⚠️ 2026 KPSS Ön Lisans‘taki 27 tarih sorusunun 1’i Türkiye Selçuklu Devleti’nden geldi (sorular ve konu dağılımı).
Türkiye (Anadolu) Selçuklu Devleti Kısaca
Türkiye Selçuklu Devleti (Anadolu Selçuklu Devleti), Malazgirt zaferinden (1071) sonra Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından 1075‘te İznik merkezli olarak kuruldu ve 1308‘e kadar yaşadı. Ünite; kuruluş ve Haçlı seferleri, denizlere açılma ve altın çağ, Kösedağ’dan sonraki yıkılış, kültür ve medeniyet ile Anadolu Beylikleri (II. Beylikler Dönemi) konularından oluşur. Ayrıntılı anlatım için: Anadolu (Türkiye) Selçuklu Devleti (1075–1308).
1. Kuruluş ve Haçlılar: I. Haçlı Seferi sırasında İznik kaybedilince başkent Konya‘ya taşındı. II. Kılıçarslan Miryokefalon‘da (1176) Bizans’ı yenerek Anadolu’nun Türk yurdu olduğunu kesinleştirdi.
2. Altın çağ: Antalya (1207) ve Sinop (1214) fethedilerek Akdeniz ile Karadeniz ticaretine açılındı. I. Alaeddin Keykubat döneminde Alanya alındı, Kırım’a Sudak Seferi yapıldı; Yassıçemen’de (1230) Harzemşahlar yenildi.
3. Yıkılış: Babai İsyanı (1240) ve Kösedağ yenilgisiyle (1243) devlet Moğol (İlhanlı) hâkimiyetine girdi ve 1308’de sona erdi. Anadolu’da II. Beylikler Dönemi başladı; Karamanoğlu Mehmet Bey 1277’de Türkçeyi resmî dil ilan etti.
4. Kültür ve medeniyet: Devlet yönetiminde Büyük Selçuklu geleneği sürdü. Ekonomide kervansaraylar, kervan sigortası ve Yabanlu Pazarı ticareti canlandırdı; Ahilik esnafı örgütledi. Mimaride Gevher Nesibe Şifahanesi, Sultan Hanı ve Konya medreseleri öne çıkar; Mevlânâ, Yunus Emre ve Hacı Bektaş-ı Velî bu dönemde yaşadı.
Ünitenin Konuları
NOT: İstediğiniz başlığın üzerine tıklayarak ilgili konuya gidebilirsiniz.
Bu ünitede neler öğreneceğiz?
- ANADOLU (TÜRKİYE) SELÇUKLU DEVLETİ (1075-1308)
- KÖSEDAĞ SAVAŞI’NDAN SONRA KURULAN II. TÜRK DEVLETLERİ
- ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ KÜLTÜR VE MEDENİYETİ
- ÜNİTE İLGİLİ ÖNEMLİ HATIRLATMALAR
Türkiye Selçuklu Devleti Kronolojisi
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 26 Ağustos 1071 | Malazgirt Savaşı |
| 1075 | Türkiye Selçuklu Devleti (İznik) |
| 1097 | İznik’in kaybı; başkent Konya |
| 17 Eylül 1176 | Miryokefalon Savaşı |
| 1207 | Antalya’nın fethi |
| 1214 | Sinop’un fethi |
| 1220–1237 | I. Alaeddin Keykubat dönemi |
| 1221 | Alanya’nın fethi |
| 1230 | Yassıçemen Savaşı |
| 1240 | Babai İsyanı |
| 1243 | Kösedağ Savaşı |
| 1277 | Karamanoğlu Mehmet Bey’in Türkçe fermanı |
| 1308 | Türkiye Selçuklu Devleti’nin sonu |
Sınavda En Çok Çıkan 10 Bilgi
- 1075: Süleyman Şah İznik’te Türkiye Selçuklu Devleti’ni kurdu.
- I. Haçlı Seferi ile İznik kaybedildi, başkent Konya oldu.
- Miryokefalon (1176): Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşti.
- Antalya (1207) ve Sinop (1214): Akdeniz ve Karadeniz ticaretine açılış.
- Sudak Seferi: İlk deniz aşırı sefer.
- Alaeddin Keykubat: Devletin en parlak dönemi.
- Yassıçemen (1230): Harzemşahlar yenildi, Moğollarla aradaki tampon kalktı.
- Kösedağ (1243): Moğol hâkimiyeti; Anadolu siyasi birliği bozuldu.
- Kervan sigortası, Yabanlu Pazarı ve kervansaraylar ticareti canlandırdı; Ahilik esnafı örgütledi.
- Karamanoğlu Mehmet Bey 1277’de Türkçeyi resmî dil ilan etti.
Çıkmış Sorular
Bu üniteden çıkmış soruları ve açıklamalı cevaplarını görmek için: 2026 KPSS Lisans Tarih Soruları · 2026 KPSS Ön Lisans Tarih Soruları · 2026 KPSS Ortaöğretim Tarih Soruları. Önceki ünite: İlk Türk-İslam Devletleri · Sonraki ünite: Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye Selçuklu Devleti ne zaman ve kim tarafından kuruldu?
1075’te Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından İznik merkezli olarak kuruldu.
Anadolu’nun Türk yurdu olduğu hangi savaşla kesinleşti?
1176 Miryokefalon Savaşı ile kesinleşti.
Kösedağ Savaşı’nın önemi nedir?
1243’te Moğollara yenilen Türkiye Selçuklu Devleti İlhanlı hâkimiyetine girdi; Anadolu’nun siyasi birliği bozuldu ve beylikler dönemi başladı.
Türkiye Selçuklu özet PDF var mı?
Evet. Ünitenin 7 sayfalık özetini (harita, altın çağ, kültür ve medeniyet, Anadolu beylikleri tablosu, kronoloji ve en çok çıkan 10 bilgi) bu sayfadan ücretsiz indirebilirsiniz.
Kaynakça
MEB Tarih ders kitapları; Osman Turan, Selçuklular Zamanında Türkiye; TDV İslâm Ansiklopedisi (Türkiye Selçukluları, Kösedağ Savaşı maddeleri); Türk Tarih Kurumu yayınları; ÖSYM KPSS çıkmış soruları.
Hazırlayan: Ramazan Yıldırım · Son güncelleme: Ekim 2026