11. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Sayfa 54-57 Cevapları

Örnek cevap: Bu iki sistemle yetişen askerlerin ailesi ya da boyu yoktu; yalnızca hükümdara bağlıydılar. Daimî ve maaşlı oldukları için her an hazırdılar ve boy beylerine ya da güçlü ailelere karşı hükümdarın elinde güvenilir bir güç oluşturdular. Yeteneklerine göre ordu ve devlet görevlerine yükseldikleri için liyakat de güçlendi. Ancak Osmanlı’nın son dönemlerinde Yeniçeri Ocağı bozulunca bu güç isyanlarla merkezî otoriteyi tehdit eder hâle gelmiştir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı Devleti Ordu Teşkilatı

Örnek cevap: III. Selim’in kurduğu Nizam-ı Cedit ordusunda yeniçerilerin çeşitli kıyafetleri yerine kırmızı ceket ve mavi pantolondan oluşan Batı tarzı tek tip üniforma kullanılmıştır. II. Mahmud’un 1826’da Yeniçeri Ocağı’nı kaldırıp kurduğu Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye ordusunda ise geleneksel başlıkların yerini fes almıştır. Bu kıyafet değişiklikleri, ordunun ve devletin Batı’yı örnek alarak yenilendiğinin simgeleridir. Cumhuriyet döneminde kurulan modern komuta yapısı da bu değişimin devamıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Nizam-ı Cedid: III. Selim’in Yeni Düzeni ve Sonu

Örnek cevap: Askerliğin kutsal bir vatan görevi sayılması ve asker uğurlamalarının bayram havasında yapılması bunun en canlı örneklerindendir. Türk Kara Kuvvetlerinin kuruluşunun MÖ 209’a dayandırılması ve armasında bu tarihin yer alması tarihî sürekliliği gösterir. Millî Mücadele’de kadın erkek bütün halkın cepheye destek vermesi ve 15 Temmuz 2016’da milletin darbe girişimine karşı meydanlara çıkması da ordu-millet ruhunun yansımalarıdır. Şehitlerimize duyulan derin saygı da bu anlayışın bir parçasıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İslamiyet Öncesi Türklerde Ordu

Bu bir performans çalışmasıdır; tek bir doğru cevabı yoktur. Bilgi görselinin merkezine kağanı koyup çevresine şu başlıkları yerleştirebilirsin: Meşruiyet kaynağı (Gök Tanrı’dan gelen kut), hukuki dayanak (töre), danışma ve karar organı (kurultay), ülkenin paylaşımı (ülüş ve doğuda kağan, batıda yabgu ile ikili teşkilat), veraset (hanedanın bütün erkek üyelerinin taht hakkı ve taht kavgaları), devletin yapısı (aile, urug, boy, budun, il) ve ordu (onlu sistem, ordu-millet). Her başlığa kısa açıklamalar, oklar ve Orhun Yazıtları gibi bir görsel eklersen çalışman daha anlaşılır olur.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İslamiyet Öncesi Türklerde Devlet Yönetimi

Bu görselde değişimi bir zaman çizelgesiyle göstermek iyi bir fikirdir. Meşruiyet kaynağı (yetkinin Allah’tan geldiği inancı, halifeden menşur, hilat ve sultan unvanı), hukuk (şer’i ve örfi hukuk, kanunnameler), danışma organı (divan ve Divân-ı Hümâyun), veraset (Selçuklularda ortak mal anlayışı, Osmanlı’da kardeş katli ve ekber ve erşed), ordu (gulam, ikta, devşirme, tımar) başlıklarını kullanabilirsin. Son bölümde Tanzimat Fermanı, Kanun-ı Esasi ile meşrutiyet ve 29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilanını göstererek meşruiyetin padişahtan millete geçişini vurgulayabilirsin. Öğretmenin çalışmanı karekoddaki dereceli puanlama anahtarına göre değerlendirecektir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: İlk Müslüman Türk Devletlerinde Devlet Yönetimi