11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 204-210 Cevapları

Şemaya şu sıra yazılabilir: 1) III. Selim: 1795’te Nizam-ı Cedit subayları için Mühendishane-i Berrî-yi Hümayun açıldı; okulda yabancı dil eğitimi, sıra-masa kullanımı, kütüphane ve matbaa gibi yenilikler vardı. 1806’da Haliç Tersanesinde deniz tıp okulu kuruldu. 2) II. Mahmud: 1826’da Yeniçeri Ocağı kaldırılıp Asakir-i Mansure-i Muhammediyye kuruldu; 1827’de askerî hekim yetiştirmek için Tıphane-i Âmire, 1834’te Mekteb-i Harbiye açıldı. 3) Abdülmecid: Askerî okullardan öğrenciler eğitim için Avrupa’ya gönderildi, 1857’de Paris’te Osmanlı öğrencileri için Mekteb-i Osmanî açıldı. 4) II. Abdülhamid: Alman askerî heyeti, özellikle Goltz Paşa ile askerî eğitim yeniden düzenlendi; taşrada askerî idadiler yaygınlaştırıldı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: II.Mahmut Islahatları

Örnek cevap: En önemli neden ordunun ihtiyacıydı; Batı tarzı orduda yeterli askerî hekim ve cerrah yoktu, gemilerde düzenli tıp eğitimi almamış kişiler doktorluk yapıyordu. Avrupa’daki tıbbi gelişmelerin takip edilmesi ve yeni tedavi yöntemlerinin öğrenilmesi gerekiyordu. Ayrıca salgın hastalıklar halk sağlığını tehdit ediyor, aşı, karantina ve hastane gibi koruyucu tedbirler uzman kadro gerektiriyordu. Bu nedenle III. Selim döneminde Tersane Tıp Mektebi açıldı, zamanla askerî ve sivil tıp okulları çoğaldı.

Encümen-i Daniş: Kuruluş amacı, 1851’de eğitimdeki medrese-mektep ikiliğini gidermek, bilimsel araştırmayı teşvik etmek ve cehaletle mücadele etmekti. Katkısı, ders kitapları hazırlaması ve özellikle tarih, dil ve edebiyat alanında eser yazılmasını teşvik etmesidir; Cevdet Paşa’nın tarih kitabı en önemli ürünüdür. Darülfünun: Kuruluş amacı, Avrupa üniversiteleri örneğinde ilk sivil yükseköğretim kurumunu açarak modern bilimleri yaygınlaştırmaktı. Katkısı, halka açık fizik ve kimya dersleriyle deneysel bilimi tanıtması, kütüphane ve laboratuvarlarıyla bilimsel çalışmalara zemin hazırlaması ve İstanbul Üniversitesinin temelini oluşturmasıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ahmet Cevdet Paşa

Cevap: 4. Çıkış. İlk cümle doğrudur (D): XIX. yüzyılda fizik ve kimya derslerinde deney yapılması bilimsel düşünceyi geliştirdi. D okuyla Darülfünun cümlesine gelinir; bu cümle yanlıştır (Y), çünkü açılış dersinde teleskopla gözlem değil, Derviş Paşa’nın hava ve elektrikle ilgili fizik deneyleri yapıldı. Y okuyla “ilk gözlemevi 1868’de açılan Rasathane-i Âmiredir” cümlesine ulaşılır; bu da yanlıştır (Y). Osmanlı’daki ilk gözlemevi, Takiyüddin’in III. Murad döneminde İstanbul’da kurduğu rasathanedir (1577); Rasathane-i Âmire ise modern anlamdaki ilk resmî rasathanedir. Böylece 4. Çıkış’a varılır. Diğer cümleler: doğa bilimleriyle ilgili çok sayıda çalışma yapıldı (D), bilimsel faaliyetler askerî alanla sınırlı kaldı (Y), Rasathane-i Âmire ilk yıllarında saat ayarı ve hava durumuyla uğraştı (D), ilk modern matematik ve fizik eğitimi medreselerde verildi (Y; bu eğitim mühendishanelerde başladı).

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Takiyüddin Mehmet