12. Sınıf Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Kitabı Sayfa 116-121 Cevapları

Örnek cevap: Churchill, Kızıl Ordu’nun kurtardığı Doğu Avrupa ülkelerinin Sovyet denetimine girdiğini ve Batı ile bağlarının koparıldığını anlatmak istiyordu. Demirden bir perde aşılması imkânsız, ardını görmeyi engelleyen bir sınırı akla getirir. Bu ülkelerde komünist partilerin baskıyla iktidarı ele geçirmesi, polis devletlerinin kurulması ve serbest seçimlerin yapılmaması, bölgenin Batı’dan kalın bir duvarla ayrıldığı izlenimi veriyordu. Kavram kısa sürede iki blok arasındaki ideolojik ve siyasi ayrılığın simgesi oldu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Soğuk Savaş Döneminde Dünya

Örnek cevap: Almanya ve Japonya’nın yenilmesi, İngiltere ve Fransa’nın da savaşta büyük güç kaybetmesi eski dengeyi yıktı. Ekonomik ve askerî açıdan en güçlü iki ülke olarak ABD ile SSCB öne çıktı. Kızıl Ordu’nun Doğu Avrupa’yı işgal etmesi, SSCB’ye bu bölgede uydu devletler kurma imkânı verdi. Atom bombasına sahip olmak, savaştan yıkılmış Avrupa’nın yeniden inşası için verilecek yardımlar ve komünizm-kapitalizm çekişmesi de dengeyi belirleyen etkenlerdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İkinci Dünya Savaşı’nın Sonuçları

Örnek cevap: Avrupa Birliği, üye devletlerin bazı egemenlik yetkilerini ortak kurumlara devrettiği ekonomik ve siyasi bir birliktir. Kökeni 1951’de kurulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile 1957’de Roma Antlaşması’yla kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğuna dayanır. Üyeler arasında malların, hizmetlerin, sermayenin ve insanların serbest dolaşımı esastır; ortak para birimi avrodur. Avrupa Parlamentosu, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Birliği Konseyi gibi ortak kurumları vardır. Türkiye de birliğe aday ülkeler arasındadır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Avrupa Birliği ve Türkiye

Örnek cevap: Güvenlik kaygısı iki kutuplu düzenin temel nedenlerinden biridir. Sovyet yayılmasından çekinen Batı Avrupa ülkeleri, ABD’nin askerî ve ekonomik desteğine sığındı; bu arayış Truman Doktrini, Marshall Planı ve NATO ile Batı Bloku’nu oluşturdu. SSCB ise kendisini çevrelenmiş hissederek Cominform, Molotov Planı, COMECON ve Varşova Paktı ile Doğu Bloku’nu kurdu. Her iki tarafın birbirine karşı aldığı önlemler, karşı tarafın da yeni önlemler almasına yol açtı ve dünya iki kampa bölündü.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Blokların Kuruluşu

Örnek mektup taslağı: “Sayın Kruşçev, bir gece içinde örülen bu duvar yalnızca bir şehri değil, aileleri, komşuları ve dostları da ikiye ayırdı. Annesini, kardeşini ya da çocuğunu duvarın öbür yanında bırakanlar var. İşimize, okulumuza, ibadethanemize gidemiyor; sevdiklerimizi pencereden el sallayarak görebiliyoruz. Hiçbir siyasi hesap insanların bir arada yaşama, seyahat etme ve kendi geleceğini seçme hakkından üstün olamaz. Bu duvarın kaldırılmasını ve ailelerin yeniden buluşmasına izin verilmesini istiyoruz.” Mektubunda bölünmenin aile bağlarına, özgürlüğe ve ekonomik hayata etkisini somut örneklerle anlatmaya dikkat et.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Soğuk Savaş Döneminde Dünya

Yazar, Avrupa Birliği’ni coğrafi değil tarihî ve kültürel bir ortaklık olarak görüyor. Ona göre bu birliğin özü bugünkü Batı ve Kuzeybatı Avrupa’dır. Çünkü Roma İmparatorluğu yıkıldıktan sonra bu bölgeye yerleşen krallıklar gevşek bir siyasi birlik oluşturmuş, Avrupa’nın kurumları, toplum yapısı ve hukuku bu ortak mirasın üzerinde gelişmiştir. Doğu Avrupa ve Balkanlar bu ortak siyasi geçmişi aynı ölçüde paylaşmadığı için yazar birliğin bütün kıtaya yayılmaması gerektiğini düşünüyor.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Avrupa Birliği ve Türkiye

Örnek cevap: Yazar, birliğin temelinde Batı Hristiyanlığının ortak kültürel mirasını görüyor. Batı Avrupa’yı bir arada tutan unsurlardan biri yüzyıllar boyunca güçlü bir dinî teşkilat olmuş, Avrupa kimliği büyük ölçüde bu dinî ortaklık etrafında şekillenmiştir. Kitapta da anlatıldığı gibi “Birleşmiş Avrupa” düşüncesi ilk kez İslam fetihlerine ve İstanbul’un fethinden sonra Türklere karşı Hristiyan milletlerin birleşmesi çağrısıyla dile getirilmişti. Yazar bu nedenle birliği yalnızca ekonomik değil, din ve kültür temelli bir yapı olarak değerlendiriyor.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Avrupa Birliği ve Türkiye