9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 137-141 Cevapları

Olgular: Yunan dininin çok tanrılı olması ve tanrıların insan biçiminde betimlenmesi; tapınaklara kült heykeli konması ve bu heykellerde altın, fildişi ve mermer kullanılması; Dor, İon ve Korint düzenlerinin kullanılması; halkın tapınağa girmeyip törenlerin sunak çevresinde yapılması. Görüşler: Doğu kavimlerinin dağınık bilgileri genel bir bilime dönüştüremediği yargısı; astronominin Yunanlarca bilim hâline getirildiği değerlendirmesi; dönemin felsefe ve bilim akımlarının yeni olmadığı yorumu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ege ve Eski Yunan Medeniyeti

İnanç: Çok tanrılı din, insan biçimli ve ölümsüz tanrılar, Olimpos Dağı, tapınaklar ve kült heykelleri, tanrılar adına dört yılda bir yapılan olimpiyat oyunları. Bilim: Matematik ve astronominin bağımsız bilim olması, güneş takviminin geliştirilmesi, Fenike alfabesinden yeni bir alfabe hazırlanması, Hipokrat’ın tıbbı; Herodotos, Sokrates, Platon ve Aristoteles gibi düşünürler. Sanat: Dor, İon ve Korint düzenli tapınaklar, tiyatro, agora ve stadyumlar, tanrı ve insan heykelleri, mitolojik figürlü vazolar, kabartmalar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Ege ve Eski Yunan Medeniyeti

Örnek cevap: Seçilen eser Celsus Kütüphanesi’nin cephesi olabilir; yapı Roma döneminde yapılmış olsa da Yunan mimari geleneğini sürdürür. İki katlı cephede sütunlar, süslemeler ve nişlerde bilgelik, erdem, düşünce ve bilgiyi temsil eden kadın heykelleri görülür. Mermerin doğal rengi uyumlu ve zarif bir görünüm verir; erdem heykelleri sembol olarak belirgindir. Sanatçı bilgiye ve eğitime verilen değeri anlatmak istemiş olabilir. Buradan Efes’in zengin ve kültürlü bir şehir olduğu, mimaride simetriye önem verildiği sonucu çıkar.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İyonyalılar (İyonlar): Kuruluşu, Özellikleri ve Bilime Katkıları

Olgular: Hunlarda Gök Tanrı, güneş, ay, yer-su ve atalar kültlerinin bulunması; mayıs ayında atalara ve Gök Tanrı’ya kurban sunulması; ölülerin silahları, atları ve değerli eşyalarıyla gömülmesi; ruh için tin kelimesinin kullanılması; 12 Hayvanlı Türk Takvimi; Saymalı Taş’ta binlerce kayaya yaklaşık yüz bin resim çizilmesi; kurganların üzerine balbal dikilmesi. Görüşler: Yurt adlı çadırın insanlığın en pratik buluşlarından biri olduğu yargısı; at ve arabanın üstün bir buluş olduğu değerlendirmesi; Saymalı Taş resimlerinin köklü bir medeniyetin göstergesi olduğu yorumu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İslamiyet Öncesi Türklerde Din ve İnanış

İnanç: Gök Tanrı inancı, atalar kültü, güneş, ay, dağ ve nehir gibi tabiat unsurlarının kutsal sayılması, kurgan ve balbal, ölünün eşyalarıyla gömülmesi (ahiret inancı), kurban törenleri, evrenin kubbe biçiminde düşünülmesi. Bilim: 12 Hayvanlı Türk Takvimi ve güneş yılı hesabı, atın evcilleştirilmesi, koşum takımı ve at arabası, demircilik ve maden işçiliği, kolay kurulup sökülen yurt (çadır). Sanat: Hayvan üslubu, kemer tokası ve silahlardaki pars, kurt, geyik figürleri, tamgalar, Pazırık halısı ve keçe dokumalar, kaya resimleri, kakmacılık ve kuyumculuk.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İslamiyet Öncesi Türklerde Bilim,Sanat ve Spor

Örnek cevap: Seçilen eser Pazırık halısı olabilir. Ortada kareler içinde bitki motifleri, bordürlerde sıra sıra geyikler, grifonlar ve atlı insan figürleri görülür. Koyu kırmızı zemin üzerinde sarı, lacivert, açık mavi ve krem tonları uyumlu biçimde kullanılmıştır. Eser özgündür; at ve geyik gibi bozkır hayatına ait semboller belirgindir. Sanatçı, at ve hayvanlarla iç içe geçen konargöçer hayatı anlatmış olabilir. Buradan Türklerin dokumacılıkta çok ileri olduğu ve sanatlarını yaşam tarzlarından beslediği sonucuna varılır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İslamiyet Öncesi Türklerde Bilim,Sanat ve Spor