Tarih Dersleri

II.Balkan Savaşı (1913)

Bu dersimizde II.Balkan Savaşı konusunu işleyeceğiz.

Bir önceki konumuzdan da hatırlanacağı üzere I.Balkan Savaşı sonunda Balkanlardaki pastadan en büyük payı Bulgaristan almıştı. Haliyle bu durum diğer Balkan devletlerinin hiç hoşuna gitmedi.

Bu duruma en çok karşı çıkan devletler Romanya, Sırbistan, Karadağ ve Yunanistan olmuştu. I.Balkan Savaşı’nda yer almayan Romanya, Bulgaristan’ın büyümesinden rahatsızdı. Silistre kendisine verilse de tatmin olmadı. Diğerleri ise Makedonya’nın çoğunluğunu Bulgaristan’ın almasından hoşnut değildi. Tabii Osmanlı Devleti’de bu karışık durumdan yararlanıp kaybettiği toprakları geri kazanmak arzusundaydı.

Artık tek hedef Bulgaristan olmuştu. Böylece Bulgaristan 29-30 Haziran 1913 gecesi Sırbistan, Karadağ ve Yunanistan’a karşı savaşa başlarken 10 Temmuz’da ise Romanya da Bulgaristan’a karşı savaş ilân etti.

Böylelikle Osmanlı’nın Balkanlardaki topraklarını paylaşma niyetindeki Balkan müttefikleri II.Balkan Savaşı ‘nı başlatmış oldular.

Şimdi II.Balkan Savaşı neden başladı bunu maddeler halinde görelim.

Kısaca

II. Balkan Savaşı (Haziran–Ağustos 1913), I. Balkan Savaşı’nda en büyük payı alan Bulgaristan ile eski müttefikleri Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ arasında çıktı; Romanya da Bulgaristan’a savaş açtı. Bulgaristan yenildi ve Bükreş Antlaşması ile topraklarının büyük bölümünü kaybetti. Osmanlı Devleti bu durumdan yararlanarak Edirne ve Kırklareli’ni geri aldı; Bulgaristan, Yunanistan ve Sırbistan ile ayrı antlaşmalar imzaladı.

II.Balkan Savaşı ‘nın Nedenleri

  • Bulgaristan’ın I.Balkan Savaşı sonunda en büyük payı olması ve diğer devletlerin bu durumu kabullenmemesi.
  • Bulgaristan’ın Ege Denizi’ne kadar büyümesinden Yunanistan’ın rahatsız olması.
  • Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’dan çekilmesiyle bölgede oluşan otorite boşluğu.

II.Balkan Savaşı ‘na Katılan Devletler

Sırbistan
Karadağ
Yunanistan
Romanya
Bulgaristan

💡 I.Balkan Savaşı’nda olmayıp II.Balkan Savaşı’na katılan devlet Romanya‘dır.

Bükreş Antlaşması

Bahsettiğimiz devletler Bulgaristan’a ağır bir yenilgi tattırdılar ve II.Balkan Savaşı sonucunda Balkan Devletleri kendi arasında Bükreş Antlaşması’nı imzaladılar.

Bu antlaşmaya Osmanlı Devleti katılmadı. Bulgaristan I. Balkan Savaşı’nda aldığı toprakların büyük bir kısmını kaybetti. Bükreş Antlaşması ile Balkanlarda huzur sağlanamazken, Bulgaristan’ın Ege bağlantısı devam etti.

İstanbul Antlaşması: ( Osmanlı- Bulgaristan )

İttihat ve Terakki yönetimi savaş sırasında Bulgaristan’ın güçsüz durumundan faydalanarak Edirne’yi kurtarmak için harekete geçti. Sonucunda ise kuvvetsiz kalan Edirne mukavemet görülmeden 21 Temmuz’da Bulgarlar’dan geri alındı.

📌 SINAV NOTU: Edirne’yi Bulgarlar’dan geri alan Enver Paşa’ya “Edirne Fatihi” unvanı verilmiştir.

Savaş sonunda Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında 29 Eylül 1913’te İstanbul Antlaşması imzalandı.

İstanbul Antlaşması’na göre;

  • Meriç nehri iki devlet arasında sınır kabul edildi.
  • Edirne, Kırklareli ve Dimetoka Osmanlı Devleti’nde kaldı.
  • Bulgaristan’daki Türklerin hakları güvence altına alındı. Buradaki Türklerin isterlerse 4 sene içinde Türkiye’ye dönebilecekleri kararlaştırıldı.

💡 Bu antlaşma ile;
• Bulgaristan’ın Ege bağlantısı kesildi.
• Bugünkü Bulgar sınırı yaklaşık olarak çizildi.

💡 Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı öncesinde; savaş
esnasında Bulgaristan üzerinden Almanya ile kara
bağlantısı kurabilmek için Dimetoka’yı Bulgaristan’a
bıraktı.

Atina Antlaşması: ( Osmanlı-Yunanistan)

Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında yapılan Atina Antlaşması’na göre;

  • Yunanistan’daki Türklerin hakları güvence altına alındı.
  • Yanya, Selanik ve Girit Yunanistan’a bırakıldı.
  • Ege Adaları’nın durumu büyük devletlerin kararına bırakıldı.

💡 Büyük devletler 16 Kasım 1913’te aldıkları karar
ile İmroz, Bozcaada ve Meis dışındaki Ege Adalarını
Yunanistan’a, On İki Adayı da İtalyanlara verdiler.

📌 SINAV NOTU: Balkan Savaşları sırasında Yunan gemilerine büyük zarar veren Rauf Orbay’a “Hamidiye Kahramanı” unvanı verilmiştir.

İstanbul Antlaşması: (Osmanlı-Sırbistan)

Osmanlı Devleti ile Sırbistan arasında imzalanan İstanbul Antlaşması’na göre;

  • Osmanlı ile Sırbistan arasında ortak sınır kalmadı.
  • Makedonya’nın Sırbistan’a bırakılan topraklarında kalan Müslüman ve Türk ahalinin hak ve hukuku ile ilgili anlaşmaya varıldı.

Antlaşmalar Tablosu

AntlaşmaTarihTaraflarSonuç
Bükreş10 Ağustos 1913Balkan devletleriBulgaristan toprak kaybetti; Ege bağlantısı sürdü
İstanbul29 Eylül 1913Osmanlı–BulgaristanMeriç sınır oldu; Edirne, Kırklareli, Dimetoka Osmanlı’da kaldı
Atina14 Kasım 1913Osmanlı–YunanistanYanya, Selanik ve Girit Yunanistan’a bırakıldı
İstanbul14 Mart 1914Osmanlı–SırbistanOrtak sınır kalmadı; Müslümanların hakları güvenceye alındı

Kronoloji

TarihOlay
8 Ekim 1912I. Balkan Savaşı başladı
30 Mayıs 1913Londra Antlaşması; I. Balkan Savaşı sona erdi
29-30 Haziran 1913Bulgaristan eski müttefiklerine saldırdı; II. Balkan Savaşı
10 Temmuz 1913Romanya Bulgaristan’a savaş açtı
21-22 Temmuz 1913Edirne geri alındı
10 Ağustos 1913Bükreş Antlaşması
29 Eylül 1913Osmanlı–Bulgaristan İstanbul Antlaşması
14 Kasım 1913Atina Antlaşması
14 Mart 1914Osmanlı–Sırbistan İstanbul Antlaşması

II.Balkan Savaşı’nın Sonuçları

  • Balkanlar’da azınlık haline gelen Türkler yapılan antlaşmalar ile güvence altına alındı.
  • Edirne ve Kırklareli Bulgaristan’dan geri alındı.
  • Bulgaristan aldığı ağır yenilgiyi telafi etmek için I.Dünya Savaşı’na girdi.

Genel olarak Balkan Savaşları tarihimizde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Yıllardır Rumeli’de bir arada yaşayan Müslümanlar katliama maruz kalmıştır. Büyük bir çoğunluğu ise mallarını mülklerini bırakarak Anadolu’ya göç etmiştir. Rumeli’de kalan Müslümanların hakları antlaşmalarla güvence altına alındığı halde edildiği halde Müslüman Türkler’e yapılan baskılar durmadı. Pek çok Türk asıllı Müslümanın göçü günümüze kadar devam etti.

Balkan Harbi Göç

Sıkça Sorulan Sorular

II. Balkan Savaşı neden çıktı?

I. Balkan Savaşı’nda en büyük payı alan Bulgaristan’ın büyümesine Sırbistan, Yunanistan, Karadağ ve Romanya karşı çıktı; Makedonya’nın paylaşımı anlaşmazlığın merkezindeydi.

Edirne’yi kim geri aldı?

Edirne 21-22 Temmuz 1913’te Enver Bey (Paşa) komutasındaki Osmanlı kuvvetlerince geri alındı.

I. Balkan Savaşı’na katılmayıp II. Balkan Savaşı’na katılan devlet hangisidir?

Romanya.

Kaynakça

  • Fahir Armaoğlu, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Kronik Kitap.
  • Hikmet Bayur, Türk İnkılâbı Tarihi II, Türk Tarih Kurumu.
  • TDV İslâm Ansiklopedisi, “Balkan Savaşları” maddesi.
  • MEB, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabı.

Çıkmış soruları ve cevaplarını görmek için: 2026 TYT Tarih Soruları · 2025 AYT Tarih Soruları · 2026 KPSS Lisans Tarih Soruları. Ünite sayfası: İnkılap Tarihi.


Bu bilgiler MEB ve Akademik kaynaklar referans kullanılarak hazırlanmıştır.


Görsel Kaynakları:
http://bursagocmuzesi.com/i-ve-ii-balkan-savaslari-ile-gocler/

Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Son güncelleme: Ekim 2026

Cevap Yok