11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 119-126 Cevapları

Örnek cevap: Sevgili günlük, bugün boy beyimizin emriyle yaylaya göç ettik. Çadırımızı birkaç saatte söktük, keçeleri ve eşyalarımızı kağnılara yükledik. Kışı rüzgârdan korunan güney yamaçtaki kışlağımızda geçirmiştik; ama otlar azalınca sürülerimiz için taze ot ve su bulmak üzere serin yaylalara çıkmamız gerekiyor. Hayatımız hayvanlarımıza bağlı; sütünden yoğurt ve peynir, yününden keçe ve kilim yapıyoruz. Yol boyunca annemle arabada yün eğirdim, kardeşlerim türküler söyledi. Bu yaşam bizi sabırlı, dayanıklı ve birbirimize bağlı yaptı. Çok eşyamız yok ama misafir geldiğinde en iyi koyunumuzu kesmekten çekinmeyiz. Babam her göçte, bütün bozkırın bizim evimiz olduğunu söyler.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İslamiyet Öncesi Türklerde Sosyal Hayat

Örnek cevap: İkisi birbirini tamamlayan yaşam biçimleriydi. Konargöçerler hayvancılık ürünlerini şehirlerdeki pazarlarda satıyor, tahıl, kumaş ve aletleri şehirden alıyordu. Zamanla kışlak yerlerinde köyler kuruldu; 13. yüzyılın sonlarından itibaren göçler azalıp siyasi düzen sağlanınca köyleşme ve şehirleşme hızlandı. Bu süreçte Ahiler, şehre inen konargöçer gençlere meslek öğretip iş kurmalarına yardım ederek onların şehir hayatına uyumunu kolaylaştırdı; vakıflar da cami, han ve çarşılarla şehirlerin büyümesini sağladı. Kısacası konargöçerlerin yerleşmesi şehirleri büyüttü, şehirler de onların yerleşmesini kolaylaştırdı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ahilik: Ahi Evran, Teşkilatı ve Görevleri

Haritada işaretlenecek yerler: Kaynaklara göre Yörüklerin en yoğun olduğu yerler Ankara, Kütahya, Menteşe (Muğla), Aydın, Saruhan (Manisa), Teke (Antalya) ve Hamid (Isparta-Burdur) sancaklarıdır. Yani Batı ve Güneybatı Anadolu ile İç Anadolu’nun batısını taramalısın; Toroslar ve Mersin-Silifke kıyılarını da ekleyebilirsin. Tercih sebepleri: Bu bölgelerde kışı ılık geçen kıyı ve ovalar kışlak, hemen yanındaki serin dağlar yaylak olarak kullanılabiliyordu. Geniş otlaklar ve su kaynakları hayvancılığa uygundu, ürünlerini satabilecekleri şehir ve pazarlar da yakındı. Ayrıca devlet her topluluğun yaylak ve kışlak alanını belirlediği için yerleşim bu düzene göre şekillendi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İskân Politikası Nedir? Osmanlı’da İskân ve Sürgün

Örnek cevap (afiş düzeni): Afişi ikiye böl. Sol tarafa “Dün: Konargöçer Hayat” yaz: yaylak ile kışlak arasında mevsimlik göç, keçe çadır, deve ve koyun sürüleri, hayvancılığa dayalı geçim, kilim dokuma ve aşiret düzeni. Sağ tarafa “Cumhuriyet: Yerleşik Hayat” yaz: 1926 İskân Kanunu ile aşiretlerin meralı köylere yerleştirilmesi, demir yolları, yeni şehir planları, modern başkent Ankara, okul ve eğitim imkânı. Alt kısma, 1960’lardan sonra şehirleşme ve tarım alanlarının göç yollarını kapatmasıyla konargöçerliğin yazın yaylaya çıkma geleneğine dönüştüğünü ekle. Köşeye bugün hâlâ göç eden Sarıkeçili Yörüklerini simge olarak çizebilirsin.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Cumhuriyet Dönemi Kültür ve Medeniyet

Örnek cevap: İslamiyet öncesi Türklerin temel inancı, her şeyi yaratan tek ve yüce bir Tanrı’ya inanılan Gök Tanrı dinidir; Hunlar bu inancı benimsemiş, Göktürkler de Tengri adını kullanmıştır. Bu inançta tabiat Tanrı’nın eseri olduğu için kutsal sayılmış, atalara saygı da önemli yer tutmuştur. Türkler ölümden sonraki hayata inandıkları için ölülerini değerli eşyalarıyla kurgan denilen mezarlara gömmüş, bu mezarlarda kurban edilen atların iskeletleri bulunmuştur. Benlik açısından bakarsak, Türklerin millî karakterine uymayan Budizm, Maniheizm, Hristiyanlık ya da Yahudiliği benimseyen bazı topluluklar zamanla benliğini ve Türk kimliğini kaybetmiştir. Bu durum, inancın Türklerin kimliğini korumasında ne kadar belirleyici olduğunu gösterir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İslamiyet Öncesi Türklerde Din ve İnanış