11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 124-131 Cevapları

Örnek cevap: XVIII. yüzyıl sonunda Fransa’da toplum ruhbanlar, soylular ve üçüncü sınıf olarak ayrılmıştı; ayrıcalıklı iki sınıf neredeyse hiç vergi ödemezken yükün tamamı halkın sırtındaydı. Uzun savaşlar, Amerika’daki kolonilere verilen destek ve sarayın lüks harcamaları hazineyi tüketmiş, kuraklık yüzünden ekmek fiyatları iki katına çıkmıştı. Aydınlanma düşünürlerinin eşitlik, özgürlük ve halk egemenliği fikirleri yayılmış, ABD’nin bağımsızlığı da örnek olmuştu. Ekonomik bunalım, sınıf eşitsizliği ve yeni fikirler birleşince 1789’da ihtilal patlak verdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Fransız İhtilali (1789): Nedenleri, Gelişimi, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Örnek cevap: Semboller, okuma yazma bilmeyen geniş halk kitlelerine yeni fikirleri kısa yoldan anlatmanın en etkili yoluydu. Özgürlük ağacı, kurdeleler ve bayrak renkleri eski düzenden kopuşu görünür kılıyor, köylülerin artık senyöre bağlı olmadığını ilan ediyordu. Ortak semboller insanları aynı ideal etrafında birleştirip dayanışmayı güçlendirdi. Ayrıca ihtilalin kalıcı olduğunu göstermek ve monarşi taraftarlarına meydan okumak da amaçlanmıştı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Fransız İhtilali (1789): Nedenleri, Gelişimi, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Örnek cevap: Gravürde köy halkı bir ağacın etrafında toplanmış, kutlama yapıyor. Ağaç, filizlenip büyüyen yeni bir hayatı, yani eski rejimin baskısından kurtulup yeniden doğan halkı temsil eder. Ağacın mavi, beyaz ve kırmızı kurdelelerle süslenmesi yeni ulusal kimliği, el ele dans eden insanlar ise kardeşlik ve dayanışmayı anlatır. Kısacası gravür, ihtilalin özgürlük, eşitlik ve kardeşlik ilkelerinin köylere kadar ulaştığını gösterir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Fransız İhtilali (1789): Nedenleri, Gelişimi, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Örnek cevap: Antik Yunan’da yalnızca şehir devletinde yaşayan özgür ve reşit erkekler vatandaş sayılıyor; kadınlar, köleler ve yabancılar dışarıda kalıyordu. Roma’da vatandaşlık doğum ve ikametle bağlantılıydı ama haklar kişinin statüsüne göre değişiyordu. Günümüzde vatandaşlık, devletle birey arasında herkese eşit hak ve ödev yükleyen hukuki bir bağdır; Avrupa Birliği gibi uluslarüstü örnekleri de vardır. Bu nedenle kapsayıcı ve eşitlikçi olan günümüz anlayışı daha etkilidir. Müzakerede etkin vatandaşlığın seçimlere katılmak, yasalara uymak, vergisini ödemek ve toplumun sorunlarına duyarlı olmak olduğu; vatandaşlık bağının özgürlüğü kısıtlamadığı, aksine hakları güvenceye aldığı savunulabilir.

Örnek cevap: Kilise, Dünya’nın evrenin merkezinde olduğunu söyleyen jeosentrik görüşü Hristiyan inancına uygun bulmuş ve bunu kendi otoritesinin dayanaklarından biri yapmıştı. Copernicus ve Galilei’nin Güneş merkezli evren anlayışı bu kabulü çürütüyordu. İnsanlar Kilisenin bu konuda yanıldığını görürse diğer öğretilerini de sorgulayabilirdi. Bu yüzden Kilise yeni bulguları kendi gücüne yönelik bir tehdit olarak gördü; Galilei’yi önce uyardı, sonra engizisyonda yargılatıp ev hapsine mahkûm etti.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Galileo

Örnek cevap: Bana göre en önemli gelişme, Newton’ın 1687’de yer çekimi yasasını ortaya koymasıdır. Bu yasa, gezegenlerin hareketinden bir cismin yere düşmesine kadar pek çok olayı tek bir ilkeyle açıkladı. Copernicus, Kepler ve Galilei’nin çalışmalarını matematiksel bir bütünlüğe kavuşturdu ve evrenin akılla anlaşılabilir yasalarla işlediği düşüncesini güçlendirdi. Bu güven aydınlanma çağının doğmasına zemin hazırladı. Copernicus’un Güneş merkezli teorisini seçen biri de ilk büyük kırılmayı başlattığı için haklı bir gerekçe sunabilir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Isaac Newton

Benzerlikler: İkisi de İngiliz düşünürdür ve toplum düzeninin bir sözleşmeye dayandığını savunur. İkisine göre de yönetimin görevi insanlara güvenli bir yaşam sağlamaktır. Farklılıklar: Hobbes insanı doğuştan bencil ve kötü görür; Locke ise insanı akıl sahibi ve kendini yönetebilecek bir varlık olarak görür. Hobbes mutlak monarşiyi ve hükümdara tam itaati savunur; Locke ise yaşam, özgürlük ve mülkiyet haklarını koruyan, halkın rızasına dayanan yönetimi savunur. Locke’a göre bu hakları korumayan hükûmet devrilebilir, Hobbes’ta böyle bir hak yoktur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Aydınlanma Çağı: Düşünürleri, Fikirleri, Sonuçları ve Osmanlı