11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 266-272 Cevapları

Örnek cevap: Siyasi açıdan Trablusgarp, Osmanlı’nın Afrika’da elinde kalan son topraktı ve Akdeniz’deki varlığının göstergesiydi. Balkanlar ise devletin Avrupa’daki gücünün ve başkent İstanbul’un güvenliğinin dayanağıydı. Sosyal açıdan Balkanlarda kalabalık bir Türk ve Müslüman nüfus yaşıyordu, farklı din ve etnik gruplar yüzyıllarca bir arada barış içinde yaşamıştı. Ekonomik açıdan Trablusgarp’ın limanları deniz ticareti ve gümrük gelirleri için, Balkanlar ise verimli tarım alanları, Selânik gibi ticaret ve dokuma merkezleriyle hazine için çok önemliydi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Trablusgarp Savaşı

Kartlar şöyle işaretlenir: Trablusgarp’ın Afrika’daki son toprak olması: Siyasi. Trablusgarp’ın deniz ticareti ve gümrük gelirleri: Ekonomik. Balkanlarda farklı din ve etnik grupların barış içinde yaşaması: Sosyal. Trablusgarp’ın Avrupa sömürgelerine yakınlığı nedeniyle rekabet alanı olması: Siyasi. Balkanların Osmanlı’nın Avrupa’daki gücünü yansıtması: Siyasi. Balkanlarda yoğun Türk nüfusu ve Türk-İslam kültürünün etkisi: Sosyal.

Örnek cevap: Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla gayrimüslimlere tanınan haklar, Avrupalı devletlerin iç işlere karışmasına zemin hazırladı ve ayrılıkçı hareketleri cesaretlendirdi; bu durum Balkan Savaşları’na kadar uzandı. Kırım Harbi’nde başlayan dış borçlanma devleti ekonomik olarak zayıflattı. Kanun-ı Esasi ve I. Meşrutiyet ile doğan anayasal yönetim fikri, Jön Türklerin 1908’de meşrutiyeti yeniden ilan ettirmesinin temelini oluşturdu. 93 Harbi ve Berlin Antlaşması ile Balkanlarda, Kıbrıs’ta ve Doğu Anadolu’da başlayan sorunlar da 1908 sonrasındaki savaşların ve toprak kayıplarının arka planını hazırladı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Tanzimat Fermanı (Gülhane Hattı Hümayunu) (1839)

Örnek cevap: I. Meşrutiyet ilan edildikten kısa süre sonra 93 Harbi başladı ve savaşın yarattığı idari ve mali sorunlar meclisin çalışmasını zorlaştırdı. Kanun-ı Esasi padişaha meclisi kapatma yetkisi verdiği için Sultan II. Abdülhamid, 1878’de meclisi süresiz tatil edebildi. Ayrıca meclis tecrübesi yeniydi, halkın geniş kesimlerinde anayasal yönetim kültürü yerleşmemişti ve meclisteki eleştiriler padişahı rahatsız etmişti.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Meşrutiyet Nedir? I. ve II. Meşrutiyet, Farkları ve Kanun-i Esasi

Örnek cevap: 1908’de İngiltere Kralı ile Rus Çarı’nın Reval’de görüşmesi, İttihat ve Terakki tarafından Osmanlı topraklarının, özellikle Makedonya’nın paylaşılacağı şeklinde yorumlandı. Cemiyet, Makedonya’nın kaybını önlemenin yolunun meşrutiyete geçmek olduğunu savundu. Bu kaygıyla Rumeli’deki subaylar harekete geçti, Niyazi Bey Resne’de dağa çıktı ve saraya anayasa isteyen telgraflar yağdı. Sonunda Sultan II. Abdülhamid, 23 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet’i ilan etmek zorunda kaldı. Yani Reval Görüşmeleri meşrutiyetin ilanını hızlandıran bir kıvılcım oldu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Meşrutiyet Nedir? I. ve II. Meşrutiyet, Farkları ve Kanun-i Esasi

Örnek cevap: Reval Görüşmeleri’nin Makedonya’nın Osmanlı’dan koparılacağı şeklinde yorumlanması ve İttihat ve Terakki’nin Manastır’daki askerî birlikleri harekete geçirmesi. Bunların yerine Sultan II. Abdülhamid’in baskıcı yönetimine duyulan tepki ya da Jön Türklerin anayasal düzeni geri getirme isteği de yazılabilir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Meşrutiyet Nedir? I. ve II. Meşrutiyet, Farkları ve Kanun-i Esasi

Örnek cevap: Osmanlı’da çok partili siyasi hayata geçişin ilk adımları atıldı; meclise ilk muhalefet partisi olan Osmanlı Ahrar Fırkası da girdi. Başka sonuç olarak Bulgaristan’ın bağımsızlığını ilan etmesi, Avusturya-Macaristan’ın Bosna-Hersek’i ilhak etmesi, Girit’in Yunanistan’a bağlanma kararı ya da basın ve dernek kurma özgürlüğüyle Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık gibi fikir akımlarının güçlenmesi de yazılabilir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı’yı Dağılmaktan Kurtarmayı Amaçlayan Fikir Akımları