8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 12-16 Cevapları

Örnek cevap: El üretiminde ustalar küçük atölyelerde insan ve hayvan gücüyle az sayıda ürün yapar; ürünler pahalı ve yavaştır. Fabrika üretiminde ise makineler kullanılır; kısa sürede çok sayıda ve daha ucuz ürün elde edilir. Sanayi İnkılabı ile el üretiminden fabrika üretimine geçilmiştir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sanayi Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Örnek cevap: Ulusal, bir milleti ve o milletin ülkesini ilgilendiren durumlar için kullanılır; ulusal bayramlar ya da ulusal marş gibi. Uluslararası ise birden fazla devleti ilgilendiren konular için kullanılır; uluslararası antlaşmalar ya da olimpiyatlar gibi.

Örnek cevap: Coğrafi Keşifler sayesinde yeni ticaret yolları ve sömürgeler bulundu, Avrupa zenginleşti. Rönesans ve Reform bilim ve düşünce hayatını özgürleştirdi. Aydınlanma Çağı akla ve bilime önem verdi. Fransız İhtilali demokrasi ve milliyetçilik fikirlerini, Sanayi İnkılabı ise makineli üretimi ve güçlü ekonomileri getirdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Coğrafi Keşifler: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Bu dönemde düşünürler aklı, bilimi, deneyi ve gözlemi ön plana çıkardı. Kilisenin baskısı ve eski inanışlar sorgulandı; insan hakları, özgürlük ve eşitlik gibi fikirler halka anlatıldı. İnsanlar bilgisizlikten kurtulup bilimin ışığıyla aydınlandığı için bu döneme Aydınlanma Çağı denmiştir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Aydınlanma Çağı: Düşünürleri, Fikirleri, Sonuçları ve Osmanlı

Fransa’da kral mutlak güce sahipti ve toplum soylular, rahipler, burjuvalar ve köylüler arasında eşitsiz bir yapıya ayrılmıştı. Halk ağır vergiler ve ekonomik sıkıntılar altında eziliyordu. Aydınlanma düşünürlerinin fikirleri ile İngiltere ve Amerika’daki özgürlük gelişmeleri de halkı harekete geçirdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Fransız İhtilali (1789): Nedenleri, Gelişimi, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Örnek cevap: Görselde 1789’da toplanan Fransa Ulusal Meclisi görülüyor. Halkın temsilcileri bir araya gelerek kralın mutlak yönetimine karşı çıkmış ve yeni bir düzen kurmak için çalışmıştır. Bu meclis, Fransız İhtilali’nin ve egemenliğin millete ait olduğu düşüncesinin simgesidir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Fransız İhtilali (1789): Nedenleri, Gelişimi, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Ham madde, fabrikada işlenerek ürüne dönüşen maddedir; pamuk, kömür ve demir gibi. Pazar ise ürünlerin satıldığı yerdir. Sanayileşen devletler hem ucuz ham madde bulmak hem de ürettikleri malları satmak için Asya ve Afrika’daki toprakları işgal edip sömürge hâline getirdi. Yani sömürgeciliğin temel amacı ham madde ve pazar elde etmektir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sanayi Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Ekonomik bağımsızlık, bir devletin ekonomisini başka devletlerin baskısı ve denetimi olmadan kendi kararlarıyla yönetebilmesidir. Böyle bir devlet kendi vergisini ve gümrüğünü belirler, dış borç yüzünden yabancıların denetimine girmez. Atatürk, siyasi bağımsızlığın ancak ekonomik bağımsızlıkla korunabileceğini vurgulamıştır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kapitülasyon Nedir? İlk Kapitülasyon, Sonuçları ve Kaldırılması

Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik fikri, Balkanlar’daki Hristiyan toplulukları ayaklandırdı ve devlet dağılma sürecine girdi. Sanayi İnkılabı sonucu Avrupa’da ucuz ve bol üretilen mallar Osmanlı pazarını doldurdu. Kapitülasyonlar yüzünden düşük gümrük alındığı için yerli esnaf rekabet edemedi ve küçük atölyeler kapandı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti

Denge politikası, güçsüz düşen bir devletin büyük devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak birini diğerine karşı kullanmasıdır. Böylece devlet tek başına savaşmadan topraklarını korumaya ve ayakta kalmaya çalışır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti

Örnek cevap: Osmanlı, Rusya’ya karşı İngiltere ve Fransa’nın desteğini almaya çalıştı; Kırım Savaşı’nda bu iki devletle birlikte Rusya’ya karşı savaştı. Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa isyanında da büyük devletlerin birbirini dengelemesinden yararlandı. II. Abdülhamit Dönemi’nde ise İngiltere’ye karşı Almanya ile yakınlaştı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kırım Savaşı (1853-1856) ve Paris Antlaşması: Nedenleri ve Sonuçları

Örnek cevap: Fermanlardaki kanun önünde eşitlik, can ve mal güvenliği, açık yargılama ve din özgürlüğü gibi kavramlar, Aydınlanma düşünürlerinin ve Fransız İhtilali’nin yaydığı insan hakları fikirlerinden etkilenmiştir. Osmanlı yöneticileri bu hakları tanıyarak azınlıkları devlete bağlamak ve Avrupa devletlerinin iç işlerine karışmasını önlemek istemiştir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tanzimat Fermanı (Gülhane Hattı Hümayunu) (1839)

Tanzimat Fermanı’nın temel amacı devletin dağılmasını önlemektir. Bunun için Müslüman ve gayrimüslim bütün halka eşit haklar tanınarak azınlıkların devlete bağlılığı sağlanmak istendi. Böylece Avrupa devletlerinin azınlıkları bahane ederek iç işlere karışmasının da önüne geçilecekti.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tanzimat Fermanı (Gülhane Hattı Hümayunu) (1839)

İç etkenler: Uzun ve yenilgiyle biten savaşlar, toprak kayıpları, sanayileşememe ve savaş giderleri için alınan borçların ödenememesi. Dış etkenler: Avrupa’nın ucuz fabrika mallarının pazarı doldurması, kapitülasyonlar yüzünden düşük gümrük alınması ve 1881’de Düyûn-ı Umûmiye’nin kurulmasıyla önemli gelirlerin yabancıların denetimine geçmesi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Düyun-u Umumiye İdaresi (1881): Kuruluşu, Gelirleri ve Sonuçları