Kısaca
Yassıçemen Savaşı, Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad ile Eyyubi hükümdarı el-Melikü’l-Eşref’in birleşik ordusunun, Harezmşah Celâleddin Mengübirti‘yi 1230‘da Erzincan ile Suşehri arasındaki Yassıçemen mevkiinde yendiği savaştır. Celâleddin savaş alanından kaçtı ve bir yıl sonra öldü; Harezmşahlar Devleti tarihe karıştı. Ancak bu zafer Anadolu Selçukluları için ağır bir bedel doğurdu: Moğollarla aradaki tampon devlet ortadan kalktı ve Selçuklular Moğollarla doğrudan komşu oldu. Bu durum 13 yıl sonra Kösedağ yenilgisine giden yolu açtı.
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Tarih | Ağustos 1230 (627) |
| Yer | Yassıçemen (Yassı Çimen), Erzincan ile Suşehri arası |
| Taraflar | Anadolu Selçuklu + Eyyubiler – Harezmşahlar |
| Komutanlar | I. Alâeddin Keykubad, el-Melikü’l-Eşref – Celâleddin Harezmşah |
| Sonuç | Selçuklu-Eyyubi zaferi; Celâleddin kaçtı |
| Önemli sonuç | Harezmşahların çöküşü ve Selçukluların Moğollarla komşu olması |
📌 SINAV NOTU: Yassıçemen, kazanılmasına rağmen sonucu olumsuz olan bir savaş olarak sorulur: Harezmşahların yıkılmasıyla Anadolu Selçukluları ile Moğollar arasındaki tampon bölge ortadan kalktı. Celâleddin’i, babası Muhammed Harezmşah ile karıştırmayın.
Savaşın Arka Planı
- Celâleddin Harezmşah: Harezmşahlar Devleti’nin son hükümdarı (1220-1231) olan Celâleddin, Moğol istilası karşısında batıya çekildi ve Doğu Anadolu ile Kafkasya’da güç kurmaya çalıştı.
- Ahlat meselesi: Celâleddin 1226’da Ahlat’ı kuşattıysa da alamadı. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Nisan 1230’da Ahlat’ı ele geçirdi.
- Keykubad’ın uyarısı: Keykubad, Celâleddin’e Moğollarla anlaşmasını tavsiye eden ve aksi hâlde ona karşı cephe alacağını bildiren bir mektup gönderdi. Celâleddin elçiyi alıkoydu.
- İttifak arayışı: TDV’ye göre Keykubad, Celâleddin’in üzerine yürüyeceğini öğrenince Ermeni kralından ve Haçlılardan yardım istedi, Eyyubilere de beş kez elçi gönderdi. Eyyubi el-Melikü’l-Eşref 10.000 kişilik ordusuyla Sivas’a gelip Keykubad’a katıldı.
Savaşın Seyri
Celâleddin Erzurum’dan Sivas’a doğru yola çıktı ve iki ordu Yassıçemen mevkiinde karşılaştı. TDV’ye göre şiddetli çarpışma sürerken Celâleddin, düşman ordusunun sayıca üstünlüğü nedeniyle savaş alanını terk etti. Harezmliler büyük kayıplar verdi; Celâleddin’in değerli eşyası ve hazinesi Selçukluların eline geçti.
Yassıçemen Savaşı’nın Sonuçları
- Celâleddin’in sonu: Moğolların takibinden kaçan Celâleddin 1231’de Diyarbakır (Âmid) dağlarında öldürüldü. Ölümüyle Harezmşahlar Devleti sona erdi.
- Moğollarla komşuluk: TDV’ye göre Celâleddin’in ortadan kalkması Selçukluları Moğollarla karşı karşıya getirdi; 1232’de bir Moğol birliği yağmalar yaparak Sivas yakınlarına kadar geldi.
- Harezmli askerler: Celâleddin’in emirlerinden bazıları Anadolu Selçuklu hizmetine girdi. Keykubad, Ahlat bölgesindeki 4.000 Harezmlinin devlet hizmetine alınmasını emretti.
- Kösedağ’a giden yol: Moğollarla doğrudan komşuluk, 1243’teki Kösedağ yenilgisiyle Anadolu Selçuklularının Moğollara tâbi olmasına giden sürecin başlangıcı oldu.
Alâeddin Keykubad dönemi Anadolu Selçuklularının en güçlü dönemi sayılır. Ancak Yassıçemen, kısa vadede bir zafer olsa da uzun vadede devletin geleceğini olumsuz etkiledi.
Sıkça Sorulan Sorular
Yassıçemen Savaşı ne zaman yapıldı?
Ağustos 1230’da yapıldı.
Yassıçemen Savaşı kimler arasında yapıldı?
Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad ve Eyyubi müttefiki el-Melikü’l-Eşref ile Harezmşah Celâleddin arasında yapıldı.
Yassıçemen Savaşı’nı kim kazandı?
Alâeddin Keykubad ve Eyyubi müttefikleri kazandı.
Yassıçemen Savaşı’nın en önemli sonucu nedir?
Harezmşahların yıkılmasıyla Anadolu Selçukluları Moğollarla komşu oldu; bu durum Kösedağ yenilgisine giden yolu açtı.
Yassıçemen nerededir?
TDV’ye göre Erzincan ile Suşehri arasındadır.
Yassıçemen’de Keykubad hangi Harezmşah’ı yendi?
Harezmşahlar Devleti’nin son hükümdarı Celâleddin Mengübirti’yi yendi.
Kaynaklar: Faruk Sümer, “Keykubad I”, TDV İslâm Ansiklopedisi; Aydın Taneri, “Celâleddin Hârizmşah”, TDV İslâm Ansiklopedisi. TDV’de Yassıçemen için ayrı madde yoktur; kaynaklarda ad “Yassı Çimen” olarak da geçer.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Son güncelleme: Kasım 2026


