Kısaca
Fetret Devri, Ankara Savaşı‘ndan (1402) sonra Yıldırım Bayezid‘in oğullarının taht için birbirleriyle mücadele ettiği 1402-1413 arasındaki dönemdir. Süleyman Çelebi Rumeli’de, İsa Çelebi Bursa’da, Mehmed Çelebi Amasya ve çevresinde, Musa Çelebi ise önce Anadolu’da sonra Rumeli’de güç topladı. On bir yıl süren mücadeleyi 5 Temmuz 1413’te Çamurlu sahrasında Musa Çelebi’yi yenen Çelebi Mehmed kazandı ve Osmanlı birliğini yeniden sağladı. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre devletin “parçalanmanın eşiğine” geldiği bu dönem, Rumeli’deki sağlam Türk yerleşmesi sayesinde atlatılabildi.
| Şehzade | Merkezi | Destekçileri | Sonu |
|---|---|---|---|
| Süleyman Çelebi | Edirne (Rumeli) | Bizans, Venedik ve Cenevizlilerle anlaşma, Sırplar | 1410’da Musa’nın adamlarınca öldürüldü |
| İsa Çelebi | Bursa, Balıkesir | İsfendiyaroğlu; diğer beyliklerle ittifak denemesi | 1405-1406’da Eskişehir’de öldürüldü |
| Musa Çelebi | Önce Bursa, sonra Edirne | Karamanoğlu, Eflak, Rumeli beyleri | 1413 Çamurlu’da yenildi ve öldürüldü |
| Mehmed Çelebi | Amasya, Sivas yöresi; sonra Bursa | Bizans, Dulkadiroğlu, Gazi Evrenos Bey | 1413’te tek hükümdar oldu |
📌 SINAV NOTU: Fetret Devri sorularında en çok şu bilgiler sorulur: Ankara Savaşı’ndan sonra başladığı, 1402-1413 arasında sürdüğü ve Çelebi Mehmed’in birliği yeniden sağlayarak “devletin ikinci kurucusu” sayıldığı. Bu dönemde Bizans’ın şehzadeleri birbirine karşı kullandığı da sorulur.
Fetret Devri Nasıl Başladı?
Ankara Savaşı’ndan sonra Timur, Yıldırım Bayezid’in aldığı Anadolu beyliklerinin topraklarını eski sahiplerine geri verdi; Osmanlı’ya kalan toprakları da Bayezid’in oğulları arasında paylaştırdı. Bayezid’in oğulları Süleyman, İsa, Musa, Mehmed, Mustafa ve Kasım’dı. Mustafa ve Kasım Çelebiler bu mücadelede etkili olmadı; taht kavgası diğer dört kardeş arasında geçti.
Şehzadeler Arasındaki Mücadele
Süleyman Çelebi ve Bizans
Süleyman Çelebi Rumeli’ye geçerek Edirne’de hükümdarlığını ilan etti. Şubat 1403’te Bizans İmparatoru Manuel ile Gelibolu Antlaşması‘nı yaptı. Bu antlaşmayla Bizans’a Kartal, Pendik, Gebze, bazı adalar, Karadeniz kıyısında Misivri’ye kadar olan yerler ve Rumeli’de Selanik ile Tesalya bırakıldı; Bizans’ın Osmanlılara ödediği vergi de kaldırıldı. Süleyman ayrıca Haziran 1403’te Venedik ve Cenevizlilerle ticari anlaşmalar yaptı.
İsa ile Mehmed’in mücadelesi
İsa Çelebi, Timur İzmir’deyken Bursa’yı ele geçirdi. Mehmed Çelebi onu Ulubat’ta yendi ve 1404’te Bursa’da hükümdarlığını ilan etti. İsa önce Bizans’a, sonra Süleyman’a sığındı; ardından Anadolu beylikleriyle birleşmeye çalıştıysa da başarılı olamadı. 1405-1406’da Eskişehir’de Mehmed Çelebi’nin adamları tarafından yakalanıp öldürüldü.
Süleyman ile Musa’nın mücadelesi
Süleyman Çelebi Anadolu’ya geçerek Bursa ve Ankara’yı aldı. Mehmed Çelebi, Süleyman’ı Rumeli’de meşgul etmek için kardeşi Musa’yı destekledi. Musa Çelebi 1409’da Karamanoğlu yanından Eflak üzerinden Rumeli’ye geçti; Rumeli beyleri, tımarlı sipahiler, Eflak ve Sırp kuvvetleri onu destekledi. Süleyman Çelebi 1410’da Musa’nın adamları tarafından yakalanıp öldürüldü. Musa, 17 Şubat 1411’de Edirne’de adına para bastırarak hükümdarlığını ilan etti; Şeyh Bedreddin’i kazasker yaptı ve İstanbul’u kuşattı.
Çamurlu ve Çelebi Mehmed’in zaferi
Musa’nın gücünden çekinen Bizans, Mehmed Çelebi’yi Rumeli’ye davet etti. Mehmed Ekim 1412’de İnceğiz’de Musa’ya yenildi, ancak Rumeli beylerinin Musa’dan uzaklaşmasıyla güçlendi. Gazi Evrenos Bey’in Sırpları Mehmed’in yanına çekmesiyle dengeler değişti. 5 Temmuz 1413‘te Sofya’nın güneyindeki Çamurlu sahrasında yenilen Musa Çelebi, Eflak’a kaçarken yakalanıp öldürüldü. Çelebi Mehmed Edirne’de tek hükümdar ilan edildi.
Fetret Devri’nin Sonuçları
- Birliğin yeniden sağlanması: Çelebi Mehmed Osmanlı topraklarını yeniden birleştirdi. Bu yüzden “devletin ikinci kurucusu” olarak anılır.
- Bizans’ın etkisi: Bizans şehzadeleri birbirine karşı kullanarak Osmanlı’nın iç işlerine karıştı ve bazı toprakları geri aldı.
- Fetihlerin duraklaması: Osmanlı’nın Balkanlar’daki ilerleyişi ve İstanbul’u alma hedefi gecikti.
- Uzun süren sorunlar: TDV’ye göre Fetret Devri’nin sorunları yarım yüzyıl kadar sürdü ve Osmanlı’nın saltanat anlayışı ile veraset usulünü etkiledi. Musa Çelebi’nin kazaskeri Şeyh Bedreddin’in isyanı ve II. Murad dönemindeki taht mücadeleleri bu sorunların devamıdır.
- Rumeli’nin önemi: Devletin ayakta kalmasını sağlayan temel etken, Rumeli’deki sağlam Türk yerleşmesiydi.
📌 SINAV NOTU: Fetret Devri’nden önceki ve sonraki olayları sırayla öğrenin: Ankara Savaşı (1402) → Fetret Devri (1402-1413) → Çelebi Mehmed (1413-1421) → Şeyh Bedreddin İsyanı → II. Murad ve Düzmece Mustafa İsyanı (1422).
Sıkça Sorulan Sorular
Fetret Devri nedir?
Ankara Savaşı’ndan sonra Yıldırım Bayezid’in oğullarının taht için birbirleriyle mücadele ettiği 1402-1413 arasındaki dönemdir.
Fetret Devri ne zaman başladı ve bitti?
1402 Ankara Savaşı’ndan sonra başladı, 1413’te Çelebi Mehmed’in tek hükümdar olmasıyla sona erdi.
Fetret Devri’ni kim bitirdi?
Çelebi Mehmed, 5 Temmuz 1413’te Çamurlu’da Musa Çelebi’yi yenerek bitirdi.
Fetret Devri’nde hangi şehzadeler mücadele etti?
Süleyman, İsa, Musa ve Mehmed Çelebiler mücadele etti.
Fetret Devri’nde Bizans’ın rolü nedir?
Bizans şehzadeleri birbirine karşı destekleyerek Osmanlı’nın iç işlerine karıştı ve Gelibolu Antlaşması (1403) ile bazı toprakları geri aldı.
Çelebi Mehmed neden ikinci kurucu sayılır?
Fetret Devri’ni sona erdirip dağılma noktasına gelen Osmanlı birliğini yeniden sağladığı için.
Kaynaklar: Fahameddin Başar, “Fetret Devri”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 12, s. 480-482. TDV, Mehmed Çelebi’nin bölgesini “Amasya ve Sivas yöresi” olarak verir; bazı kaynaklarda Tokat da anılır. Süleyman Çelebi’nin ölüm tarihi kaynaklarda 1410 ve 1411 olarak farklı geçer.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Son güncelleme: Kasım 2026
: Şehzadeler Mücadelesi ve Sonuçları){kind=link}