12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 225-237 Cevapları

Örnek cevap: En büyük sebep Kıbrıs’tır; Yunanistan ve Kıbrıslı Rumlar adayı Yunanistan’a bağlamak (ENOSİS) istemiştir. Bunun yanında Ege’de kıta sahanlığı ve kara suları anlaşmazlıkları, antlaşmalara aykırı olarak Ege Adaları’nın silahlandırılması ve Batı Trakya Türklerine uygulanan baskılar ilişkileri germiştir. Bu sorunların kökünde Yunanistan’ın Megali İdea hayali yatmaktadır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Yumuşama Dönemi Türk Dış Politikası

Örnek cevap: Sorunun temelinde Rumların adayı Yunanistan’a bağlama (ENOSİS) ülküsü vardır. 1950’lerde İngiltere’nin adadan çekilme kararıyla bu istek güçlendi. 1959 Zürih ve Londra Antlaşmalarıyla 1960’ta iki toplumun ortak devleti olan Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu. Ancak Rumlar anayasayı uygulamadı; 1963 Kanlı Noel ve 1967 katliamlarıyla Türklere saldırdı. 1974’te Yunan cuntasının darbesi üzerine Türkiye garantörlük hakkını kullanarak Barış Harekâtı’nı yaptı. Bu sürecin sonunda Kıbrıs Türkleri önce 1975’te Federe Devleti, 1983’te de KKTC’yi kurdu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kıbrıs Barış Harekatı

Örnek cevap: Bu benzetme, sakin ve huzurlu bir hayat süren Kıbrıs Türklerinin bir anda korku içinde yaşamaya başladığını anlatır. EOKA saldırıları yüzünden insanlar evlerinde bile güvende değildi; neredeyse her evde bir yas vardı. Sokağa çıkma yasakları, gizlenmeler, yaralılar ve şehitler günlük hayatın parçası oldu. Bu acılar Kıbrıs Türklerinde derin izler bıraktı ama aynı zamanda direniş ruhunu ve dayanışmayı güçlendirdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kıbrıs Barış Harekatı

Örnek cevap: Türkiye, Kıbrıs’ı Anadolu’nun bir uzantısı ve güney kıyılarının güvenliği için hayati bir yer olarak görür. Fatin Rüştü Zorlu’nun sözlerine göre ada, Türkiye’yi çevreleyebilecek bir devletin eline geçmemelidir; statü değişecekse ada eski sahibine, yani Türkiye’ye verilmelidir. Menderes ise adanın taksimini, yani iki toplum arasında bölünmesini savunmuştur. Böylece Kıbrıs Türkleri Türk bayrağı altında yaşayacak ve ada Türkiye için tehdit olmaktan çıkacaktı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kıbrıs Barış Harekatı

Örnek cevap: Rumlar, Yunanistan’dan aldıkları destekle silahlı eylemlere ve yıldırma hareketlerine başvurmuştur. Amaçları sorunu uluslararası bir meseleye dönüştürüp BM’ye taşımak ve İngiltere’yi isteklerini kabule zorlamaktı. Türklere yönelik saldırılarla da Türklerin adadaki düzende görev almasını engellemek ve onları korkutup adadan göç ettirmek istiyorlardı. Kısacası Rumların yaklaşımı şiddete dayalıydı ve hedefleri ENOSİS’ti.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kıbrıs Barış Harekatı

Örnek cevap: Kıbrıs Türkleri için harekât bir kurtuluş anıydı; Denktaş, paraşütçüleri gören insanların toprağı öperek şükrettiğini anlatır. Yıllardır saldırı korkusuyla yaşayan Türkler güvenliğe kavuştu. Türkiye’de harekât millî bir sevinç ve birlik duygusu yarattı. Başbakan Ecevit, harekâtın savaş için değil, adadaki herkese barış getirmek için yapıldığını açıklayarak dünyaya da bir mesaj verdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kıbrıs Barış Harekatı

Örnek cevap: Terör örgütleri bir yandan açık propaganda yapar: dergi, broşür ve gazete çıkarır, toplantı ve yürüyüşler düzenler, gazeteci, yazar ve siyasetçiler gibi kamuoyunu etkileyen kişilerle iş birliği kurar. Bir yandan da eylemleri için para kaynağı bulmaya çalışır. Silahlı kanatları ise hücre yapısıyla çalışır; vurucu timleri eylemden önce ülkeye sokar, eylemden sonra kaçırır. ASALA bu yöntemlerle yurt dışındaki Türk diplomatlarını hedef almıştır.

Örnek cevap: Devlet güçlü bir istihbarat ağı kurarak eylemleri önceden tespit edebilir. Terörün para kaynaklarını kurutmalı, diğer ülkelerle bilgi paylaşımı ve ortak mücadele yapmalıdır. Terör örgütlerinin yalan propagandasına karşı doğru bilgiyi dünyaya anlatmalıdır. Ayrıca eğitim, istihdam ve sosyal politikalarla gençlerin bu örgütlerin tuzağına düşmesini engellemelidir.