9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 37-40 Cevapları

Örnek cevap: Evet, kurulabilir. İkisi de kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl ve neden sorularıyla işe başlar. Dedektif ipuçlarını, tarihçi ise belge ve buluntuları bir yapbozun parçaları gibi birleştirir. İkisi de kanıtları sorgular, çelişkileri ayıklar ve güvenilir bir sonuca ulaşmaya çalışır; bilimsel yönteme ve etik ilkelere uymak zorundadır. Fark ise tarihçinin çoğu zaman yüzyıllar önce yaşanmış, tanıkları kalmamış olayları araştırmasıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

Örnek cevap: Önce araştırma sorumu belirlerdim: Kadeş Savaşı’nı kim kazandı ve sonuçları neler oldu? Ardından yalnızca Mısır kaynaklarına değil, Hattuşa’da bulunan Hitit tabletlerine de başvururdum. Savaştan yıllar sonra iki devlet arasında yapılan Kadeş Antlaşması’nın metinlerini, arkeolojik bulguları ve akademik çalışmaları karşılaştırırdım. Böyle yapardım, çünkü tek tarafın kaynağı o tarafın bakış açısını yansıtır; doğru bilgiye ancak farklı kaynakları karşılaştırarak ulaşılır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Hititler (MÖ 1700-MÖ 700)

Örnek cevap: Rölyef ne zaman ve kimin emriyle yapıldı? Neden bir tapınağın duvarına işlendi, kimlerin görmesi amaçlandı? Rölyefteki zafer tasviri gerçeği mi yansıtıyor, yoksa bir propaganda mı? Hitit kaynakları aynı savaşı nasıl anlatıyor? Rölyef savaşın hangi anını gösteriyor ve sonucu hakkında ne söylüyor?

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mısır Medeniyeti

Örnek cevap: Tek başına güvenilir bir kaynak sayılamaz. Savaşta iki taraf da kesin üstünlük sağlayamadığı hâlde II. Ramses kendini galip gösteren rölyefler yaptırmıştır; bu, rölyefin propaganda amacı taşıdığını gösterir. Yine de rölyef, Mısır ordusunun silahları, savaş arabaları ve firavunun kendini nasıl göstermek istediği hakkında değerli bilgi verir. Bu yüzden tarihçi rölyefi Hitit kaynakları ve Kadeş Antlaşması gibi belgelerle karşılaştırarak eleştirel biçimde kullanmalıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Hititler (MÖ 1700-MÖ 700)

Örnek cevap: Bilgi tek bir kaynağa dayandırılmamalı, farklı kaynaklar karşılaştırılmalıdır. Kaynakların kim tarafından, ne zaman ve hangi amaçla oluşturulduğu sorgulanmalıdır. Olaylar kendi döneminin şartları içinde değerlendirilmeli, bugünün bakışıyla yargılanmamalıdır. Tarihçi tarafsız olmaya çalışmalı, ön yargılarından arınmalı ve her iddiasını kanıtla desteklemelidir. Yararlanılan kaynaklar da dürüstçe belirtilmelidir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

Örnek cevap: Tarihin kaynakları çok çeşitlidir: kitabe, sikke, eski yazılı belge, mühür, kemik, çanak çömlek gibi. Her kaynağı doğru okumak ve yorumlamak ayrı bir uzmanlık ister. Sikkeleri nümismatik, kitabeleri epigrafi, eski yazıları paleografi, resmî belgeleri diplomatik inceler; bir buluntunun yaşı ise kimyadaki karbon-14 yöntemiyle belirlenir. Farklı bilimlerden yararlanmak bilgiyi daha doğru, ölçülebilir ve güvenilir kılar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarihe Yardımcı Bilim Dalları

Örnek cevap: Sorular araştırmanın konusunu ve sınırlarını belirler. Hangi oyunların, hangi araçlarla, hangi kurallarla ve nerede oynandığı gibi sorular yazarın neyi arayacağını netleştirir. Böylece gereksiz bilgiler arasında kaybolmadan doğru kaynaklara yönelebilir. Tarihsel bilginin üretimi de zaten konu belirleme ve soru sorma aşamasıyla başlar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

Örnek cevap: Cevaplayamaz. Bu buluntular hangi oyuncakların kullanıldığı ve aşık kemiği oyununun oynandığı hakkında bilgi verir. Ancak oyunların kuralları, kimlerin hangi yaşta oynadığı, oyunların toplumsal hayattaki yeri ve günümüz oyunlarıyla bağlantısı gibi soruları tek başına açıklayamaz. Tekerlekli atın oyuncak olduğu bile başka örneklerle karşılaştırılarak varılan bir yorumdur. Bu yüzden tarihçi yazılı kaynaklara, vazo resimlerine ve başka buluntulara da başvurmalıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ege ve Eski Yunan Medeniyeti

Örnek cevap: Buluntuları incelemek için arkeolojiden, oyuncakların tarihini belirlemek için kronolojiden, toplumların yaşayış ve geleneklerini anlamak için etnografya ve antropolojiden yararlanmış olabilir. Oyunların toplumsal hayattaki rolünü değerlendirmek için sosyolojiye, antik metinleri okumak için filolojiye başvurmuş olması da muhtemeldir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarihe Yardımcı Bilim Dalları

Örnek cevap: Bu sayfadaki kaynaklar sürecin ilk aşaması olan konu veya sorun belirleme aşamasını gösterir. Araştırmacı önce merak ettiği konuyu seçmiş, ardından zaman, mekân ve içerik sınırlarını sorularla çizmiştir. Tespitinizi sayfa 46’daki bilgi görseliyle karşılaştırarak kontrol edebilirsiniz.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi