ndeki çivi yazılı yazıt; Şamran Kanalı. Görüşler: Urartuların başarılarıyla Asurluları, Frigleri, Lidyalıları ve Persleri kıskandıracak düzeye ulaştığı yargısı; Urartu sanatının Eski Doğu’nun en önemli kültürlerinden biri olduğu değerlendirmesi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Urartular (MÖ 900 – MÖ 600)

İnanç: Baştanrı Haldi etrafında şekillenen çok tanrılı inanç, savaş kültü ve silah adakları, kurban törenleri, oda biçimli kaya mezarları. Bilim: Kale ve burç yapımında mühendislik, baraj ve su kanalları (Şamran Kanalı), zorlu arazide tarım teknikleri, maden işleme, çivi yazısıyla yazıtlar. Sanat: Kaya kabartmaları, duvar resimleri, motiflerle süslenmiş yapılar, seramik, fildişi ve maden eserler, sfenks gibi heykeller.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Urartular (MÖ 900 – MÖ 600)

Örnek cevap: Seçilen eser Urartulara ait tunç bir kemer olabilir. Üzerinde sıra sıra savaş arabaları, atlılar, aslan ve boğa gibi hayvan figürleri görülür. Tunç rengi tek tonlu bir görünüm verir ama işçilik ince ve uyumludur; figürler ve hayvan sembolleri belirgindir. Sanatçı savaşçılığı ve gücü öne çıkaran bir yaşamı anlatmış olabilir. Bu eserden Urartuların maden işçiliğinde çok ileri olduğu ve savaşa büyük önem verdiği sonucu çıkarılabilir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Urartular (MÖ 900 – MÖ 600)