Tarih Yazılıları

10. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı Soruları (2026-2027 Ortak Yazılı, Cevaplı)

10. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı 2026-2027 eğitim öğretim yılında okul genelinde ortak yazılı olarak yapılıyor. Sorular açık uçlu; konuları ve soru sayılarını Millî Eğitim Bakanlığının yayımladığı konu-soru dağılım tablosu belirliyor. 2. yazılı yalnızca yeni konuları değil, 1. yazılının bazı konularını da kapsar. Bu sayfada resmî tabloyu, tabloya birebir uyan özgün bir örnek yazılıyı, beklenen cevapları ve puanlamayı bulacaksınız.

Kısaca: 1. Ünite: Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299) ve 2. Ünite: Beylikten Devlete Osmanlı (1299-1453). Konular: 1040-1299 arasındaki önemli savaşlar, Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür ve sanat, Osmanlı’nın kuruluşuna dair görüşler, 1299-1453 arasındaki siyasi ve askerî mücadeleler. Sınav 6-7 açık uçlu sorudan oluşur; tarihini okulunuz belirler (genellikle Aralık sonu ile Ocak’ın ilk haftaları arasında).

10. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevap Anahtarı (Senaryo 1)

Aşağıdaki yazılı, MEB tablosundaki Senaryo 1‘e göre hazırlanmıştır (7 soru, 100 puan, süre 40 dakika). Soruların hepsi açık uçludur: cevabınızı kendi cümlelerinizle yazın, gerekçe isteyen sorularda gerekçenizi mutlaka belirtin.

Her sorunun cevabı kartın altında. Önce kendin dene, sonra bak.

Soru 115 puanTAR.10.1.1

I. Haçlı Seferi (1096-1099) sırasında Türkiye Selçuklu Devleti başkenti İznik’i kaybetti ve merkezini Konya’ya taşıdı.

Bu gelişmenin Türkiye Selçuklu Devleti’ne iki etkisini yazınız.

Cevabı göster

Beklenen cevap: Batı Anadolu’daki bazı topraklar ve kıyı şehirleri Bizans’a geçti; Türklerin batıya ilerleyişi bir süre yavaşladı ve devlet İç Anadolu’ya çekildi. Konya, devletin yeni merkezi olarak siyasi ve kültürel açıdan gelişti.

Puanlama: Her doğru etki 7,5 puan.

Soru 215 puanTAR.10.1.4

Kayseri’deki Gevher Nesibe Darüşşifası (1206), Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından kız kardeşi Gevher Nesibe Sultan’ın vasiyeti üzerine yaptırıldı. Yapı hem hastane hem de tıp eğitimi verilen bir medrese olarak kullanıldı.

Bu örnekten hareketle Türkiye Selçuklularında sağlık ve eğitim alanındaki gelişmelere dair iki çıkarım yapınız.

Cevabı göster

Beklenen cevap: Sağlık hizmeti devletin ve hanedan üyelerinin desteğiyle, vakıf eliyle halka sunuluyordu. Hastane ile medresenin bir arada olması tıp eğitiminin uygulamalı yapıldığını gösterir. (Hanedan kadınlarının da hayır eserleri yaptırması kabul edilir.)

Puanlama: Her doğru çıkarım 7,5 puan.

Soru 315 puanTAR.10.1.4

Yunus Emre şiirlerini halkın konuştuğu sade Türkçeyle yazdı. Aynı dönemde Mevlana Celaleddin eserlerini Farsça kaleme aldı; sarayda ve bilim çevrelerinde Farsça ve Arapça yaygındı.

Bu durumu Türkiye Selçuklularında dil ve edebiyat alanındaki gelişmeler açısından yorumlayınız.

Cevabı göster

Beklenen cevap: Saray, bilim ve edebiyat çevrelerinde Farsça ve Arapça hâkimdi; Türkçe daha çok halk arasında yaşıyordu. Yunus Emre gibi şairlerin halkın diliyle yazması Türkçenin edebiyat dili olarak gelişmesine katkı sağladı ve tasavvuf düşüncesini halka ulaştırdı. (Karamanoğlu Mehmet Bey’in 1277’deki Türkçe fermanına değinilmesi ek olarak kabul edilir.)

Puanlama: Farsça ve Arapçanın hâkimiyetinin belirtilmesi 7 puan, Türkçenin gelişimine katkının açıklanması 8 puan.

Soru 415 puanTAR.10.2.1

  • Herbert A. Gibbons: Osmanlı Devleti’ni, İslamiyet’i kabul eden Bizanslılar kurmuştur.
  • Fuad Köprülü: Osmanlı Devleti, Anadolu Türklerinin siyasi, sosyal ve kültürel birikimi üzerine kurulmuştur.

Bu iki görüşü karşılaştırınız. Köprülü’nün görüşünü destekleyen bir kanıt yazınız.

Cevabı göster

Beklenen cevap: Gibbons devletin kuruluşunu dışarıdan bir unsura (Bizanslı dönmelere) bağlarken Köprülü kuruluşu Anadolu’daki Türk nüfusa ve Türk-İslam devlet geleneğine bağlar. Kanıt: Osmanlı kurumlarının (divan, tımar sisteminin temelindeki ikta, medrese, ahilik) Selçuklu ve İlhanlı kurumlarının devamı olması; Osmanlı hanedanının Oğuzların Kayı boyundan gelmesi ve Anadolu’ya göç eden kalabalık Türkmen nüfusu.

Puanlama: Karşılaştırma 8 puan, kanıt 7 puan.

Soru 515 puanTAR.10.2.1

Osmanlı Beyliği, Bizans sınırında (uçta) kurulmuş küçük bir beylikti. Kuruluşundan yaklaşık yarım yüzyıl sonra Rumeli’ye geçti.

Osmanlı Beyliği’nin coğrafi konumunun kısa sürede büyümesine katkısını iki yönden açıklayınız.

Cevabı göster

Beklenen cevap: Zayıflamış Bizans’a komşu olduğu için fetihlere elverişli bir ortamdaydı; diğer Türk beylikleriyle uğraşmak yerine Bizans’a yöneldi. Uç beyliği olması gaza anlayışıyla Anadolu’dan gazi, derviş ve Türkmen göçünü çekti; Bizans topraklarından Rumeli’ye geçiş yolu üzerinde bulunması Balkanlar’a yayılmayı kolaylaştırdı. Moğol baskısının yoğun olduğu Orta Anadolu’dan uzak olması da kabul edilir.

Puanlama: Her doğru yön 7,5 puan.

Soru 615 puanTAR.10.2.2

Orhan Bey döneminde Süleyman Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri 1353’te Çanakkale Boğazı’nı geçerek Çimpe Kalesi’ni aldı.

Bu gelişmenin Osmanlı tarihinin seyrine iki etkisini yazınız.

Cevabı göster

Beklenen cevap: Osmanlı ilk kez Rumeli’de toprak kazandı ve Balkanlar’daki fetihlerin önü açıldı. Anadolu’dan getirilen Türkmenlerin Rumeli’ye yerleştirilmesiyle (iskân politikası) bölge Türkleşmeye başladı; Osmanlı, Avrupa devletleriyle doğrudan mücadele içine girdi.

Puanlama: Her doğru etki 7,5 puan.

Soru 710 puanTAR.10.2.2

Ankara Savaşı’nın (1402) Osmanlı Devleti’ne iki etkisini yazınız.

Cevabı göster

Beklenen cevap: Yıldırım Bayezid’in Timur’a yenilmesiyle Fetret Devri (1402-1413) başladı ve şehzadeler arasında taht kavgaları yaşandı. Osmanlı’nın sağladığı Anadolu Türk siyasi birliği bozuldu, beylikler yeniden kuruldu; İstanbul’un fethi gecikti ve Bizans’ın ömrü uzadı.

Puanlama: Her doğru etki 5 puan.

Açık uçlu sorularda farklı ama doğru ifadeler de kabul edilir; öğretmeniniz cevabınızı dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir.

10. Sınıf Tarih 2. Yazılı Konuları ve Soru Dağılımı (2026-2027)

Okulunuzdaki zümre öğretmenleri aşağıdaki altı senaryodan (S1–S6) birini seçer; yazılı, seçilen senaryodaki soru sayılarına göre hazırlanır. Hangi senaryonun seçildiğini öğretmeninize sorabilirsiniz.

Senaryonuzu seçin:

Senaryo 1: toplam 7 soru

  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Meydana Gelen Önemli Askerî MücadelelerTAR.10.1.11 soru
  • Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı EtkilerTAR.10.1.42 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı GörüşlerTAR.10.2.12 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Siyasi ve Askerî MücadeleleriTAR.10.2.22 soru

Senaryo 2: toplam 6 soru

  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen DeğişimTAR.10.1.21 soru
  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik FaaliyetleriTAR.10.1.31 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı GörüşlerTAR.10.2.12 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Siyasi ve Askerî MücadeleleriTAR.10.2.22 soru

Senaryo 3: toplam 6 soru

  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik FaaliyetleriTAR.10.1.31 soru
  • Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı EtkilerTAR.10.1.41 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı GörüşlerTAR.10.2.12 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Siyasi ve Askerî MücadeleleriTAR.10.2.22 soru

Senaryo 4: toplam 6 soru

  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Meydana Gelen Önemli Askerî MücadelelerTAR.10.1.11 soru
  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen DeğişimTAR.10.1.21 soru
  • Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı EtkilerTAR.10.1.41 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı GörüşlerTAR.10.2.11 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Siyasi ve Askerî MücadeleleriTAR.10.2.22 soru

Senaryo 5: toplam 6 soru

  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen DeğişimTAR.10.1.21 soru
  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik FaaliyetleriTAR.10.1.31 soru
  • Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı EtkilerTAR.10.1.41 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı GörüşlerTAR.10.2.11 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Siyasi ve Askerî MücadeleleriTAR.10.2.22 soru

Senaryo 6: toplam 6 soru

  • Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik FaaliyetleriTAR.10.1.32 soru
  • Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı EtkilerTAR.10.1.42 soru
  • Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı GörüşlerTAR.10.2.12 soru
Tam tabloyu göster (tüm senaryolar)
Konu / kazanımS1S2S3S4S5S6
Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Meydana Gelen Önemli Askerî Mücadeleler
TAR.10.1.1.
1––1––
Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim
TAR.10.1.2.
–1–11–
Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri
TAR.10.1.3.
–11–12
Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı Etkiler
TAR.10.1.4.
2–1112
Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı Görüşler
TAR.10.2.1.
222112
Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Siyasi ve Askerî Mücadeleleri
TAR.10.2.2.
22222–
Toplam soru766666

Kaynak: MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2026-2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2. sınav).

Konu Özeti: Yazılıdan Önce Bilmeniz Gerekenler

Askerî mücadelelerTAR.10.1.1

Dandanakan (1040), Pasinler (1048), Malazgirt (1071), I. Haçlı Seferi (1096-1099; İznik kaybedildi, merkez Konya’ya taşındı), Miryokefalon (1176) ve Kösedağ (1243).

Konuyu oku: Büyük Selçuklu Devleti · Türkiye Selçuklu Devleti

Bilim, kültür ve sanatTAR.10.1.4

Medreseler (Konya Karatay ve İnce Minareli, Kayseri Gevher Nesibe), darüşşifalar, kervansaraylar (Sultanhanı) ve kümbetler bu dönemin eserleridir. Saray ve bilim çevrelerinde Farsça ve Arapça yaygınken Yunus Emre halkın Türkçesiyle şiir yazdı; Mevlana, Hacı Bektaş-ı Veli ve Ahi Evran gibi isimler halkı manevi ve toplumsal yönden etkiledi.

Konuyu oku: Türkiye Selçuklu Kültür ve Medeniyeti · Mimari ve Sanat · Ahilik

Kuruluşa dair görüşlerTAR.10.2.1

Herbert A. Gibbons Osmanlı’yı İslamiyet’i kabul eden Bizanslıların kurduğunu ileri sürdü. Fuad Köprülü devletin Anadolu Türklerinin siyasi ve kültürel birikimi üzerine kurulduğunu gösterdi. Paul Wittek gaza (cihat) anlayışını öne çıkardı. Halil İnalcık uç beyliği olmanın, coğrafi konumun ve gaza ruhunun birlikte etkili olduğunu vurguladı.

Konuyu oku: Osmanlı Kuruluş Dönemi

1299-1453 mücadeleleriTAR.10.2.2

Koyunhisar (Bafeus, 1302), Bursa’nın fethi (1326), Maltepe (Pelekanon, 1329), Çimpe Kalesi (1353, Rumeli’ye geçiş), Sırpsındığı (1364), I. Kosova (1389), Niğbolu (1396), Ankara Savaşı (1402) ve Fetret Devri (1402-1413), Varna (1444), II. Kosova (1448), İstanbul’un fethi (1453).

Konuyu oku: Sırpsındığı · Kosova · Ankara Savaşı · Fetret Devri · Varna

Sıkça Sorulan Sorular

10. Sınıf Tarih 1. dönem 2. yazılı ne zaman?

Tarihini okul yönetimi belirler. 1. dönem 2. yazılılar genellikle Aralık ayının sonu ile Ocak ayının ilk haftaları arasında, dönem bitmeden yapılır.

2. yazılıda 1. yazılının konuları da çıkar mı?

Evet. MEB tablosuna göre 2. yazılıda 1. yazılının bazı kazanımlarından da soru gelebilir; hangi konudan kaç soru çıkacağı yukarıdaki tabloda yazar. 1. yazılının konuları ve örnek soruları için: 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı.

Yazılıda kaç soru çıkacak?

Seçilen senaryoya göre 6 ya da 7 açık uçlu soru sorulur.

Test sorusu çıkar mı?

Ortak yazılılar açık uçlu sorulardan oluşur. Doğru-yanlış ya da çoktan seçmeli yerine kaynak metin, görsel ya da durum verilip yorum, karşılaştırma ve açıklama istenir.

Arşiv: Eski Programa Göre 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı Soruları

Aşağıdaki sorular önceki öğretim programına göre hazırlanmıştı. Tekrar için kullanabilirsiniz; 2026-2027 yazılısının kapsamı yukarıdaki tablodadır.

Eski soruları ve cevaplarını göster

10. Sınıf Tarih Dersi 1.Dönem 2.Yazılı Soruları önceki öğretim programına göre özgün olarak hazırlanmıştı. Öğrenci ve öğretmen arkadaşlarımızın faydalanması dışında herhangi bir sitede kullanılması kesinlikle yasaktır.

10. Sınıf Tarih Dersi 1. Dönem 2. Yazılı Cevapları sayfanın sonunda, “Cevapları göster” kutusunda yer almaktadır.

10. Sınıf Tarih Dersi 1. Dönem 2. Yazılı Soruları PDF olarak sayfa altındaki butondan indirilebilir.

10. Sınıf Tarih Dersi 1.Dönem 2.Yazılı Soruları

10 .SINIF TARİH DERSİ 1.DÖNEM 2. YAZILI SORULARI  
AD-SOYAD:
ÖĞRENCİ NO:
SINIF:

A. Aşağıdaki tablodaki bilgilerin doğru olanlarına “D” , yanlış olanlarına “Y” yazınız. (5×4=20)

  Osmanlı Beyliği’nin Kuruluş Dönemi’ndeki en önemli gelişmelerinden birisi de Rumeli’ye geçiş olmuştur.
 Timur, 1398 yılında Hindistan üzerine çıktığı seferde ganimetler ve çok sayıda At ele geçirmiştir. Bu atları daha sonra ordusunda kullanmış ve atlar sayesinde ordusu çok başarılı olmuştur.
 Sırpsındığı Savaşı; Osmanlı Devleti’nin Haçlılarla yaptığı ilk savaştır.
 İstanbul,1391 ve 1395 tarihlerinde Yıldırım Bayezid tarafından iki defa kuşatılmıştır.
 Niğbolu Zaferi 1386 yılında Yıldırım Bayezid tarafından kazanılmıştır.

B. Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları tabloda verilen kelimeleri kullanarak doldurunuz. (5×4=20)

Acemi OcağıKültürelSazlıdereKapıkulu OcağıYıldırım Bayezid
YeniçeriSosyalDevşirmeI. MuratÇirmen
MezhepselSırpsındığıYeniçeri OcağıGulâmŞehzade Yakup

1-Eski İslam devletlerinde orduda, idarede ve sarayda çalıştırılan köle ve esirlere ………….. adı verilmiştir.
2- Devşirme olarak seçilen acemi oğlanlar, 4-5 yıl Türk ailelerin yanında çalıştıktan sonra ……………………… alınırlardı.
3-Balkan Devletleri arasındaki siyasi ve ……………… çekişmeler, Osmanlıların Batıdaki ilerleyişini hızlandırmıştır.
4- Edirne’nin fethiyle sonuçlanan, Şehzade Murat’ın Bizans Komutanını Mağlup ettiği savaş; ……………… Savaşıdır.
5- Osmanlı ordusunda ilk top, ………….. zamanında, sesinden faydalanarak düşmanı korkutmak için I. Kosova Savaşı’nda kullanılmıştır.

C. Aşağıdaki tabloda karışık verilen olayları numarasını yazarak eşleştiriniz. (5×4=20)

1Edirne’nin Fethi 1371
2Çirmen Savaşı 1363
3Sırpsındığı Savaşı 1448
4Varna Savaşı 1364
5II. Kosova Meydan Muharebesi 1444

D. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları doğru seçeneği yuvarlak içine alarak cevaplayınız. (8×5=40)

S1) Kapıkulu Ordusu; Kapıkulu Piyadeleri ve Kapıkulu Süvarileri olarak ikiye ayrılmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi Kapıkulu Süvarileri arasında yer almaz?

A) Sipahiler
B) Yeniçeriler
C) Sağ ve sol ulufeciler
D) Sağ ve sol gaipler


  • I. Reaya
  • II. Tımarlı Sipahi
  • III. Sancak Beyi
  • IV. Beyler Beyi

S2) Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Osmanlı Devleti’nde vergiye tabii olmayıp, vergi toplama yetkisine sahiptir?

A)  III, IV                        B) Yalnız I

C)  II, III, IV               D) I, II,III


Osmanlıların hızlı ilerleyişinden çekinen Balkan devletleri, papanın da desteğiyle bir Haçlı ordusu
oluşturmuştur.
S3) Buna göre aşağıdakilerden hangisi Haçlı ordusu içerisinde yer almaz?

A) İngiliz
B) Macar
C) Eflak
D) Sırp


İslamiyet Öncesi Dönem’de binicilik ve atıcılıkta usta olan Türk kadınları, savaşlara erkeklerle birlikte katılmıştır. İslamiyet’e geçişin ardından da bu gelenek sürdürülmüş ve Anadolu’da Ahiliğe denk bir kadınlar teşkilatı kurulmuştur.
S4) Kurulan bu Teşkilatın adı nedir?

A) Abdalân-ı Rûm
B) Gaziyân-ı Rûm
C) Bâcıyân-ı Rûm
D) Alpiyân-ı Rûm


S5) Sefere ordunun önünde giden, savaş sırasında düşman saflarını yaran, düşman ordusunda esirler alarak onlar hakkında bilgi edinilmesini sağlayan, korkusuz askeri zümreye ne ad verilir?

A) Deliler B) Alpler
C) Gaziler D) Sipahiler


S6) Osmanlı tarihinde Yıldırım Bayezid’in Ankara mağlubiyeti ile başlayan ve Yıldırım Bayezid’in oğulları arasında taht kavgaları ile geçen belirsizlik dönemine ne ad verilir?

A) Paşalar Devri
B) Köprülüler Devri
C) Lale Devri
D) Fetret Devri


S7) Yaptıkları hizmet karşılığında devlet görevlilerine ve savaşlarda yararlılık gösteren askerlere tahsis edilen gelir kaynaklarına dirlik adı verilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Dirlik içerisinde yer almaz?

A) Has B) Tahrir
C) Zeamet D) Tımar


S8) ilk düzenli birlikler, Vezir Alâeddin Paşa ve Bursa
Kadısı Çandarlı Kara Halil’in teklifleri doğrultusunda Bursa’nın fethinden sonra oluşturuldu. Türk gençlerinden meydana getirilen bu düzenli birliklerin atlı askerlerine ne ad verilirdi?

A) Süvariler
B) Yayalar
C) Müsellemler
D) Piyadeler

10. Sınıf Tarih Dersi 1. Dönem 2. Yazılı Cevapları

Cevapları göster

A Bölümü

1- Doğru

2- Yanlış ( Filler)

3- Doğru

4- Doğru

5- Yanlış(1396)

B Bölümü

1- Gulâm

2- Acemi Ocağı

3- Mezhepsel

4- Sazlıdere

5- I. Murat

C Bölümü

1- 1363

2- 1371

3- 1364

4- 1444

5- 1448

D Bölümü

1- B

2- C

3- A

4- C

5- A

6- D

7- B

8- C