12. Sınıf İnkılap Tarihi 1. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Cevapları

1-Ğ (Osmanlıcılık), 2-C (Brest-Litovsk), 3-E (Kafkas), 4-A (Nuri Paşa), 5-H (Vatan ve Hürriyet), 6-D (31 Mart Vakası), 7-B (İttihat ve Terakki), 8-F (İttifak), 9-Ç (Anafartalar Grup Komutanı), 10-G (Monroe Doktrini). Tablo B’deki I (Londra Antlaşması) ve İ (Enver Paşa) boşta kalır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı’yı Dağılmaktan Kurtarmayı Amaçlayan Fikir Akımları

Örnek cevap: Farklı milletlerin bir arada yaşadığı, Avrupa’ya açık ve basın hayatı zengin Selânik’te doğup büyümesi ona hoşgörü ve geniş bir bakış açısı kazandırdı. Babasının onu modern eğitim veren bir okula göndermesi ve askerî okullardaki öğretmenleri gelişimine katkı sağladı. Namık Kemal, Mehmet Emin gibi Türk aydınlarını ve Rousseau, Voltaire, Montesquieu gibi Fransız düşünürleri okudu. Balkanlarda yükselen milliyetçilik, devletin toprak kaybettiği çalkantılı dönem ve Manastır, İstanbul, Şam, Sofya’daki gözlemleri de onun fikirlerini şekillendirdi.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Atatürk’ün Hayatı

Örnek cevap: En önemlisi 1881’de kurulan ve devletin bazı gelir kaynaklarını yabancı alacaklılar adına yöneten Düyûn-ı Umûmiye İdaresidir. Yabancı sermayeli Osmanlı Bankası, daha çok tüccar ve yatırımcıların çıkarına hizmet ederek Avrupa sermayesinin denetiminin simgesi oldu. Demiryolu imtiyazı alan yabancı şirketler ve tütün gelirlerini yöneten Reji İdaresi de ekonomiyi etkiledi. İttihat ve Terakki ise bu duruma karşı millî şirketler ve bankalar kurarak yerli sanayiyi desteklemeye çalıştı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Düyun-u Umumiye İdaresi (1881): Kuruluşu, Gelirleri ve Sonuçları

Örnek cevap: Osmanlı, bloklaşan dünyada yalnız kalmaktan kurtulmak istiyordu; İngiltere, Fransa ve Rusya’ya yaptığı ittifak teklifleri reddedilmişti. Balkan Savaşları ve öncesinde kaybettiği toprakları geri almayı, Rus tehdidinden kurtulmayı hedefliyordu. Almanya’nın kısa sürede kazanacağına inanıldı ve 2 Ağustos 1914’te Almanya ile ittifak yapıldı. Enver Paşa’nın Turan ülküsü de etkiliydi. Son olarak Yavuz ve Midilli adı verilen Alman gemilerinin Rus limanlarını bombalaması, devleti fiilen savaşın içine soktu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Dünya Savaşı’nın Nedenleri

Örnek cevap: ABD, 1917’de İtilaf Devletleri’nin yanında savaşa girerek onlara taze asker, para, silah ve sanayi gücü sağladı. Böylece İtilaf Devletleri’nin donatım sorunu çözüldü ve Rusya’nın savaştan çekilmesiyle oluşan boşluk doldu. Savaş kısa sürede İtilaf Devletleri’nin zaferiyle sonuçlandı. Wilson İlkeleri mağlup devletleri ateşkese yöneltti ve ABD savaş sonrası düzende, Milletler Cemiyeti’nin kurulmasında söz sahibi oldu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Wilson İlkeleri (Fourteen Points)

Örnek cevap: Müttefik Bulgaristan’ın savaştan çekilmesiyle Almanya ile kara bağlantısı kesildi ve İstanbul tehdit altına girdi. İngilizler Irak ve Suriye’de ilerleyerek İstanbul’a yöneldi. Almanya ve Avusturya-Macaristan da yenilmek üzereydi. Talat Paşa kabinesi istifa etti, kurulan Ahmet İzzet Paşa Hükûmeti Wilson İlkeleri’ne güvenerek adil bir barış umuduyla ateşkes istedi. Uzun savaş yıllarının yarattığı yorgunluk ve ekonomik çöküş de etkili oldu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918)

Cevap: A. Metin, ordudaki siyasi çekişmelerin ve iletişimsizliğin yenilgiye yol açtığını anlatıyor; yani iç çekişmeler devletin savunmasını zayıflatmıştır. Diğer seçenekler metinle çelişir ya da metinde yer almaz.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Balkan Savaşı (1912-1913)

Cevap: D. İtalya Trablusgarp’tan çekilmedi; Balkan Savaşı başlayınca Osmanlı barış istemek zorunda kaldı ve Uşi Antlaşması ile Trablusgarp İtalya’ya bırakıldı. Diğer seçenekler metinden çıkarılabilir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Trablusgarp Savaşı

Cevap: A (Çanakkale). İtilaf Devletleri, Boğazları geçip Rusya’ya yardım ulaştırmak, Osmanlı’yı savaş dışı bırakmak ve Balkanlarda yeni bir cephe açmak için Çanakkale Cephesi’ni açtı.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Çanakkale Cephesi

Cevap: A. Doğudaki altı ili kapsayan Vilayet-i Sitte’de bir kargaşa yaşanması hâlinde bu illeri işgal hakkı tanıyan hüküm, bölgede Ermeni devleti kurma planına zemin hazırlıyordu.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918)

Cevap: B. Osmanlı aydınları yeni bir devlet kurmak için değil, var olan devleti kurtarmak için fikir akımları ortaya attı. Yabancı müdahale, göçler, sınırların daralması ve Osmanlı’nın açık pazar hâline gelmesi ise bu gelişmelerin sonuçlarıdır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Sanayi Devrimi: Nedenleri, Sonuçları ve Osmanlı’ya Etkileri

Cevap: C. Selânik’in çok uluslu yapısı Osmanlı’nın İslamcılığı devlet politikası yapmasına yol açmamıştır. Kültürel çeşitlilik, milliyetçilik akımının etkisi, Mustafa Kemal’in fikir hayatı ve yabancı müdahale ise bu yapıyla ilişkilidir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Osmanlı’yı Dağılmaktan Kurtarmayı Amaçlayan Fikir Akımları

Cevap: E. Kut’ül-Amâre Zaferi Halil (Kut) Paşa komutasındaki kuvvetlerce kazanıldı; Mustafa Kemal bu savaşta yer almadı. Muş ve Bitlis, Trablusgarp, 31 Mart’ı bastıran Hareket Ordusu ve Çanakkale onun görev aldığı olaylardır.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: Kut’ül Amare Zaferi (29 Nisan 1916)

Cevap: E (I, II ve III). Osmanlı’nın katılmasıyla savaş Orta Doğu ve Kafkasya’ya yayıldı, İtilaf Devletleri yeni cephelerde savaşmak zorunda kaldı ve bu durum Avrupa’daki Alman cephelerinin yükünü hafifletti.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Dünya Savaşı’nın Nedenleri

Cevap: D. Metinde Osmanlı’nın 20. yüzyıl başında Almanya’dan beklediği desteği görmediğine dair bir bilgi yoktur; aksine Almanya ittifak yapılabilen tek devlet olarak anlatılır. Diğer seçenekler metinden çıkarılabilir.

📖 Konuyu ayrıntılı oku: I.Dünya Savaşı’nın Nedenleri