Ders Kitabı Cevapları

9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 45-48 Cevapları

Bu sayfalarda tarihsel bilginin üretim süreci kanıta dayalı ürün oluşturma aşamasıyla tamamlanıyor. Sorular bir araştırmacının yöntemini, birinci elden kaynakların katkısını, tarihte çarpıtmanın zararlarını ve tarihçinin etik ilkelerini soruyor.

MEB 9. Sınıf Tarih (Maarif Modeli, 2026-2027)· 1. Ünite: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih· Sayfa 45-48· 8 soru· Ders kitabı (MEB PDF)

Sayfaya git:Sayfa 45Sayfa 47Sayfa 48

9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 45 Cevapları

Soru 1Kaynak sorusus. 45

Kaynak L’ye göre Gertrude Bell hakkında kitap yazan tarihçi araştırmasında hangi yöntemi izlemiştir?

Cevabı göster

Örnek cevap: Yazar önce konuyla ilgili Türkçeye çevrilmiş ve yabancı dilde yazılmış çalışmaları incelemiştir. Bu eserlerin bir kısmının bilimsel olmadığını, bilgi hataları ve ön yargılar içerdiğini tespit etmiştir. Ardından eski bilgileri tekrarlamak yerine belgelere dayalı, özgün bir çalışma hazırlamıştır. Kitabın önsözünde daha önce kimlerin ne yazdığını ve kendi çalışmasının hangi eksikliği giderdiğini açıklamıştır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

Soru 2Kaynak sorusus. 45

Gertrude Bell’in çektiği fotoğraf ve babasına yazdığı mektup (Kaynak M ve N), onun hakkında yapılacak bir araştırmaya neler katar?

Cevabı göster

Örnek cevap: Bu kaynaklar Bell’in kendi elinden çıktığı için birinci elden kaynaktır. Fotoğraf, 1899’da Kudüs’te bulunduğunu, nelere ilgi duyduğunu ve bölgenin o dönemki görünümünü gösterir. Mektup ise 1921’deki düşüncelerini, faaliyetlerini ve çevresindeki olayları kendi kaleminden öğrenmemizi sağlar. Böylece araştırmacı, başkalarının yorumlarına bağlı kalmadan doğrudan kanıtlara ulaşır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Orta Doğu’da Manda Yönetimlerin Kurulması

Soru 3Kaynak sorusus. 45

Bu kaynaklar, Gertrude Bell araştırmasında tarafsız, güvenilir ve geçerli bilgiye ulaşmayı sağlayabilir mi? Gerekçelendiriniz.

Cevabı göster

Örnek cevap: Yardımcı olabilir ama tek başına yeterli değildir. Fotoğraf ve mektup birinci elden olduğu için değerlidir; ancak mektup Bell’in kendi duygu ve düşüncelerini, yani öznel bakışını yansıtır. Fotoğraf da çekenin göstermek istediği seçilmiş bir anı yansıtır. Bu nedenle bu kaynaklar Osmanlı ve İngiliz arşiv belgeleri gibi başka kaynaklarla karşılaştırılmalıdır; Kaynak L’deki yazar gibi belgelere dayalı ve eleştirel bir yaklaşım güvenilir sonuç verir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

TespitEtkinliks. 45

Sayfa 45’teki kaynaklara göre tarihsel bilginin üretim sürecine dair tespitinizi yazınız.

Cevabı göster

Örnek cevap: Bu sayfa kanıta dayalı ürün oluşturma aşamasını gösterir. Yazar kaynakları sorgulayıp yorumladıktan sonra özgün bir kitap yazmış, önsözde önceki çalışmalara değinerek kendi çalışmasının yerini belirtmiştir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları

UygulayalımEtkinliks. 47

Atatürk Orman Çiftliği’ni anlatan belgesel kesitinde tarihsel bilginin üretim aşamalarının uygulanıp uygulanmadığını tabloya yazınız.

Cevabı göster

Örnek cevap: Her aşama için videoda şunlara bakın. Konu veya sorun belirleme: Belgesel çiftliğin neden ve nasıl kurulduğu sorusuna odaklanıyorsa bu aşama gerçekleşmiştir. Kaynaklardan bilgi toplama: Arşiv belgeleri, eski fotoğraflar, film kayıtları ve uzman görüşlerine yer verilmişse gerçekleşmiştir. Kaynağı inceleme ve sorgulama: Belgelerin tarihi, nereden alındığı ve güvenilirliği belirtilmişse gerçekleşmiştir; belirtilmemişse kaynak künyelerinin verilmesi ve farklı belgelerle karşılaştırma yapılması gerektiğini yazın. Kaynağı yorumlama: Çiftliğin 1925’te kurulmasının dönemin tarım ve kalkınma hedefleriyle ilişkilendirilmesi bu aşamaya örnektir. Kanıta dayalı ürün oluşturma: Belgeselin kendisi bir üründür; kullanılan kaynakların sonda belirtilmesi bu aşamayı güçlendirir.

9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları

Soru 1Kaynak sorusus. 48

Tarihsel bilgi üretilirken yapılan çarpıtma, algı oluşturma, yönlendirme ve görmezden gelme gibi yanlış tutumlar toplumlar, milletler ve devletler için ne gibi sorunlar doğurur?

Cevabı göster

Örnek cevap: Çarpıtılmış bilgi toplumda yanlış inançların yerleşmesine ve insanların kendi geçmişine güvenini yitirmesine yol açar. Matbaa örneğinde olduğu gibi delile dayanmayan iddialar yıllarca tekrarlanarak gerçek gibi kabul edilebilir. Milletler arasında düşmanlık ve ön yargılar oluşur; belgeye dayanmayan propaganda metinleri devletlere yönelik haksız suçlamalara dönüşebilir ve devletler uluslararası alanda baskıyla karşılaşabilir. Kısacası çarpıtılmış tarih barışı, toplumsal birliği ve bilime olan güveni zedeler.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Matbaanın Gelişimi ve Osmanlı’ya Gelişi

Soru 2Kaynak sorusus. 48

Metinlerden hareketle tarihçilerin taşıması gereken ahlaki değerlerle ilgili üç ilke yazınız.

Cevabı göster

Örnek cevap: 1) Tarihçi her iddiasını güvenilir belge ve kanıtlara dayandırmalı, söylentileri gerçek gibi sunmamalıdır. 2) Tarihçi ideolojik ya da siyasi amaçlarla bilgiyi çarpıtmamalı, işine gelmeyen belgeleri görmezden gelmemelidir. 3) Tarihçi propaganda amacıyla üretilmiş metinleri belge yerine koymamalı, kaynaklarını dürüstçe belirtmeli ve tarafsız kalmaya çalışmalıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

DeğerlendirelimEtkinliks. 48

Grup olarak tarihsel bilginin üretim aşamalarını gösteren bir bilgi görseli hazırlayınız (sayfa 49’daki puanlama anahtarıyla değerlendirilir).

Cevabı göster

Bu bir grup performans çalışmasıdır. Bilgi görselinde altı aşamayı sırasıyla gösterin: konu veya sorun belirleme, kaynaklardan bilgi toplama, kaynağı inceleme, kaynağı sorgulama, kaynağı yorumlama ve kanıta dayalı ürün oluşturma. Her aşamanın yanına bir cümlelik açıklama ve ünitedeki örneklerden birini (Vinland Haritası, Harput kazıları, Komnenos mozaiği gibi) ekleyin. Aşamalar arasındaki ilişkiyi oklarla gösterin; bilgi yetersiz kaldığında bilgi toplama aşamasına geri dönüldüğünü belirtin. Kaynaklarınızı yazmayı ve yazım kurallarına uymayı unutmayın.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

Sıkça Sorulan Sorular

Tarihsel bilginin üretim aşamaları nelerdir?

Konu veya sorun belirleme, kaynaklardan bilgi toplama, kaynağı inceleme, kaynağı sorgulama, kaynağı yorumlama ve kanıta dayalı ürün oluşturma.

Tarihçinin uyması gereken etik ilkeler nelerdir?

Kanıta dayanmak, bilgiyi çarpıtmamak, belgeleri görmezden gelmemek, kaynak göstermek ve tarafsız olmaya çalışmak başlıca ilkelerdir.

Yazılıya mı hazırlanıyorsun? 9. sınıf tarih yazılı soruları sayfamızda örnek yazılılar ve cevap anahtarı var.

Bu sayfadaki cevaplar öğrencilere yol göstermek için Tarih Vakti tarafından yazılmıştır. Soruların ve kaynak metinlerin tam hâli MEB ders kitabındadır; açık uçlu sorularda kendi cümlelerinle cevap vermen beklenir.

Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Cevaplar Tarih Vakti tarafından yazılmıştır; soruların tam metni için MEB ders kitabına bakınız. · Son güncelleme: Kasım 2026