Ünitenin ilk konusu, XVII. yüzyıl sonunda Osmanlı’nın durumunu ve 1683 II. Viyana Kuşatması’nı ele alıyor. Sorular güç kaybının nedenlerini, fethedilen kalelerin önemini, sefer yolunun zorluklarını ve kuşatmanın sonuçlarını soruyor.
Sayfaya git:Sayfa 12Sayfa 13Sayfa 15Sayfa 16Sayfa 17
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 12 Cevapları
DüşünelimBaşlarkens. 12
Sadrazam, yeniçeri ve çiftçinin Osmanlı’nın XVII. yüzyıldaki güç kaybına dair konuşmalarından hangisine daha çok katılıyorsun? Nedenini açıkla.
Cevabı göster
Örnek cevap: Çiftçinin konuşmasına daha çok katılıyorum. Tımar sisteminin bozulup iltizamın yaygınlaşması hem köylüyü hem de tımarlı sipahiye dayanan orduyu zayıflattı. Olağanüstü durumlarda alınan avarız vergisinin sürekli hâle gelmesi ve Celâli isyanları köylünün toprağını bırakıp göç etmesine yol açtı; üretim ve vergi geliri düştü. Ekonominin temeli sarsılınca hazine de ordu da güç kaybetti. Sadrazamın anlattığı merkezî otorite zaafı ve yeniçerinin anlattığı Avrupa ordularının ilerleyişi de önemlidir; aslında bu üç neden birbirini besler.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti’nin Duraklama Nedenleri
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 13 Cevapları
Keşfedelim aEtkinliks. 13
Harita ve metinlerden yararlanarak Azak ve Kırım’ın Osmanlı için neden önemli olduğunu açıklayan cümleyi tamamla.
Cevabı göster
Örnek cevap: Azak ve Kırım önemlidir, çünkü Karadeniz’in kuzeyini koruyan bir kalkan görevi görür. Don Nehri’nin ağzındaki Azak Kalesi, Rusların Karadeniz’e inmesini engeller. Kırım Hanlığı ise Osmanlı ordusuna süvari desteği verir ve Karadeniz’in tamamen Osmanlı denetiminde kalmasını sağlar.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi
Keşfedelim bEtkinliks. 13
Belgrad ve Budin’in Osmanlı için neden önemli olduğunu açıklayan cümleyi tamamla.
Cevabı göster
Örnek cevap: Belgrad ve Budin önemlidir, çünkü Tuna boyunca Orta Avrupa’ya açılan kapılardır. Belgrad Balkanların, Budin ise Macaristan’ın kilidi sayılır. Bu kaleler elde tutulduğu sürece hem Avusturya’ya karşı savunma yapılabilir hem de Orta Avrupa’ya sefer düzenlemek için üs olarak kullanılabilir.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi
Keşfedelim cEtkinliks. 13
Ukrayna ve Podolya’nın Osmanlı için neden önemli olduğunu açıklayan cümleyi tamamla.
Cevabı göster
Örnek cevap: Ukrayna ve Podolya önemlidir, çünkü Lehistan ve Rusya’ya karşı Osmanlı’nın kuzey sınırını korur. Kamaniçe’nin fethiyle (1672) bu bölgeler alınınca Osmanlı batıda en geniş sınırlarına ulaştı. Çehrin Seferi’nden sonra da Rusların güneye, yani Karadeniz’e doğru inmesi bir süre engellendi.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: XVII. Yüzyıl Siyasi Olayları
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları
UygulamalarEtkinliks. 15
Avusturya Seferi güzergâhını dijital küre uygulamasıyla incele, İstanbul-Viyana mesafesini ölç ve ordunun coğrafi unsurlar yüzünden yaşayabileceği zorlukları listele.
Cevabı göster
Örnek cevap: İstanbul ile Viyana arasındaki kuş uçuşu mesafe yaklaşık 1.250 km’dir; ordunun Edirne, Sofya, Belgrad ve Ösek üzerinden izlediği kara yolu ise bundan çok daha uzundur. Olası zorluklar: Balkan dağlarındaki dar geçitler; Tuna, Sava ve Drava gibi büyük nehirlerin köprü kurularak geçilmesi; yağmurda çamura dönen yollar ve bataklıklar; ağır topların, cephanenin ve erzakın uzun mesafe taşınması; kısa sefer mevsimi ve kış bastırmadan geri dönme zorunluluğu. Olumlu unsur olarak Tuna Nehri, ikmal malzemesinin taşınmasını kolaylaştırır.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Viyana Kuşatmaları: I. Viyana (1529) ve II. Viyana (1683)
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları
Kaynak B 1Kaynak sorusus. 16
Kaynak B’ye göre Viyana’nın coğrafi konumunu düşünerek kuşatma sırasında Osmanlı ordusunun karşılaşmış olabileceği zorlukları yaz.
Cevabı göster
Örnek cevap: Viyana, Tuna kıyısında ve Kahlenberg gibi tepelerle çevrili bir şehirdir. Merkezden çok uzak olduğu için ordu erzak, cephane ve takviye getirmekte zorlandı. Güçlü surlar uzun süren top atışı ve lağım çalışması gerektirdi. Kuşatma yaz sonuna kadar uzayınca hastalıklar ve yorgunluk askerleri yıprattı. Şehre hâkim tepelerden gelen kurtarıcı ordu ise Osmanlı ordusunu hem surların hem de kendi saldırısının arasında bıraktı.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Viyana Kuşatmaları: I. Viyana (1529) ve II. Viyana (1683)
Kaynak B 2Kaynak sorusus. 16
Kaynak B’deki tabloda savaşın hangi aşamasının resmedilmiş olabileceğini ve neden böyle düşündüğünü yaz.
Cevabı göster
Örnek cevap: Tabloda büyük olasılıkla 12 Eylül 1683’teki Kahlenberg Muharebesi’nin son aşaması, yani Leh ve Alman kuvvetlerinin tepelerden inerek Osmanlı ordugâhına saldırdığı an resmedilmiştir. Bunu düşünmemin nedeni, eserin Kahlenberg Muharebesi’ni anlatması ve açıklamada müttefik taarruzu ile Osmanlı ordusunun geri çekilmesinin öne çıkarılmasıdır. Avrupalı bir ressamın zaferin en etkileyici anını seçmesi de beklenen bir durumdur.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Viyana Kuşatmaları: I. Viyana (1529) ve II. Viyana (1683)
11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları
Olay Bilgi KartıEtkinliks. 17
II. Viyana Kuşatması için olay bilgi kartını doldur: adı, tarihi, padişah ve sadrazam, nedenleri, sonuçları ve dikkatini çeken gelişme.
Cevabı göster
Olayın adı: II. Viyana Kuşatması. Tarihi: 14 Temmuz-12 Eylül 1683. Padişah: IV. Mehmed (Avcı); sadrazam: Merzifonlu Kara Mustafa Paşa. Nedenleri: Köprülüler döneminde yeniden canlanan fetih anlayışı; Habsburg baskısına karşı Osmanlı’dan yardım isteyen Tököli İmre ve Orta Macar Krallığı meselesi; Avusturya’nın Fransa ile uğraşmasının yarattığı fırsat. Sonuçları: Kahlenberg’de yenilgi; Kara Mustafa Paşa’nın idamı; 1684’te Kutsal İttifak’ın kurulması ve on altı yıl süren çok cepheli savaş; Balkan eyaletlerinde asayişsizlik ve ekonomik çöküntü; deneyimli askerlerin büyük kısmının kaybı. Dikkat çeken gelişme (örnek): Tek bir yenilginin Avrupa devletlerini Osmanlı’ya karşı geniş bir ittifakta birleştirmesi.
📖 Konuyu ayrıntılı oku: Viyana Kuşatmaları: I. Viyana (1529) ve II. Viyana (1683)
Sıkça Sorulan Sorular
11. sınıf tarih kitabı sayfa 13’teki cümleler nasıl tamamlanır?
Azak ve Kırım Karadeniz’in kuzeyini korur, Belgrad ve Budin Orta Avrupa’nın kapısıdır, Ukrayna ve Podolya ise Lehistan ve Rusya’ya karşı kuzey sınırını güvenceye alır.
II. Viyana Kuşatması hangi padişah ve sadrazam döneminde yapıldı?
Kuşatma 1683’te Padişah IV. Mehmed döneminde, Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasında yapıldı.
Yazılıya mı hazırlanıyorsun? 11. sınıf tarih yazılı soruları sayfamızda örnek yazılılar ve cevap anahtarı var.
Bu sayfadaki cevaplar öğrencilere yol göstermek için Tarih Vakti tarafından yazılmıştır. Soruların ve kaynak metinlerin tam hâli MEB ders kitabındadır; açık uçlu sorularda kendi cümlelerinle cevap vermen beklenir.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Cevaplar Tarih Vakti tarafından yazılmıştır; soruların tam metni için MEB ders kitabına bakınız. · Son güncelleme: Kasım 2026
