12. Sınıf Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Kitabı Sayfa 187-198 Cevapları

Örnek cevap: Gerginliğin yüksek olduğu ilk yıllarda Sovyet tehdidi karşısında Türkiye, ABD’ye ve NATO’ya sıkı sıkıya bağlı bir politika izledi. Yumuşama başlayınca Küba Buhranı’nda Jüpiter füzelerinin Türkiye’ye danışılmadan pazarlık konusu yapılması ve Johnson Mektubu, Türkiye’nin ABD’ye güvenini sarstı. Bunun üzerine Türkiye çok yönlü bir dış politikaya yöneldi; SSCB’nin kredi ve teknoloji desteğiyle Aliağa Rafinerisi, Seydişehir Alüminyum Tesisleri ve İskenderun Demir Çelik Fabrikası kuruldu. Afganistan’ın işgali ve İran Devrimi’nden sonra gerginlik yeniden artınca ABD ile ilişkiler tekrar yakınlaştı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Yumuşama Dönemi Türk Dış Politikası

Örnek cevap: Geçmiş olaylar, milletlerin birbirine bakışını uzun süre etkiler. Ertuğrul Fırkateyni faciasında Japon halkının Türk denizcilerine yardım etmesi, bugün de süren Türk-Japon dostluğunun temelini attı. Kore Savaşı’nda Türk askerinin fedakârlığı Güney Kore ile kardeşlik bağı oluşturdu. Öte yandan Kıbrıs’ta yaşanan acılar ve Ege’deki anlaşmazlıklar, Türkiye ile Yunanistan arasındaki güvensizliğin bugün de sürmesine yol açmaktadır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Yumuşama Dönemi Türk Dış Politikası

Örnek cevap: Başlıca konular şunlardır: Lozan ve Paris antlaşmalarına aykırı olarak Ege adalarının silahlandırılması, Ege’de kıta sahanlığının belirlenmesi, Yunanistan’ın kara sularını 12 mile çıkarma isteği, hava sahasını 10 mil olarak kabul ettirmeye çalışması ve FIR hattının istismarı. Batı Trakya Türklerinin hakları, Kıbrıs meselesi ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ile enerji kaynakları da önemli anlaşmazlık konularıdır. Türkiye, bu sorunların uluslararası hukuk çerçevesinde ve hakkaniyete uygun biçimde çözülmesini savunmaktadır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Yumuşama Dönemi Türk Dış Politikası

Örnek afiş içeriği: Başlık olarak “Kimliğimiz Onurumuzdur: Dr. Sadık Ahmet” gibi bir ifade kullanabilirsin. Afişe onun bir doktor olduğunu, Batı Trakya Türklerini Yunan parlamentosunda bağımsız milletvekili olarak temsil ettiğini ve topluluğunu “Türk” olarak tanımladığı için yargılanıp hapis yattığını yazabilirsin. Savunduğu değerleri anahtar kelimelerle vurgula: kimliğe sahip çıkma, Lozan’dan gelen azınlık hakları, eğitim ve din özgürlüğü, demokratik ve barışçı mücadele. Bir portre, Batı Trakya haritası ve 1995’te bir trafik kazasında hayatını kaybettiğini belirten kısa bir anma notu afişi tamamlar.

Örnek cevap: Doğu Akdeniz’de bulunan doğal gaz yatakları ve bu enerjiyi Avrupa’ya taşıyacak boru hattı projeleri, adanın önemini daha da artırdı. Kıbrıs, Suriye, Lübnan, İsrail ve Mısır’a yakınlığı sayesinde Orta Doğu’daki krizleri izlemek ve müdahale etmek için bir üs konumundadır; adadaki İngiliz üsleri de bunu gösterir. Türkiye açısından ada, güney kıyılarının güvenliği ve deniz yetki alanlarının korunması için hayati önemdedir. Bu nedenle Kıbrıs Türklerinin hakları ve KKTC’nin varlığı, bölgedeki dengenin korunmasında belirleyici bir yere sahiptir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kıbrıs Barış Harekatı

Örnek metin: 1950’lerden itibaren Enosis hayaliyle hareket eden EOKA terör örgütü Kıbrıs Türklerine saldırılar düzenledi; 1963’te Akritas Planı ile başlayan Kanlı Noel olaylarında pek çok Türk katledildi. 1974’te Yunanistan’daki askerî yönetimin desteğiyle adada darbe yapılıp Türklerin varlığı tehlikeye girince Türkiye, garantör devlet olarak 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs Barış Harekâtı’nı başlattı. Mehmetçik denizden ve havadan çıkarma yaparak soydaşlarının yardımına koştu; harekâtın ikinci aşamasında Mağusa, Lefkoşa ve Lefke hattına ulaştı. Bu süreçte birçok askerimiz şehit oldu; 1964’te Erenköy direnişini desteklerken esir düşüp şehit edilen Yüzbaşı Cengiz Topel ise bu kahramanlık destanının unutulmaz isimlerinden biridir. Harekât sayesinde Kıbrıs Türkleri can güvenliğine kavuştu ve kendi devletlerini kurmanın yolu açıldı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kıbrıs Barış Harekatı

Örnek metin: Kitaptaki anlatıma göre Ermeni diasporası 1915 olaylarıyla ilgili iddialarını siyasi bir baskı aracına dönüştürmektedir. Türkiye bilimsel alanda arşivlerini araştırmacılara açık tutmaya, belgeleri yabancı dillere çevirerek yayımlamaya ve uluslararası akademik toplantılar düzenlemeye devam etmelidir. 2005’te önerdiği gibi tarihçilerden oluşan ortak bir komisyonla meselenin tarafsız biçimde incelenmesini savunmalı, Ermeni komitelerinin Müslüman halka yönelik saldırılarını ve ASALA terörünün kurbanlarını da dünyaya anlatmalıdır. Siyasi alanda ise tarihî meselelerin parlamento kararlarıyla değil tarihçilerce değerlendirilmesi gerektiğini diplomatik yollarla vurgulamalı, yurt dışındaki Türk toplumunun lobi çalışmalarını desteklemeli ve bölgede barışı güçlendiren normalleşme adımlarını sürdürmelidir.