
⚠ Tarih ve Zaman (Tarih Bilimine Giriş) ünitesi ile ilgili TYT ve AYT‘de her yıl ortalama 1 soru çıkmaktadır.
NOT: İstediğiniz başlığın üzerine tıklayarak ilgili konuya gidebilirsiniz.
Bu ünitede neler öğreneceğiz?
- İNSANLIĞIN HAFIZASI TARİH
Tarih ve Zaman Kısaca
Tarih, geçmişte yaşamış insan topluluklarının siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik faaliyetlerini yer ve zaman göstererek, sebep-sonuç ilişkisi içinde ve belgelere dayanarak inceleyen bilimdir. Tarihçi; kaynakları toplar, sınıflandırır, çözümler (tahlil), eleştirir (tenkit) ve birleştirerek (terkip) yorumlar. Ünite, tarih biliminin yöntemi ve kaynakları ile zamanın ölçülmesi, takvimler ve çağlar konularını kapsar.
Takvimler ve Çağlar Tablosu
| Takvim | Özellik |
|---|---|
| On İki Hayvanlı Türk Takvimi | Güneş yılı esaslı; her yıl bir hayvan adıyla anılır. Göktürkler ve Uygurlarda kullanıldı |
| Hicri Takvim | Ay yılı esaslı; Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göçünü (622) başlangıç alır; Hz. Ömer döneminde düzenlendi |
| Celâlî Takvimi | Güneş yılı esaslı; Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah döneminde Ömer Hayyam başkanlığında hazırlandı |
| Rumî Takvim | Osmanlı’da 1840’tan itibaren mali işlerde kullanıldı; başlangıcı Hicret, hesabı güneş yılıdır |
| Miladi Takvim | Hz. İsa’nın doğumunu başlangıç alır; Türkiye 1926’dan itibaren resmî olarak kullanır |
| Çağ | Başlangıç – Bitiş |
|---|---|
| Tarih öncesi | Yazının icadına kadar: Taş Devirleri (Eski, Orta, Yeni Taş) ve Maden Devri |
| İlk Çağ | Yazının icadı (MÖ 3200, Sümerler) – Kavimler Göçü (375) / Batı Roma’nın yıkılışı (476) |
| Orta Çağ | 375/476 – İstanbul’un fethi (1453) |
| Yeni Çağ | 1453 – Fransız İhtilali (1789) |
| Yakın Çağ | 1789 – günümüz |
Sıkça Sorulan Sorular
Tarih biliminin yöntemi nedir?
Kaynak araştırması, sınıflandırma, tahlil (çözümleme), tenkit (eleştiri) ve terkip (sentez) aşamalarından oluşur.
Tarihe yardımcı bilimler nelerdir?
Arkeoloji, antropoloji, etnografya, kronoloji, paleografya (eski yazılar), epigrafya (kitabeler), nümizmatik (paralar), diplomatik (resmî belgeler), heraldik (armalar), filoloji ve coğrafya başlıcalarıdır.
Türkiye miladi takvime ne zaman geçti?
1925’te çıkarılan kanunla 1 Ocak 1926’dan itibaren miladi takvim resmî olarak kullanılmaya başlandı.
Sonraki ünite: İnsanlığın İlk Dönemleri
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Son güncelleme: Ekim 2026