12. Sınıf Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Ders Kitabı Sayfa 84-87 Cevapları

Örnek cevap: Truman, I. Dünya Savaşı’ndan sonra yenilenlere dayatılan Versay barışının yirmi yıl sonra daha büyük bir savaşa yol açtığını biliyordu. Milyonlarca insanın öldüğü bir savaştan sonra kalıcı barışın ancak adaletle mümkün olduğunu vurgulamak istedi. Milletler Cemiyeti’nin başarısızlığı da yeni kurulacak örgütün daha adil ve güçlü olması gerektiğini göstermişti.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İkinci Dünya Savaşı’nın Sonuçları

Örnek cevap: Savaşı kazanan ABD, SSCB ve İngiltere bu süreçte belirleyici oldu; liderleri Yalta gibi konferanslarda savaş sonrası düzeni konuştu. Fransa ve Çin de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimî üyeleri oldu. Ancak savaştan sonra en etkili güçler, dünyanın iki süper gücü hâline gelen ABD ve SSCB’ydi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İkinci Dünya Savaşı’nın Sonuçları

Örnek cevap: Siyasi olarak bütün devletlerin eşit temsil edildiği, kararlarını uygulatabilecek güce sahip ama birkaç büyük devletin ayrıcalığına dayanmayan bir uluslararası örgüt kurulmalıydı. İnsan hakları güvenceye alınmalı, sömürgecilik sona ermeli ve silahsızlanma teşvik edilmeliydi. Ekonomik olarak savaştan yıkılan ülkelerin kalkınmasına destek olunmalı, istikrarlı bir para sistemi ve adil bir ticaret düzeni kurulmalıydı.

Örnek cevap: Bence kısmen başarılı oldu. ABD ile SSCB arasında doğrudan bir savaş çıkmadı; iki tarafın da nükleer silaha sahip olması büyük bir savaşı caydırdı. Ancak bu güvenli bir barış değil, korkuya dayalı gergin bir denge oldu. Silahlanma yarışı sürdü, Kore ve Vietnam gibi bölgesel savaşlarda süper güçler dolaylı olarak karşı karşıya geldi, Küba Füze Krizi’nde dünya nükleer savaşın eşiğine geldi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Soğuk Savaş Döneminde Dünya

Örnek cevap: 1994’te Ruanda’da soykırım yaşanırken BM barış gücü askerleri en çok ihtiyaç duyuldukları anda geri çekildi ve katliam engellenemedi. Bir yıl sonra BM’nin “güvenli bölge” ilan ettiği Srebrenitsa’da binlerce Boşnak katledildi. Ban Ki-moon, BM’nin elindeki imkânları kullanarak bu katliamları önleyebileceğini ama gereken adımları atmadığını kabul ediyordu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İkinci Dünya Savaşı’nın Sonuçları

Örnek cevap: Temel etken BM’nin yapısal zaaflarıdır. Güvenlik Konseyi’ndeki beş daimî üyenin veto yetkisi ve kendi çıkarlarını gözetmesi, kurumun kritik anlarda karar almasını engelliyor. Ban Ki-moon, bu başarısızlıkları dürüstçe kabul eden bir özeleştiri yaparak geçmişteki hataların tekrarlanmaması için kurumun değişmesi gerektiğine dikkat çekmek istedi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İkinci Dünya Savaşı’nın Sonuçları

Örnek cevap: Ruanda ve Srebrenitsa’nın acıları hâlâ unutulmadı; kurbanların yakınları adalet beklemeye devam ediyor. Daha da önemlisi benzer insanlık dramları bugün de yaşanıyor. Kitapta da belirtildiği gibi Arakanlı Müslümanlara ve Uygur Türklerine yönelik zulümlerde, Suriye İç Savaşı’nda ve Filistin’de BM yine etkili olamadı. Yani dersler çıkarılmadığı için utanç sürüyor.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Arap-İsrail Savaşları