10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 296-301 Cevapları

Örnek yönlendirme: Piri Reis’in 1513 haritası ya da bir vakfiye gibi dönemin kendisinden kalan belgeler birincil, o döneme dair sonradan yazılmış makale ve kitaplar ikincil kaynaktır. Türü belirtirken harita, minyatür, vakfiye, biyografi gibi adlandırmalar kullanılır. Yazarın kim olduğu, hangi dönemde ve kimin için yazdığı bakış açısını anlamaya yardım eder; abartılı övgü ya da tek taraflı anlatım yanlılık işaretidir. Son olarak kaynağın araştırma konunuza hangi bilgiyi kattığını bir iki cümleyle yazmanız yeterlidir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tarih Biliminin Yöntemi

Örnek cevap: Ayşe Sultan’ın odalardan değirmenlere, koyunlardan çiftliğe kadar pek çok malı vakfetmesi, Osmanlı’da saray kadınlarının da hayır işlerinde etkin olduğunu gösterir. Kaynak I’a göre XVII. yüzyıl İstanbul’unda cami yaptıranların yaklaşık yüzde 65’i yönetici sınıftandır. Buna göre şehirlerin dinî, sosyal ve kültürel hayatı büyük ölçüde vakıflar aracılığıyla şekillenmiştir. Vakıf sistemi; ulemadan esnafa ve tüccara kadar farklı kesimleri ortak bir hayır anlayışında buluşturmuştur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Vakıf Medeniyeti

Örnek cevap: İlim sevgisi ve öğretmenlik, hastaları tedavi ederek gösterdiği yardımseverlik, fetih sırasında orduya moral veren vatan ve devlet sevgisi, sabır ve azim, padişahın hediyelerini geri çevirerek gösterdiği kanaatkârlık ve alçakgönüllülük, Fatih’in tahtı bırakma isteğine karşı çıkmasındaki sorumluluk bilinci ve dürüstlük onun öne çıkan değerleridir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Akşemseddin

Örnek sıralama: 1. Sorumluluk bilinci ve dürüstlük, 2. İlim sevgisi, 3. Vatan ve devlet sevgisi, 4. Yardımseverlik, 5. Sabır ve azim, 6. Kanaatkârlık ve alçakgönüllülük. Bu sıralama kişiden kişiye değişebilir; önemli olan seçiminizi gerekçelendirebilmenizdir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Akşemseddin

Örnek cevap: Sorumluluk bilincini başa koydum, çünkü Akşemseddin Fatih’in devlet işlerini bırakmasının ülkeye zarar vereceğini görerek kendi çıkarı yerine milletin çıkarını düşünmüştür. İlim sevgisi, onun hem tıpta hem dinî ilimlerde yetişmesini ve Fatih’e hocalık yapmasını sağlamıştır. Vatan sevgisi, kuşatmanın en zor anlarında ordunun moralini yükseltmesinde görülür. Kanaatkârlığı ise hediyeleri geri çevirip yalnızca bir çeşmeye razı olmasından anlaşılır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Akşemseddin

Örnek cevap: Matrakçı Nasuh, şehirleri ve seferleri ayrıntılı topografik minyatürlerle resmederek minyatür sanatına yeni bir üslup kazandırdı ve dönemin olaylarını görsel bir belgeye dönüştürdü; matematik ve tarih alanında da eserler verdi. Piri Reis’in 1513 dünya haritası ve Kitab-ı Bahriye’si, Osmanlı’nın coğrafi keşifleri yakından takip ettiğini gösterir. Kitab-ı Bahriye Akdeniz’in kıyılarını, limanlarını ve rotalarını anlatarak denizcilere rehber oldu. Bu çalışmalar bilim ile sanatı birleştiren klasik dönem kültürünü güçlendirdi ve Osmanlı’nın deniz gücüne bilgi desteği sağladı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Piri Reis