12. Sınıf Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Kitabı Sayfa 12-17 Cevapları

Örnek cevap: Foch, Versay’ın kalıcı bir barış kurmadığını düşünüyordu. Bir yandan Almanya tam olarak etkisiz hâle getirilmemiş, Fransa’nın güvenliği için istediği güvenceler alınmamıştı. Öte yandan Almanya’ya toprak kaybı, sömürgelerin elinden alınması, ordunun yüz bin kişiyle sınırlanması ve ağır tazminat gibi şartlar dayatılmıştı. Bu durum Alman halkında derin bir öfke ve intikam duygusu doğurdu. Nitekim antlaşmadan tam yirmi yıl sonra, 1939’da II. Dünya Savaşı başladı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Versay Antlaşması (1919): Maddeleri ve Sonuçları

Örnek cevap: Fabrikalar kömür, demir, pamuk ve sonra petrol gibi ham maddelere ihtiyaç duydu; bu ihtiyaç sömürge arayışını hızlandırdı. Seri üretimle artan mallar için yeni ve sürekli pazarlar gerekti. Buharlı gemi, demir yolu ve telgraf uzak bölgeleri denetlemeyi kolaylaştırdı. Sanayileşen devletlerin silah üstünlüğü de Afrika ve Asya’nın kısa sürede paylaşılmasını sağladı. Sonuçta sömürgecilik, büyük devletler arasında sert bir rekabete dönüştü.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sanayi Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Örnek cevap: Siyasi açıdan imparatorluklar yıkılır, sınırlar yeniden çizilir, yeni devletler kurulur ve güçler dengesi değişir. Yeni ideolojiler ve rejimler ortaya çıkar, barışı korumak için uluslararası kuruluşlar kurulur. Ekonomik açıdan devlet hazineleri boşalır, borçlanma ve enflasyon artar. Üretim düşer, işsizlik ve açlık yaygınlaşır. Bazı devletler zayıflarken savaştan az etkilenen ABD gibi devletler güçlenir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: 1.Dünya Savaşı’nın Sonuçları

Örnek cevap: Bu devletler Avrupalı sömürgecilerden korunuyor gibi görünse de silahlı bir koruyucunun arkasında kalmaktan rahatsızdır. “Amerika Amerikalılarındır” sözünün zamanla “Amerika ABD’nindir” anlamına gelebileceğinden korkarlar. Nitekim ABD, bu ülkeleri İspanyol sömürgeciliğinden kurtulmaları için desteklemiş ama sonra kendi siyasi ve ekonomik nüfuzu altına almıştır. Ayrıca topraklarının büyük güçlerin çatışma alanına dönüşme ihtimali de onları endişelendirir.

Kanal açılınca Akdeniz doğrudan Kızıldeniz’e bağlandı. Bu yüzden Doğu Akdeniz, Kızıldeniz, Bab-ül Mendep Boğazı, Aden Körfezi, Arap Denizi ve Hint Okyanusu’nun önemi arttı. Mısır, Kıbrıs, Aden ve Basra Körfezi gibi yol üzerindeki bölgeler değer kazandı; İngiltere de bu yüzden Mısır ve Kıbrıs’a hâkim oldu. Avrupa’dan gelen gemilerin geçtiği Cebelitarık Boğazı ile Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayan İstanbul ve Çanakkale Boğazları da bu yolun önemli halkaları oldu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Dünya Savaşı’nın Nedenleri

Örnek cevap: Kanal, Avrupa ile Hindistan ve Uzak Doğu arasındaki deniz yolunu Afrika’yı dolaşmaya gerek bırakmadan binlerce kilometre kısalttı. Ham madde, ticaret malı ve asker sevkiyatı hızlandı ve ucuzladı. Kanalı elinde tutan devlet, sömürgelere giden yolu da kontrol etmiş oluyordu. Bu yüzden İngiltere 1882’de Mısır’ı işgal etti. I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti de Almanya’nın desteğiyle Kanal Cephesi’ni açarak İngiltere’nin sömürgeleriyle bağlantısını kesmeye çalıştı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Suriye-Filistin Cephesi