12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Sayfa 83-87 Cevapları

Örnek cevap: Millî Mücadele’nin kaderi Batı Cephesi’nde belirlendi, çünkü en güçlü ve kalabalık işgal ordusu olan Yunan ordusu bu cephedeydi ve Ankara’ya kadar ilerlemeyi hedefliyordu. Düzenli ordu bu cephede kuruldu ve ilk sınavını İnönü’de verdi. Sakarya Zaferi Ankara’nın düşmesini önledi, Büyük Taarruz ise Anadolu’yu tamamen kurtardı. Bu zaferler Mudanya’yı ve Lozan’ı mümkün kılarak bağımsızlığı kesinleştirdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Büyük Taarruz (26-30 Ağustos 1922)

Olumlu etkiler: Kuvâ-yı Milliye birlikleri düzenli ordu kuruluncaya kadar Yunan ilerleyişini yavaşlattı, işgallerin iç bölgelere yayılmasını engelledi ve zaman kazandırdı. Halka moral verdi, millî bilinci güçlendirdi ve bazı iç isyanların bastırılmasına yardım etti. Olumsuz etkiler: Merkezî bir komutaya bağlı olmadıkları için disiplin sorunu yaşandı; bazı birlikler halktan zorla para ve erzak topladı. Bu durum halkın bir kısmını mücadeleden uzaklaştırdı ve düzenli orduya geçişi zorunlu hâle getirdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kuvayı Milliye Nedir? Kuruluşu, Özellikleri ve Düzenli Orduya Geçiş

Birinci kanıtta Mustafa Kemal, Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa’nın bile Kuvâ-yı Milliye kıyafeti giymesinden, bu düzensiz anlayışın bütün cepheye yayıldığını anlıyor ve hızla düzenli ordu kurulması talimatını veriyor. İkinci kanıtta Gediz Taarruzu’nun başarısızlığından sonra Kuva-yı Seyyare ile düzenli birliklerin birbirini suçladığı, seyyar kuvvetlerin emir almadan hareket ettiği görülüyor. Bu durum, büyük ve kesin sonuçlu savaşların merkezî komutaya bağlı, disiplinli bir orduyla kazanılabileceğini gösterdi. Ayrıca halktan zorla erzak toplanması gibi sorunlar ve uluslararası alanda tanınma ihtiyacı da düzenli orduyu zorunlu kıldı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Düzenli Ordunun Kurulması

İtilaf Devletleri iki hükûmeti aynı masaya oturtarak aralarında anlaşmazlık çıkarmayı ve Türk tarafını bölmeyi amaçladı. Böylece TBMM’yi milletin tek temsilcisi olarak kabul etmemiş olacak, Sevr Antlaşması’nı küçük değişikliklerle Türklere kabul ettirmeye çalışacaklardı. Ancak İstanbul Hükûmetinin temsilcisi Tevfik Paşa’nın sözü TBMM temsilcisi Bekir Sami Bey’e bırakması bu planı boşa çıkardı. Konferansa davet edilmesiyle TBMM hukuken tanınmış oldu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Londra Konferansı (21 Şubat – 12 Mart 1921): Nedenleri ve Sonuçları

I. İnönü, düzenli ordunun ilk zaferiydi ve halkın ordusuna ve TBMM’ye güvenini artırdı. Meclis, Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nu kabul ederek yeni devletin temel yapısını belirledi; ardından İstiklâl Marşı kabul edildi. İtilaf Devletleri TBMM’yi Londra Konferansı’na çağırdı. Afganistan ile Dostluk, Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması imzalandı. İsmet Bey de albaylıktan generalliğe yükseldi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I. İnönü Muharebesi (6-10 Ocak 1921)

Mehmet Âkif önce birlik ve beraberliği vurgular; ayrılık ve dargınlık doğuracak her türlü söz ve davranıştan, parti ve kavim çekişmelerinden uzak durulmasını ister. Ümitsizliğe kapılmamayı öğütler. Vatan savunmasının kadın-erkek, genç-yaşlı herkes için hem vatani hem dinî bir görev olduğunu, kimsenin seyirci kalamayacağını söyler. Dinleyicilerine kahraman ecdatlarını hatırlatarak onlara layık olmalarını ister.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: 12 Mart İstiklal Marşı’nın Kabulü: Mehmet Âkif ve Ayakta Dinlenen Şiir

Örnek cevap: Önce vatanın ve bağımsızlığın değerini, işgalcilerin yaptığı zulmü anlatırdım. Çanakkale’de ve İnönü’de kazanılan zaferleri örnek göstererek umudu canlı tutardım. Şehitlerimize vefayı, ecdadımızın kahramanlığını ve dinî-millî değerlerimizi hatırlatırdım. Kadınların ve gençlerin de mücadelenin parçası olduğunu vurgular, gazete yazıları, şiirler ve mitinglerle halkın birlik içinde hareket etmesini teşvik ederdim.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Milli Mücadele’nin Timsali: Anadolu Kadınları