Kısaca
Kosova Savaşları, Osmanlı Devleti ile Balkan Hristiyan ittifakları arasında Kosova ovasında yapılan iki büyük meydan savaşıdır. I. Kosova Savaşı (15 Haziran 1389)‘nda I. Murad, Sırp Kralı Lazar’ın topladığı müttefik orduyu yendi; ancak savaşın sonunda bir Sırp tarafından hançerlenerek şehit oldu. II. Kosova Savaşı (17 Ekim 1448’de başladı)‘nda ise II. Murad, Hunyadi Yanoş komutasındaki Macar ordusunu bozguna uğrattı. İki zafer, Osmanlı’nın Balkanlar’daki varlığını kalıcı hâle getirdi.
| I. Kosova | II. Kosova | |
|---|---|---|
| Tarih | 15 Haziran 1389 | 17 Ekim 1448’de başladı, iki-üç gün sürdü |
| Osmanlı komutanı | I. Murad | II. Murad |
| Karşı taraf | Sırp Kralı Lazar, Vuk Brankoviç, Bosna Kralı Tvrtko’nun askerleri | Hunyadi Yanoş komutasında Macar, Eflak ve paralı askerler |
| Asker sayısı | İki tarafta da 30.000’i biraz aşkın (tahmini) | Macar 30-35.000 + 8.000 Eflak; Osmanlı yaklaşık 50.000 |
| Sonuç | Osmanlı zaferi; I. Murad ve Lazar öldü | Kesin Osmanlı zaferi; Hunyadi kaçtı |
📌 SINAV NOTU: Kuruluş dönemi Haçlı savaşlarını sırayla öğrenin: Sırpsındığı (1364) → I. Kosova (1389) → Niğbolu (1396) → Varna (1444) → II. Kosova (1448). I. Kosova, bir Osmanlı padişahının savaş meydanında şehit olduğu tek savaştır.
I. Kosova Savaşı (1389)
Arka plan
Sırp Kralı Lazar, 1371 Çirmen Savaşı’ndan sonra I. Murad’ın hâkimiyetini kabul etmek zorunda kalmıştı. 1388’de Osmanlı kuvvetlerinin Ploşnik’te yenilmesi Balkan devletlerini cesaretlendirdi. Lazar; Sırp, Boşnak, Hırvat, Arnavut, Bulgar, Macar ve Çek askerlerinden oluşan bir ordu topladı. Bosna Kralı Tvrtko da Lazar’a asker gönderdi.
Ordular ve savaşın seyri
Osmanlı ordusunda merkezde I. Murad ve yeniçeriler, sağ kolda Şehzade Bayezid, sol kolda Anadolu beyliklerinden gelen askerlerle Şehzade Yakub bulunuyordu. Müttefik orduda ise merkezde Lazar, sağda damadı Vuk Brankoviç, solda Tvrtko’nun askerleri vardı. TDV İslâm Ansiklopedisi iki taraftaki asker sayısının 30.000’i biraz geçtiğini, kaynaklardaki büyük rakamların abartılı olduğunu belirtir.
- Osmanlı ordusu savunmada kaldı, müttefik ordu ağır süvari hücumuyla saldırdı. Enverî’ye göre bu hücum Osmanlı okçuları tarafından dağıtıldı.
- Sırp kuvvetleri ilk saldırıdan sonra dağıldı; Vuk Brankoviç ve Tvrtko’nun askerleri savaş alanından çekildi.
- Savaşın son safhasında I. Murad ve Lazar hayatını kaybetti.
I. Murad’ın şehit edilmesi
Osmanlı kaynaklarına göre zaferden sonra yaralı bir Sırp askeri, padişaha bir isteği olduğunu söyleyerek yaklaşma izni aldı ve gizlediği hançerle I. Murad’ı şehit etti. Enverî bu kişinin adını Miloş olarak verir. Sırp ve Batı kaynaklarındaki önceden planlanmış saldırı anlatısını TDV “inandırıcılıktan uzak” bulur. Lazar da suikastın ardından öldürüldü. I. Murad’ın yerine savaş meydanında oğlu Yıldırım Bayezid padişah oldu.
I. Murad Hüdavendigâr’ın iç organları savaş alanına yakın bir yere gömüldü; bugün Priştine yakınlarındaki Mazgit köyünde bulunan türbe bu yerdedir. Cenazesi ise Bursa’ya götürüldü.
Sonuçları
- TDV’ye göre savaşın Osmanlı açısından en önemli sonucu, “yerli feodal beylerin direnişinin kırılması” ve Kuzey Sırbistan’daki hâkimiyetin kapılarının açılmasıdır.
- Savaş, Osmanlı’nın Balkanlar’ın güneyine kalıcı olarak yerleşmesine zemin hazırladı.
- Bazı Sırp kaynakları savaşı bir zafer olarak anlatsa da TDV, kesin askerî başarının Osmanlılara ait olduğunu belirtir. Kosova bugün de Sırp milliyetçiliğinin en popüler efsanesidir.
II. Kosova Savaşı (1448)
Varna yenilgisinin (1444) intikamını almak isteyen Hunyadi Yanoş, 1448’de 30-35.000 kişilik bir Macar ordusu, 8.000 Eflak askeri ve paralı Alman ve Çek askerleriyle harekete geçti. II. Murad o sırada Arnavutluk’ta İskender Bey isyanıyla uğraşıyordu. Sırp despotu geçiş izni vermemesine rağmen Hunyadi Eylül sonunda Sırp topraklarına girdi.
- Osmanlı ordusunda sağ kanatta Anadolu, sol kanatta Rumeli süvarileri, merkezde padişahla birlikte azepler ve yeniçeriler vardı. Merkez hendek, develer ve toplarla korunuyordu. Macar ordusunun ana gücü ağır zırhlı süvari ve savaş arabalarıydı.
- Savaş 17 Ekim 1448’de başladı. İlk gün taraflar birbirinin gücünü denedi.
- İkinci gün Macar süvarisi yeniçeri hattında durduruldu. Dinlenmiş Osmanlı kuvvetleri Macar sol kanadını çevirerek bozguna uğrattı; Eflak askerleri savaş alanını terk etti.
- Üçüncü gün Macar ordusundan eser kalmamıştı. Hunyadi kaçtı, dönüşte Sırplarca esir alındı ve sonra serbest bırakıldı. İskender Bey yardıma yetişemedi.
TDV’ye göre II. Kosova, “Macarlar’ın Balkanlar’daki etkisinin bir bakıma sonunu oluşturdu” ve Varna ile birlikte İstanbul’un fethini “daha yakın hale getirdi”. Sitemizin II. Murat sayfasında da anlatıldığı gibi, bu savaştan sonra Haçlılar uzun süre Osmanlı’ya karşı ortak bir sefer düzenleyemedi.
📌 SINAV NOTU: II. Kosova’nın sonuçları sorularında öne çıkanlar: Balkanlar’ın kesin bir Türk yurdu hâline gelmesi, Haçlıların savunmaya geçmesi ve İstanbul’un fethi için uygun zeminin oluşması.
Sıkça Sorulan Sorular
I. Kosova Savaşı ne zaman yapıldı?
Genel olarak kabul gören tarih 15 Haziran 1389’dur.
I. Kosova Savaşı’nı kim kazandı?
Osmanlı ordusu kazandı. Ancak I. Murad savaştan sonra bir Sırp tarafından hançerlenerek şehit oldu.
I. Murad’ı kim şehit etti?
Osmanlı kaynaklarında adı Miloş olarak geçen bir Sırp, padişaha yaklaşıp gizlediği hançerle onu şehit etti.
II. Kosova Savaşı ne zaman yapıldı?
17 Ekim 1448’de başladı ve birkaç gün sürdü.
II. Kosova Savaşı kimler arasında yapıldı?
II. Murad komutasındaki Osmanlı ordusu ile Hunyadi Yanoş komutasındaki Macar ordusu arasında yapıldı.
Kosova savaşlarının ortak önemi nedir?
İki savaş da Osmanlı’nın Balkanlar’daki hâkimiyetini pekiştirdi; II. Kosova’dan sonra Balkanlar kesin bir Türk yurdu hâline geldi.
Kaynaklar: Feridun Emecen, “Kosova Savaşları”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 26, s. 221-224. I. Kosova’nın tarihi genel olarak 15 Haziran 1389 kabul edilir; eski takvime göre 28 Haziran’a denk geldiği de tartışılır. Türbe ve II. Kosova sonuçlarına dair bazı bilgiler sitemizin I. Murat ve II. Murat sayfalarıyla uyumludur.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Son güncelleme: Kasım 2026
 ve II. Kosova (1448)){kind=link}