Bu sayfalarda Islahat Fermanı’nın sonuçları, Genç Osmanlılar ve Kanun-ı Esasi’nin hazırlanması işleniyor. Sorular fermanın toplum yapısına etkisini, II. Abdülhamid’in anayasa iradesini ve Kanun-ı Esasi’nin yönetime etkisini soruyor.
Sayfaya git:Sayfa 180Sayfa 182Sayfa 184
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 180 Cevapları
Soru 1Kaynak sorusus. 180
Kaynak N ve Kaynak O’ya göre Islahat Fermanı Osmanlı toplum yapısını nasıl etkiledi? Açıklayınız.
Cevabı göster
Örnek cevap: Ferman, Müslüman ve gayrimüslimleri kanun önünde eşitleyerek tek bir Osmanlı toplumu oluşturmayı amaçlasa da bu hedefe ulaşamadı. Millî bilinç kazanan gayrimüslim cemaatler bağlı oldukları kiliselerden ayrılıp kendi kiliselerini kurdu; yani gayrimüslimlerin kendi içindeki birlik de bozuldu. Eşitlik ilkesinden ne Müslümanlar ne de ayrıcalıklarını kaybeden gayrimüslim din adamları memnun kaldı; bazı Rumlar da Yahudilerle eşit tutulmaktan rahatsız oldu. Yabancılara mülk edinme izni ve vakıflarla ilgili uygulamalar tepki doğurdu, çıkan karışıklıklar Avrupa’nın müdahalesine zemin hazırladı.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Islahat Fermanı Nedir? Maddeleri ve Sonuçları (1856)
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 182 Cevapları
Soru 1Kaynak sorusus. 182
Belgeye göre II. Abdülhamid neden bir anayasa taslağı hazırlanmasını istemiş olabilir?
Cevabı göster
Örnek cevap: II. Abdülhamid tahta çıkarken meşrutiyeti ilan edeceğine söz vermişti. Belgeye göre anayasayla hükûmet yönetimini güçlendirmek, hukuku sağlamak, halkın ihtiyaçlarını karşılamak ve Osmanlı’yı medeni devletler arasında hak ettiği yere taşımak amaçlanıyordu. Ayrıca Balkanlardaki isyanlar sürerken Bosna-Hersek ve Bulgaristan’ın bağımsızlık taleplerinin önüne geçmek ve Avrupalıların toplanacak konferansta yapacağı müdahaleyi boşa çıkarmak isteniyordu.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: II.Abdülhamit ve Islahatları | İstibdat Dönemi (1878-1908)
Soru 2Kaynak sorusus. 182
Bir Osmanlı anayasasının varlığı, Avrupalıların Osmanlı’ya müdahalesini nasıl engelleyebilirdi?
Cevabı göster
Örnek cevap: Avrupalı devletler, gayrimüslimlerin haklarını korumak bahanesiyle Osmanlı’dan sürekli reform istiyordu. Bütün tebaaya eşit haklar tanıyan ve mecliste gayrimüslim temsilcilere de yer veren bir anayasa bu bahaneyi ortadan kaldırabilirdi. Osmanlı, sorunlarını kendi hukuk düzeni içinde çözebilecek modern bir devlet olduğunu gösterip dış baskıyı reddedebilecekti. Nitekim Kanun-ı Esasi, Tersane Konferansı’nın toplandığı gün ilan edildi.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kanun-i Esasi (1876): İlk Osmanlı Anayasası ve Maddeleri
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 184 Cevapları
Soru 1Kaynak sorusus. 184
Kanun-ı Esasi Osmanlı yönetim yapısını nasıl etkiledi? Açıklayınız.
Cevabı göster
Örnek cevap: Kanun-ı Esasi ile Osmanlı’da ilk kez yazılı bir anayasa yürürlüğe girdi ve meşruti yönetime geçildi. Âyan ve Mebusan meclislerinden oluşan Meclis-i Umumi kuruldu; halk ilk kez seçilmiş temsilcilerle yönetime katıldı. Temel hak ve özgürlükler, mahkemeler ve mali işler anayasal kurallara bağlandı; bütün tebaa “Osmanlı” olarak tanımlandı. Ancak padişahın yetkileri büyük ölçüde korundu; 113. madde gibi düzenlemelerle güç yine padişahta kaldı. Nitekim II. Abdülhamid 1878’de meclisi tatil etti.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kanun-i Esasi (1876): İlk Osmanlı Anayasası ve Maddeleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kanun-ı Esasi ne zaman ilan edildi?
Osmanlı’nın ilk anayasası Kanun-ı Esasi 23 Aralık 1876’da ilan edildi ve böylece I. Meşrutiyet Dönemi başladı.
Genç Osmanlıların önde gelen isimleri kimlerdir?
Başlıca temsilcileri Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Suavi ve Mısır Prensi Mustafa Fazıl Paşa’dır.
Yazılıya mı hazırlanıyorsun? 11. sınıf tarih yazılı soruları sayfamızda örnek yazılılar ve cevap anahtarı var.
Bu sayfadaki cevaplar öğrencilere yol göstermek için Tarih Vakti tarafından yazılmıştır. Soruların ve kaynak metinlerin tam hâli MEB ders kitabındadır; açık uçlu sorularda kendi cümlelerinle cevap vermen beklenir.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Cevaplar Tarih Vakti tarafından yazılmıştır; soruların tam metni için MEB ders kitabına bakınız. · Son güncelleme: Kasım 2026
