12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 129-133 Cevapları

Cevap: Misak-ı İktisadi’ye göre Türkler yabancı sermayeye karşı değildir. Ancak yabancı şirketlerin Türkiye’nin dilini ve kanunlarını kabul etmesi şarttır; bunlara uymayan kuruluşlarla ilişki kurulmaz. Yani kapitülasyonlar dönemindeki gibi ayrıcalıklı bir yabancı sermaye değil, Türk kanunlarına uyan ve bağımsızlığa zarar vermeyen yabancı sermaye kabul edilir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat 1923): Kararları ve Misak-ı İktisadi

Örnek cevap: Biriktirilen para bankalar aracılığıyla yatırıma dönüşür; yeni fabrikalar ve iş yerleri açılır, istihdam artar. İsraftan kaçınmak ve yerli malı kullanmak ithalatı azaltır, dışa bağımlılığı düşürür. Devletin dış borca ihtiyacı azalır. Bütün bunlar ekonomik bağımsızlığı güçlendirir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Örnek cevap: Üç misak da tam bağımsızlık hedefinin farklı alanlardaki ifadesidir. Misak-ı Millî vatanın sınırlarını ve siyasi bağımsızlığı, Misak-ı Maarif millî ve çağdaş eğitimi, Misak-ı İktisadi ise ekonomik bağımsızlığı esas alır. Siyasi bağımsızlık ancak millî eğitimle yetişmiş kuşaklar ve güçlü bir millî ekonomiyle kalıcı olabilir. Bu yüzden üçü birbirini tamamlar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli (28 Ocak 1920)

Örnek cevap: Siyasi açıdan Ankara ile ülkenin dört bir yanı arasında hızlı ulaşım sağlandı; devlet otoritesi ve savunma gücü arttı, millî birlik pekişti. Sosyal açıdan bölgeler arasındaki etkileşim ve kaynaşma arttı; eğitim ve sağlık hizmetleri uzak yerlere daha kolay ulaştı. Ekonomik açıdan tarım ürünleri ve madenler pazarlara ve limanlara ucuza taşındı, fabrikalar ham maddeye kolay ulaştı, iç pazar bütünleşti. Haritada Osmanlı döneminden kalan hatların daha çok batıda yoğunlaştığı, Cumhuriyet döneminde ise hatların iç ve doğu bölgelere uzatıldığı görülür.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Örnek cevap: Cumhuriyetçilik: saltanatın kaldırılması, Cumhuriyet’in ilanı, kadınlara siyasi haklar. Milliyetçilik: Harf İnkılabı, Türk Tarih ve Türk Dil Kurumları, Kabotaj Kanunu. Halkçılık: Medeni Kanun, Soyadı Kanunu ve unvanların kaldırılması, Millet Mektepleri. Devletçilik: I. Beş Yıllık Sanayi Planı, Sümerbank ve Etibank. Laiklik: halifeliğin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat, tekke ve zaviyelerin kapatılması. İnkılapçılık: takvim, saat ve ölçü değişiklikleri, Üniversite Reformu, güzel sanatlardaki çalışmalar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Atatürk İlkeleri

Örnek cevap: 1929 bunalımından sonra özel sektörün sanayileşmeyi tek başına başaramayacağı görülünce devlet bizzat yatırımcı ve üretici oldu. 1934’te yürürlüğe giren I. Beş Yıllık Sanayi Planı, temel tüketim maddelerinin yurt içinde üretilmesini amaçladı; un, şeker ve pamuklu dokuma ile petrol, kömür ve demir üretimine öncelik verildi. Yatırımların finansmanı İş Bankası ve Sümerbank’a verildi. Kanıttaki Nurullah Esat Sümer’in sözleri de ana sanayiyi devlet eliyle kurarak Türkiye’yi dışa bağımlılıktan kurtarma amacını gösterir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Örnek cevap: Atatürk tarımı ekonominin temeli sayıyor, köylüye ve çiftçiye bizzat örnek olmak istiyordu. Verimsiz denilen bozkırda çiftlik kurması, doğru yöntem ve bilimle her toprağın verimli hâle getirilebileceğine inandığını gösterir. Kolay yolu değil, başkentin gerçek koşullarını seçti; çiftlikte modern tarım, hayvancılık ve tarıma dayalı üretim örnekleri sergilendi. Bu tutum onun akılcı, bilimsel, üretime ve halka dönük ekonomi anlayışını yansıtır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar