12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 28-32 Cevapları

Örnek cevap: Çok sayıda devletin ve farklı kıtaların savaşa katılması ilk ölçüttür. Büyük devletlerin sömürgeleri sayesinde savaşın dünyanın her yerine yayılması, aynı anda pek çok cephede savaşılması, milyonlarca insanın ölmesi ve ülkelerin bütün ekonomik güçlerini savaşa yöneltmesi de belirleyicidir. Son olarak sonuçlarının küresel olması gerekir; I. Dünya Savaşı sonunda imparatorluklar yıkılmış, yeni devletler kurulmuş ve yeni bir dünya düzeni oluşmuştur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Dünya Savaşı’nın Nedenleri

Örnek metin: I. Dünya Savaşı arifesinde büyük devletlerin hepsinin gözü Osmanlı topraklarındaydı. Rusya, sıcak denizlere inmek için İstanbul ve Boğazları istiyordu. İngiltere, Hindistan yolunu güvenceye almak için Mısır, Süveyş Kanalı, Basra Körfezi ve Musul petrolleriyle ilgileniyordu. Fransa Suriye, Lübnan ve Çukurova’ya; İtalya Trablusgarp’tan sonra On İki Ada ve Antalya’ya göz dikmişti. Almanya ise Bağdat Demiryolu ile Orta Doğu’ya ekonomik olarak sızmak istiyordu. Bu devletlerin ortak amacı, Osmanlı topraklarından en büyük payı almaktı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı’nın Paylaşılmasını Öngören Gizli Antlaşmalar

Birinci kanıtta iki görüş var: Cavit Bey gibi bazı yöneticiler, Bosna-Hersek ve Trablusgarp meselelerinde Osmanlı’yı yalnız bırakan Almanya’ya güvenmiyor ve önce Fransa ile anlaşmayı öneriyordu; Enver Paşa’nın kanadı ise Rusya’ya karşı Almanya ile ittifakı devleti yeniden güçlendirmenin yolu olarak görüyordu. İkinci kanıtta Rıfat Paşa savaşa girmenin felaket getireceğini, Almanya’nın Osmanlı’yı yalnızca bir araç olarak kullanacağını savunuyor. Üçüncü kanıtta Kâzım Karabekir, Rus tehlikesi ve İngiltere ile Fransa’dan güvence alınamaması yüzünden devletin mecburen Almanya’ya yöneldiğini anlatıyor. Kısacası savaşa girmeyi zorunluluk, fırsat ya da felaket olarak gören üç farklı yaklaşım vardır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Dünya Savaşı’nın Nedenleri

Çanakkale Cephesi: Osmanlı-İngiltere ve Fransa (1915-1916); savunma; 18 Mart Deniz Zaferi ve Anafartalar, Mustafa Kemal’in tanınması. Romanya-Galiçya-Makedonya Cepheleri: Osmanlı’nın müttefiklerine yardımı, Rusya ve İtilaf güçlerine karşı (1916-1917); müttefik topraklarında yardım cephesi; Rusya’nın savaştan çekilmesiyle kapandı. Kanal Cephesi: Osmanlı-İngiltere (1915-1916); taarruz; Cemal Paşa komutasında Mısır’ı geri almak için iki başarısız harekât. Kafkas Cephesi: Osmanlı-Rusya (1914-1918); taarruz; Sarıkamış Harekâtı’ndaki ağır kayıplar, Brest-Litovsk ile Kars, Ardahan ve Batum’un geri alınması. Hicaz-Yemen Cephesi: Osmanlı-İngiltere ve Şerif Hüseyin’e bağlı Araplar (1916-1918); savunma; Fahreddin Paşa’nın Medine Müdafaası. Suriye-Filistin Cephesi: Osmanlı-İngiltere (1917-1918); savunma; Gazze başarıları, Kudüs’ün kaybı ve Mustafa Kemal’in düşmanı Halep’in kuzeyinde durdurması.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Yardım Cepheleri (Galiçya, Romanya, Makedonya)