10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 151-154 Cevapları

Devşirme sistemi, doğrudan padişaha bağlı, maaşlı ve her an savaşa hazır bir kapıkulu ordusu oluşturmuştur. Bu ordu, yarı bağımsız uç beylerini ve taşradaki güçleri dengeleyerek merkezî otoriteyi güçlendirmiştir. Kaynak Ğ’ye göre kapıkulu ocakları sayesinde Fetret Devri gibi bunalımlarda bile devletin birliği korunabilmiştir. Enderunda yetişen devşirmeler sancak beyi, beylerbeyi ve vezir olarak devlet yönetiminde görev almış, böylece liyakate dayalı bir yönetici kadrosu oluşmuştur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti Ordu Teşkilatı

Kaynak J’ye göre Osmanlı ordusu çok kısa sürede, iki üç gün içinde toplanabiliyordu. Askerler sessiz ve disiplinli hareket ediyor, tek bir kös sesiyle düzene giriyordu. Hafif silahları ve uzun süre koşabilen atları sayesinde geceleri bile hızla yol alabiliyorlardı. Ok, kılıç ve gürz gibi etkili silahlar kullanmaları ve komutanlarına çok bağlı olmaları da ordunun gücünü artırıyordu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti Ordu Teşkilatı

Benzerlikler: İkisi de Osmanlı ordusunun parçasıdır, askerî sınıftandır, padişaha ve devlete hizmet eder, savaşa katılır ve merkezî otoritenin dayanağıdır. Yeniçeri: Kapıkulu ordusuna bağlı piyade askerdir; devşirmeden yetişir, merkezde kışlada kalır, üç ayda bir ulufe adlı maaş alır, o dönemde evlenemez ve başka işle uğraşamaz; yeniçeri ağasının komutasında savaşta padişahın bulunduğu merkezde yer alır. Tımarlı sipahi: Eyalet ordusuna bağlı süvaridir; maaş yerine dirlik gelirleriyle geçinir, kendi dirliğinde ailesiyle yaşar, cebelü yetiştirir, barışta tarımsal üretimi düzenler; alay beyi ve sancak beyinin komutasında savaşta ordunun kanatlarında yer alır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti Ordu Teşkilatı

Fethedilen her yere hemen kadı atanması, devlet otoritesinin ve adaletin kısa sürede yerleşmesini sağlamıştır. Şeri ve örfi hukukun birlikte uygulanması, farklı inanç ve geleneklere sahip toplulukların aynı düzen içinde yönetilmesine imkân vermiştir. Padişahın ferman ve kanunnameleri merkezî otoriteyi güçlendirmiş, kazasker ve Dîvân-ı Hümâyun ile yargı teşkilatı kurumsallaşmıştır. Dursun Fakih’in ilk kadı olarak atanması da beyliğin bağımsız bir devlet gibi örgütlendiğini gösterir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti’nde Hukuk

Şemanın ortasına “Kadı” yazılır ve çevresine şu görevler eklenir: Şeri ve örfi hukuka göre davaları karara bağlamak (hâkimlik); kazanın yönetimini yürütmek (bugünkü kaymakamlık); şehirdeki esnaf, fiyat ve belediye işlerini denetlemek (belediye başkanlığı); asayişi sağlamak (emniyet amirliği); vergi ve mali işleri takip etmek (defterdarlık); nüfus ve vergi sayımlarını (tahrir) gözetmek; tımarlı sipahi ile köylü arasındaki ilişkinin kanuna uygunluğunu denetlemek. Nahiyelerde bu görevleri kadı naibi yürütür.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti’nde Hukuk