9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 164-169 Cevapları

Örnek cevap: Attila beyaz bir atın üstünde, kurt postu giymiş ve elinde silahla, hareketli bir savaş anında çizilmiş. Atın şaha kalkması ve yerdeki insanlar, ressamın Hunları korkutucu bir güç olarak göstermek istediğini düşündürüyor. Kurt postu da Türk kültüründeki kurt simgesini hatırlatıyor. Eserin bir Fransız sanatçı tarafından yapılması, Avrupa’nın Attila’yı yüzyıllar sonra bile unutmadığını gösteriyor.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Avrupa Hun Devleti (374-469)

Örnek cevap: Roma kaynakları Hunlara düşman bir gözle yazıldığı için onları yalnızca yıkıcı istilacılar olarak anlatıyordu. Bugün ise arkeolojik kazılar ve mezarlardan alınan örneklerin bilimsel analizi yeni kanıtlar sunuyor. Bu analizler Hunların Roma sınırındaki halklarla yalnızca savaşmadığını, kültür alışverişi de yaptığını ortaya koydu. Yani bakışı değiştiren şey, tek taraflı yazılı kaynaklar yerine bilimsel verilere dayanılmasıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Avrupa Hun Devleti (374-469)

Göç: Bir topluluğun yaşadığı yeri bırakıp belli bir sebeple başka bir yere gitmesi ve oraya yerleşmesidir. Göçebe: Hayvan sürüleri için otlak arayarak sürekli yer değiştiren, kalıcı yerleşim kurmayan topluluktur. Konargöçer: Mevsimlere göre yaylak ile kışlak arasında düzenli olarak gidip gelen topluluktur. Göçmen: Kendi yurdundan ayrılıp başka bir bölgeye ya da ülkeye yerleşen kişidir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İlk Çağda Göçler

Örnek cevap: Geçmişte insanlar yaya, atla ya da arabayla aylarca süren yolculuklar yapar, gittikleri yerde çoğu zaman yerli halkla savaşmak zorunda kalırdı. Bugün ulaşım çok hızlı ve göç yolları önceden bilinir. Ancak sınırlar, vizeler ve yasal engeller ortaya çıktı. Göçün sebepleri de büyük ölçüde aynı kaldı: savaş, kıtlık, doğal afet ve daha iyi yaşam arayışı insanları hâlâ yollara düşürüyor.

Örnek cevap: Doğduğum yeri, evimi ve arkadaşlarımı bırakmanın derin bir hüzün ve özlem yaratacağını düşünüyorum. Yolda neyle karşılaşacağımı bilmemek beni korkuturdu. Gittiğim yerde dili ve gelenekleri bilmediğim için yalnız hissedebilirdim. Yine de ailemle birlikte yeni bir hayat kurma umudu bana güç verirdi.

Örnek cevap: Göç eden insanlar evlerini, işlerini ve birikimlerini kaybedebilir. Yeni bir dil öğrenmek, iş bulmak ve çocukları okula yerleştirmek zorunda kalırlar. Akraba ve arkadaşlardan ayrılmak yalnızlık ve kimlik sorunlarına yol açabilir. Öte yandan yeni yerde daha güvenli bir hayat, eğitim ve iş fırsatları da bulabilirler. Kültürler arası etkileşim hem göçmeni hem de onu kabul eden toplumu değiştirir.

Grafikte dünyadaki göçmen sayısının 2000’den 2024’e kadar sürekli arttığı görülüyor. Bunun başlıca sebepleri iç savaşlar, silahlı çatışmalar ve şiddettir; kitap da 2022’de milyonlarca kişinin bu yüzden yer değiştirdiğini belirtiyor. Deprem, sel, kuraklık gibi doğal afetler ve iklim değişikliği de insanları yerinden ediyor. Ekonomik eşitsizlik, işsizlik, nüfus artışı ve ulaşımın kolaylaşması da artışta rol oynuyor.

Roma İmparatorluğu Akdeniz çevresinin en güçlü devletiydi ama MS III. yüzyıldan itibaren doğuda Sâsânîlerin, kuzeyde Germen kavimlerinin saldırılarıyla zayıflıyordu. Roma ile Sâsânîler arasında sınır yüzünden uzun süren savaşlar yaşanıyordu. Germen kavimleri devlet düzeni kurmamış, verimli toprak arayan kabileler hâlindeydi. Asya’da ise Asya Hun Devleti bölünmüş, bazı Hun boyları Çin baskısı, taht kavgaları ve kuraklık yüzünden Hazar Denizi çevresine yerleşmişti. Kısacası iki kıtada da büyük bir hareketlenmeye hazır, istikrarsız bir tablo vardı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kavimler Göçü (375): Nedenleri, Göç Eden Kavimler ve Sonuçları

Türk toplulukları Türkistan bozkırlarında konargöçer bir hayat sürüyor, geçimlerini büyük sürülerle hayvancılıktan sağlıyordu; bu yüzden sürekli otlak aramak zorundaydılar. Zorluklara dayanıklı, hareketli ve savaşçı bir yapıları vardı. Germenler ise ormanlık, bataklık ve soğuk bir bölgede avcılık, hayvancılık ve tarımla geçiniyordu. Onlar da savaşçı bir toplumdu ve şehir hayatından uzaktı. Her iki toplum da zor doğa şartları ve kaynak yetersizliği yüzünden göçe yatkındı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kavimler Göçü (375): Nedenleri, Göç Eden Kavimler ve Sonuçları

Diyagramın başına “Göçlerin Nedenleri” yazılır, kılçıklara şunlar yerleştirilebilir. Sosyal: nüfus artışı, savaşçı toplum yapısı, boylar arası rekabet. Siyasi: Çin baskısı, taht kavgaları, iç çekişmeler ve devletlerin bölünmesi, Hun baskısı. İktisadi: otlak darlığı, yiyecek ihtiyacı, yetersiz kaynaklar, hayvan kayıpları. Coğrafi: kuraklık, iklim değişikliği, aşırı soğuklar, verimsiz topraklar ve su baskınları.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kavimler Göçü (375): Nedenleri, Göç Eden Kavimler ve Sonuçları