Tarih ve Zaman

⚠ Tarih ve Zaman (Tarih Bilimine Giriş) ünitesi ile ilgili TYT ve AYT‘de her yıl ortalama 1 soru çıkmaktadır.

NOT: İstediğiniz başlığın üzerine tıklayarak ilgili konuya gidebilirsiniz.

Bu ünitede neler öğreneceğiz?

Tarih ve Zaman Kısaca

Tarih, geçmişte yaşamış insan topluluklarının siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik faaliyetlerini yer ve zaman göstererek, sebep-sonuç ilişkisi içinde ve belgelere dayanarak inceleyen bilimdir. Tarihçi; kaynakları toplar, sınıflandırır, çözümler (tahlil), eleştirir (tenkit) ve birleştirerek (terkip) yorumlar. Ünite, tarih biliminin yöntemi ve kaynakları ile zamanın ölçülmesi, takvimler ve çağlar konularını kapsar.

Takvimler ve Çağlar Tablosu

TakvimÖzellik
On İki Hayvanlı Türk TakvimiGüneş yılı esaslı; her yıl bir hayvan adıyla anılır. Göktürkler ve Uygurlarda kullanıldı
Hicri TakvimAy yılı esaslı; Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göçünü (622) başlangıç alır; Hz. Ömer döneminde düzenlendi
Celâlî TakvimiGüneş yılı esaslı; Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah döneminde Ömer Hayyam başkanlığında hazırlandı
Rumî TakvimOsmanlı’da 1840’tan itibaren mali işlerde kullanıldı; başlangıcı Hicret, hesabı güneş yılıdır
Miladi TakvimHz. İsa’nın doğumunu başlangıç alır; Türkiye 1926’dan itibaren resmî olarak kullanır
ÇağBaşlangıç – Bitiş
Tarih öncesiYazının icadına kadar: Taş Devirleri (Eski, Orta, Yeni Taş) ve Maden Devri
İlk ÇağYazının icadı (MÖ 3200, Sümerler) – Kavimler Göçü (375) / Batı Roma’nın yıkılışı (476)
Orta Çağ375/476 – İstanbul’un fethi (1453)
Yeni Çağ1453 – Fransız İhtilali (1789)
Yakın Çağ1789 – günümüz

Sıkça Sorulan Sorular

Tarih biliminin yöntemi nedir?

Kaynak araştırması, sınıflandırma, tahlil (çözümleme), tenkit (eleştiri) ve terkip (sentez) aşamalarından oluşur.

Tarihe yardımcı bilimler nelerdir?

Arkeoloji, antropoloji, etnografya, kronoloji, paleografya (eski yazılar), epigrafya (kitabeler), nümizmatik (paralar), diplomatik (resmî belgeler), heraldik (armalar), filoloji ve coğrafya başlıcalarıdır.

Türkiye miladi takvime ne zaman geçti?

1925’te çıkarılan kanunla 1 Ocak 1926’dan itibaren miladi takvim resmî olarak kullanılmaya başlandı.

Sonraki ünite: İnsanlığın İlk Dönemleri

Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Son güncelleme: Ekim 2026