9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 94-100 Cevapları

Örnek cevap: Alt sırada dört tekerlekli savaş arabalarının düşmanı ezerek ilerlemesi dikkat çeker; bu, Sümer ordusunda savaş arabalı birliklerin önemini gösterir. Orta sırada miğferli ve pelerinli piyadeler ile yakalanan tutsaklar görülür; bu da düzenli bir piyade birliğine işaret eder. Üst sırada diğerlerinden büyük çizilmiş kral figürüne tutsakların getirilmesi, kralın başkomutan olduğunu gösterir. Sahnenin sıra sıra anlatılması bir zafer hikâyesi anlatıldığını düşündürür.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sümerler (MÖ 4000- MÖ 2350)

1. Kent devleti düzeni: Her büyük şehir ayrı bir krallık gibi örgütlenmiştir. 2. Dinî ve siyasi gücün birleşmesi: Kral aynı zamanda başrahip, başkomutan ve başyargıçtır; Kaynak B de rahiplerin tanrının temsilcisi olarak güç ve servet kazandığını anlatır. 3. Düzenli ordu: Kentler arası savaşlar yüzünden surlar yapılmış; savaş arabalı birlikler ve piyadelerden oluşan, üniformaya benzer kıyafetler giyen düzenli birlikler kurulmuştur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sümerler (MÖ 4000- MÖ 2350)

Örnek cevap: Mısırlılar ölümden sonra hayatın sürdüğüne inanıyordu; tanrının temsilcisi sayılan kralın bedeni ve eşyaları sonsuza kadar korunmalıydı. Piramitler kralın gücünü ve otoritesini halka ve yabancılara göstermek için de yapılmıştır. Büyük ve sağlam yapı mezarı soygunculara ve doğa koşullarına karşı korumayı amaçlıyordu. Bazı araştırmacılar piramit biçiminin kralın göğe yükselişini simgelediğini düşünür.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mısır Piramitleri

1. Mutlak ve tanrısal krallık: Firavun tanrının yeryüzündeki temsilcisi sayılan mutlak güçtür. 2. Merkezîleşen yönetim: Önce geniş yetkili valiler vardı; sonra yetkileri alındı, eyaletlere kral tarafından görevliler atandı ve üst görevlere hanedan üyeleri getirildi (Kaynak C’deki başrahibin kraliyet ailesine yakınlığı da bunu gösterir). 3. Düzenli ve donanımlı ordu: Milislerden düzenli orduya geçilmiş; paralı ve köle askerler, metal silahlar, atlı savaş arabaları ve Kızıldeniz’deki gemiler orduyu güçlü kılmıştır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mısır Medeniyeti

Örnek cevap: Yazar askerliğin ne kadar ağır bir meslek olduğunu göstermek istemiş olabilir; açlık, kötü su, hastalık ve aileden uzakta ölüm gibi sıkıntıları tek tek sayar. Bu tür Mısır metinleri çoğunlukla kâtip okullarında yazılmış ve gençleri askerlik yerine kâtipliği seçmeye özendirmeyi amaçlamıştır. Bu yüzden anlatım biraz abartılı olabilir. Yine de metin, ordudaki sıkı disiplini, uzak seferleri ve firarilerin ailelerine verilen cezaları göstermesi bakımından değerlidir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mısır Medeniyeti

1. Çok uluslu büyük devlet (imparatorluk): Şehir devletleri tek çatı altında toplanmış, Mezopotamya’nın tamamına hâkim olunmuştur. 2. Tanrısal krallık: Krallar dünya hâkimi olarak anılmış, Naramsin kendini tanrı gibi betimletmiştir. 3. Daimî ordu ve uzak seferler: Mezopotamya’nın ilk daimî ordusu kurulmuş, hızlı ordularla uzak bölgelere seferler yapılmıştır; ancak ordunun ihtiyaçlarını karşılayan düzenli bir sistem kurulamamıştır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Akadlar (MÖ 2350-MÖ 2100)

Yazar bu düşüncesini Akad krallarının, Sümer krallarından farklı olarak başkentten çok uzak bölgelere üst üste seferler düzenlemesine dayandırır. Bu seferlerin amacı denetim kurmaktan çok ganimet ve vergi elde etmektir. Ayrıca Naramsin’in kendini dört bir yanın ve evrenin hükümdarı olarak anması ve tanrısal simgelerle betimletmesi, sınırlı kent devletinden bütün dünyayı yönetme iddiasına geçildiğini gösterir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Akadlar (MÖ 2350-MÖ 2100)

Yazar iki ölçüt kullanır. Birincisi, güçlü bir merkezî iktidarın askerî fetihlerle geniş toprakları ve birden çok toplumu egemenliğine alması ve bu ülkelerin üretim fazlasından yararlanmasıdır. İkincisi, bu toprakları yöneten üstün bir idari yapının bulunmasıdır. Bölgelerin kendi dil ve geleneklerini korumuş olması bu niteliği ortadan kaldırmaz. Bu yüzden yazar, Hitit Devleti’nin en geç MÖ 1400’lerden itibaren imparatorluk olduğunu savunur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Hititler (MÖ 1700-MÖ 700)

1. Tanrısal ve soya dayalı krallık: Kral Fırtına Tanrısı’nın temsilcisi, başrahip ve başkomutandır; ölünce tanrı olarak anılır, yerine soyundan gelen vâris geçer. 2. Meclis ve memur teşkilatı: Üst düzey görevlilerden oluşan Pankuş adlı bir meclis vardır; uzak sınır bölgelerini kral adına başyardımcı yönetir. 3. Savaş arabası ve piyadeye dayalı ordu: Önce savaş arabalarıyla düşman zayıflatılır, ardından bronz silahlı piyadelerle asıl darbe vurulur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Hititler (MÖ 1700-MÖ 700)